![تایرهای ایرانی یا خارجی؛کدام بهتر است؟](/img/newspaper_pages/1403/06-%20shahrivar%20jadid/07/zamime/02-01.jpg)
سعید تقوایی، مدرس دانشگاه و کارشناس فناوری تایرپاسخمیدهد
تایرهای ایرانی یا خارجی؛کدام بهتر است؟
![تایرهای ایرانی یا خارجی؛کدام بهتر است؟](/img/newspaper_pages/1403/06-%20shahrivar%20jadid/07/zamime/02-01.jpg)
تایر نقشی حیاتی در ایمنی و عملکرد خودرو دارد و در نتیجه انتخاب یک تایر باکیفیت از اهمیت بالایی برخوردار است؛ اما با توجه به تنوع بالای برندها و مدلهای تایر در بازار و همچنین وجود برخی محصولات تقلبی، بسیاری از رانندگان در انتخاب تایر مناسب دچار سردرگمی میشوند. سعید تقوایی، مدرس دانشگاه و کارشناس فناوری تایر در این گفتوگو به پرسشها و ابهامهای مصرفکنندگان پاسخ میدهد.
آیادر بازار ایران تایر تقلبی خودرو وجود دارد؟
تایرهای تولید داخل که در 10کارخانه تولید میشوند، همگی تحت نظارت سازمان ملی استاندارد و دارای نشان استاندارد و شماره سریال ساخت هستند، بهویژه اینکه اسم برند شرکت سازنده نیز روی تایر حک شده و مشخص است. همچنین سازمان ملی استاندارد هنگام تولید، توزیع و بر بازار فروش این کالا نظارت دارد.تایر کالایی نیست که هر فردی با امکانات معمولی بتواند آن را بهصورت غیرقانونی و بهاصطلاح زیرزمینی تولید کند و به نام تولیدکنندگان معروف به فروش برساند؛ بنابراین هیچکدام از تایرهای تولید داخلی تقلبی نیستند.
در تایرهای وارداتی کالای تقلبی وجود دارد؟
درباره تایرهای وارداتی نیز بحث اصلی و تقلبیبودن وجود ندارد؛ مسئله اصلی در اینباره میزان کیفیت تایر است. هر کالایی که وارد کشور میشود توسط سازمان ملی استاندارد بررسی میشود و اصیلبودن هر کالایی ازجمله تایر باید به تأیید این سازمان برسد. سازمان ملی استاندارد از تایرهای وارداتی نمونهبرداری میکند و در آزمایشگاههای مرجع و با آزمونهای خاص، کیفیت آن را مورد بررسی قرار میدهد. زیرا گستره تولید تایر در دنیا بسیار زیاد است و بخش عمدهای از تایرهای وارداتی از چین وارد ميشوند، رقابت تنها در بخش میزان کیفیت بهوجود میآید که تأثیری مستقیم بر قیمت دارد. در این مرحله موضوع کیفیت مطرح است و بحثی بهعنوان اصلی و تقلبی وجود ندارد.
هر تایری گرانتر باشد، باکیفیتتر است؟
لزوما اینگونه نیست. حدود 16آزمون را متخصصان روی هر تایر انجام میدهند تا کیفیت آن مشخص شود؛ قیمت هر تایر وارداتی با قیمت ارز و هزینههای واردات رابطه مستقیم دارد. اما اگر بخواهیم بهعنوان مصرفکننده به این موضوع نگاه کنیم، هر خریداری هنگام تهيه تایر داخلی باید به نام شرکت تولیدکننده که روی دیواره تایر حک شده، نشان استاندارد و شماره سریال که تاریخ تولید را مشخص میکند، دقت کافی داشته باشد.
رانندگان حرفهای بهغیر از سایز تایر باید علائمی مانند شاخص سرعت و شاخص بار تایر را به دقت چک کنند. مثلا رانندهای که بیشتر در اتوبانها تردد دارد باید تایری را انتخاب کند که شاخص سرعتی آن بالاتر باشد. درباره تایرهای وارادتی نیز یک کد با عنوان DOT وجود دارد که اصالت تایر را تأیید میکند؛ البته این کد باید در سامانههای مربوطه چک و تأیید شود.
سازمان ملی استاندارد درباره تایرهای تولید داخل میزان آستانه کیفیت را برای هر تایر مشخص میکند و اجازه نمیدهد کیفیت کالا از حد خاصي پایینتر باشد، اما اگر تایری بالاتر از این شاخصهای استاندارد تولید شود، به این معنی است که این تایر از کیفیت بالاتری برخوردار است. امکان دارد 2تایر از ساختههای 2شرکت متفاوت دارای آرم استاندارد باشند، اما یکی میتواند شاخصهای کیفی بالاتری را در ساخت رعایت کند و از دیگر تایرها کیفیت بهتری داشته باشد.
اینجا بحث تایر گرانتر و ارزانتر مطرح میشود كه در حال حاضر قیمت تایر در کشور بهصورت دستوری تعیین میشود و تمام تایرهای تولید داخل در اندازههای یکسان قیمت برابر دارند. این در حالی است که همه تایرهای تولید داخل کیفیت همسان ندارند اما قیمت یکسان دارند.
آیا این نوع قیمتگذاری درست است؟
البته که این نوع قیمتگذاری خلاف موازین حاکم بر اقتصاد است اما در حال حاضر بهدلیل شرایط اقتصادی موجود و بحث تنظیم بازار این روند متأسفانه وجود دارد.
تایر گرانتر و با کیفیت بالاتر، بهصرفهتر است یا تایر ارزان؟
اول از همه توصیه میکنم که حتما از تایر تولید داخل استفاده کنیم، زیرا تایرهای تولید داخل کیفیت مورد قبولی دارند و از همه مهمتر این استکه شناسنامه دارند و شامل خدمات پس از فروش میشوند. برخی از واردکنندگان، یک برند را بهطور آزمایشی وارد میکنند، اگر جواب مثبت گرفتند واردات آن را ادامه میدهند و در غیر این صورت دیگر به وارد کردن آن تایر خاص ادامه نمیدهند؛ بنابراین هیچگونه خدمات پس از فروشی به مصرفکننده ارائه نمیدهند.
برخی شرکتهای داخلی هم در حوزه تولید تایر خودروهای سواری بسیار خوب عمل میکنند و جنس باکیفیت و مرغوبی در بازار ارائه ميكنند. این تایرها دارای استاندارد هستند. استاندارد ملی ما تلفیقی از استانداردهای اروپایی و آمریکایی و تا حدی سختگیرانه است؛ بنابراین بهصرفهترین خرید، همان تایر تولید داخل است.
تایر مرغوب بر عملکرد خودرو چه تاثیری دارد؟
از دید یک راننده معمولی و غیرتخصصی یک تایر خوب، فرمانپذیری خودرو را افزایش میدهد و میزان سایش پایینی دارد؛ همچنین چسبندگی و بهاصطلاح چنگزنی مناسبی با سطح جاده دارد که باعث ایمنی خودرو میشود و به راننده اطمینان بیشتری برای رانندگی میدهد. یکی دیگر از نشانههای تایر خوب، ایجاد صدای کمتر هنگام حرکت است. اما یکی از مهمترین مزیتهای تایر خوب، صرفهجویی در میزان مصرف سوخت خودرو است. حدود 20درصد از سوخت خودرو توسط تایر مصرف میشود. پدیدهای در تایر وجود دارد به نام «مقاومت غلتشی» که مقداری از انرژی حاصل از سوخت خودرو صرف غلبه بر آن میشود؛ به همین دلیل نقش تایر در میزان مصرف سوخت خودرو بسیار مهم است.
نقش اتحادیهها در قیمتگذاری تایر
انجمنهای صنفی مربوطه و اتحادیهها با این نوع قیمتگذاری مخالف هستند اما تاکنون موفق نشدهاند تغییری در آن بهوجود بياورند. این نوع قیمتگذاری، فضای رقابتی را در بازار از بین ميبرد و در ادامه ممکن است باعث پایین آمدن کیفیت تایرهای تولید داخل شود. وقتی قیمتها یکسان شود، شرکتی که تلاش میکند تایری باکیفیتبالاتر تولید کند و هزینههای بالاتری را نیز متحمل میشود، اما وقتي مجبور باشد تایر تولیدشده خود را همقیمت تایرهایی با کیفیت پایینتر بفروشد، ممکن است بعد از مدتی دیگر بابت فناوری و تولیدات مرغوبتر هزینه نکند و محصولی با کیفیت پایینتر تولید کند.
چگونه باید اطلاعات خودمان را در زمینه تایر بالا ببریم؟
عموم مردم، آشنایی بسیار کمی درباره تایر دارند و تنها سایز آن را میدانند. البته اطلاعات محدودی روی سایتهای مختلف وجود دارد ولي کتابی نیز درباره تایر با عنوان «گنجینه تایر» از بنده منتشر شده است که فصل اول آن با عنوان دانستنیهای تایر، توضیحات کاملی درباره نوشتههای دیواره تایر، علائم و نحوه انتخاب تایر دارد که اطلاعات بسیار دقیق و خوبی را به مصرفکننده میدهد.