![تکیه بر میراث معنوی تهران](/img/newspaper_pages/1402/04-%20tir/13/zamime/22-08.jpg)
تکیه بر میراث معنوی تهران
![تکیه بر میراث معنوی تهران](/img/newspaper_pages/1402/04-%20tir/13/zamime/22-08.jpg)
آتوسا مومنی-سرپرست مرکز میراث ناملموس ایران
اغلب میراث فرهنگی را یک اثر قابل لمس یا یک شیء منقول میشناسیم و آن را یادگاری از گذشته میدانیم؛ مانند مساجد و بناهای فاخر، ابنیه تاریخی و مذهبی و هر چیزی که قابل لمس باشد اما میراث ناملموس متفاوت است. این دستاورد حاصل تفکر، اندیشه، تعامل انسان با طبیعت و مهمترین هدف ثبت آن حفظ آیینها و ارزشهای اقوام برای انتقال به آیندگان است.
میراث معنوی یا ناملموس آن دسته از عرفها، دانشها، مهارتها و سنتهای آموختنی مرتبط با آیینهاست که پاسخ نیاز روز جامعه را میدهند. میراث ناملموس در 6معیار اصطلاحات شفاهی، هنرهای نمایشی، هنرهای موسیقایی، آیینها و رسوم اجتماعی، دانشها و فناوری سنتی و مهارتها و هنرهای دستی و سنتی گنجانده شده است.
تقریبا از سال 2003موضوع ثبت میراث ناملموس در یونسکو مطرح شد. از آن برهه جهان در مسیر رقابت در حوزه فرهنگی گام گذاشته و همه کشورها بهدنبال این هستند که هویت فرهنگی خود را عرضه کنند. دورانی که مانند 50سال پیش غرب ادعای تمدن میکرد و مشرق زمین و آفریقا را عقبافتاده میخواند گذشته و مردود است. دنیای امروز تلاش میکند میراث فرهنگی ناملموسش را ارائه و خود را معرفی و اعلام کند که چه هویتی داشته، چگونه با محیط تعامل کرده، چه چیزهایی خلق کرده و چگونه اقتصاد و هویت و فرهنگ و ایدئولوژیاش را در پاسخ به نیازهای جامعه انتقال داده است.
حدود 50اثر در تهران بهعنوان آینه تمامنمای فرهنگ ملی کشور در حوزه میراث ناملموس به ثبت رسیده است؛ ازجمله آیینهای ازدواج، نقاشی روی چرم، نقاشی روی شیشه، نقاشی پشت شیشه، فن و مهارت شیشهگری و... . مهمترین تکیهگاه تهران در حوزه میراث ناملموس، صنایعدستی و خوراکی است. تلاش بر این است که در آیندهای نزدیک نام تهران بهعنوان شهر خلاق در این دو حوزه ثبت شود.
این میان، بهترین معرف میراث ناملموس خود مردم و خردهفرهنگهای محلی هستند. شورایاریها و معتمدان محلهها هم میتوانند صدای پایتختنشینان برای ورود به حوزه میراث ناملموس و توسعه و ثبت آن باشند. بهویژه شهرداری سه حوزه مرتبط و ویژه در حوزه معاونت اجتماعی دارد که دستی باز در زمینه ثبت و توسعه آثار ارزشمند در حوزه میراث ناملموس دارد.
مهمترین ماموریت نسل جدید ثبت و حفظ این آثار ارزشمند و انتقال آن به آیندگان است تا با تأثیر اهمیت این میراث بر سبک زندگی، اقتصاد و معیشت آشنا شوند و در رقابت جوامع ملی و جهانی حرفی برای گفتن داشته باشند. تکیه دنیای امروز بر داشتههای فرهنگی و هویتی است.