سعیده مصافی- روانشناس و رواندرمانگر
مهمترین علت فرار نوجوانان از خانه، ناآگاهی والدین از ویژگیهای بلوغ و چگونگی رفتار با فرزندانی است که در این مرحله از رشد جسمی و روانی قرار دارند.نوجوانان در سنین ۱۲ تا ۱۸ سال بیشتر در خطر انحراف و فرار از خانه واقع میشوند و احتمال بروز این آسیب در خانوادههای مرفه یا در خانوادههایی که از نظر مالی شرایط مطلوبی ندارند، به یک اندازه وجود دارد. رعایت اصول تربیتی زیر از سوی والدین، سبب میشود نوجوانان کمتر دچار این لغزش شوند:
محیط خانه را امن و سالم نگه دارید
فضای نامناسب خانواده مهمترین دلیل برای فرار از خانه است. والدین مستبد، گاهی اوقات شرایط را برای فرزندانشان سخت میکنند. وقتی انتقادهای بیش از حد و کمالگرایی والدین، حس استقلالطلبی نوجوان را از بین میبرد و در هیچ زمینهای به او اجازه اظهارنظر نمیدهند، یکی از راهکارهایی که به ذهن آنها میرسد ترک کردن این شرایط برای همیشه است. به خاطر داشته باشید که ذهن نوجوانان هنوز بهاندازه یک بزرگسال رشد نکرده است. به همین دلیل آنها بیش از آنکه بهدنبال راهی برای حل کردن مسائل باشند، به فرار از شرایط فکر میکنند.
به نوجوانان اجازه صحبت کردن بدهید
بسیاری از نوجوانان احساس میکنند والدین حرفهایشان را نمیفهمند؛ یا ممکن است گفتوگویشان به بحث و دعوا برسد. به همینخاطر بهطورکلی از صحبت کردن دوری میکنند. این در حالی است که صحبت کردن شما را تا حد زیادی در جریان افکار نوجوان قرار میدهد. گاهی اوقات نوجوانان درگیر مشکلاتی میشوند که اگر راجع به آنها صحبت کنند، بهراحتی قابلحل است، اما بهدلیل واهمه از صحبت، سعی میکنند بهتنهایی راهکاری برای مشکلشان پیدا کنند. این کار گاهی شرایط را آنقدر پیچیده میکند که آنها احساس میکنند دیگر راهی به غیر از فرار برایشان باقی نمانده است. در واقع آنها از برخورد شما پس از شنیدن مشکل میترسند و به همین دلیل به فرار فکر میکنند.
به فرزندتان نشان دهید که او را دوست دارید
اگر میخواهید فرزندتان محیط خانه را جای امنی احساس کند، به او اطمینان دهید حتی وقتی خطایی کرده او را دوست دارید. در این صورت، آنها هم اگر اشتباهی کنند شهامت پذیرش آن را دارند و دیگر بهدلیل ترس از پیامدها به فرار از خانه فکر نمیکنند.
در بحرانها از فرزندتان مراقبت کنید
هر خانوادهای ممکن است گاهی اوقات با مشکلات خاصی روبهرو شود. بیماری یا مرگ یکی از اعضا، بحرانهای مالی و بسیاری از مسائل دیگر ممکن است خانواده را در شرایط نامطلوبی قرار دهد. بسیاری از نوجوانان در این زمانها تحمل فشار را ندارند و ممکن است رفتار نادرستی از آنها سر بزند. یکی از راهکارها برای جلوگیری از فرار از منزل این است که در بحرانها با فرزندتان صحبت کنید و به او نشان دهید که در این شرایط هم حواستان به او هست.یکی از این بحرانها طلاق است. بسیاری از مواقع از بین رفتن خانواده نوجوان و همینطور ازدواج مجدد پدر یا مادر باعث میشود که نوجوانان به فکر فرار از خانه بیفتند. همانطور که گفتیم در این شرایط والدین وظیفه دارند در کنار تمامی مشکلاتی که با آن مواجه شدهاند از فرزند خود نیز مراقبت کنند.
با نوجوان همدلی داشته باشید
وقتی نوجوانان احساس کنند هیچکس متوجه احساسات و خواستههایشان نیست و یا برای افکار آنها ارزشی قائل نمیشوند تصمیم میگیرند که محیط خانه را ترک کنند. پس اگر میخواهید از فرار فرزندتان جلوگیری کنید یکی از راهکارها این است که با او همدلی داشته باشید. احساسات فرزندتان را درک کنید و به آنها به درستی پاسخ دهید. سعی کنید در کارهای مختلف نظر آنها را بپرسید و همینطور به آنها اجازه دهید برای بسیاری از مسائل خودشان تصمیم بگیرند.
تهدیدها را جدی بگیرید
یکی از مهمترین راهکارها برای جلوگیری از فرار از خانه این است که به تهدیدهای فرزندتان توجه داشته باشید. اگرچه بسیاری از مواقع صحبتهای آنها تنها برای جلبتوجه است، بااینحال دقت داشته باشید که یکی از نشانههای فرار از خانه در آینده این است که فرزندتان از آن صحبت میکند. در چنین شرایطی بهتر است با او صحبت کنید و ببینید دلیلش برای مطرح کردن این حرفها چیست. سپس سعی کنید با کمک یکدیگر راهکار منطقی برای شرایط پیدا کنید.
بیماریهای روانی
بسیاری از فرارهای از خانه بهدلیل بیماریهای روحی اتفاق میافتند. گاهی افسردگی و اضطراب نوجوان آنقدر شدید میشود که قدرت بررسی درست واقعیت را ندارد. گاهی اوقات هم پای مشکلاتی مانند ناتوانی در کنترل تکانه، اختلال سلوک یا انواع اختلالات شخصیت و بیماریهای روانی جدی در میان است که باید برای درمان آنها از روانشناس و روانپزشک کمک بگیرید.
نقش والدین در فرار فرزندان از خانه
در همینه زمینه :