![تلاش برای کنترل آلودگیهای نفتی خلیج فارس](/img/newspaper_pages/1398/07%20MEHR/16/ostanha/fars/%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D9%84%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%86%D8%A7.jpg)
تلاش برای کنترل آلودگیهای نفتی خلیج فارس
منشا آلودگی نفتی آب های خلیج فارس تاسیسات دریایی و خطوط لوله نفت دریایی فلات قاره در خارگ شناسایی شده است
![تلاش برای کنترل آلودگیهای نفتی خلیج فارس](/img/newspaper_pages/1398/07%20MEHR/16/ostanha/fars/%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D9%84%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D9%86%D8%A7.jpg)
طی روزهای اخیر، وقوع آلودگیهای نفتی ناشی از نشت خطوط لوله نفتی دریایی در سواحل خلیج فارس موجی از نگرانی به وجود آورد.
به گزارش ایسنا، طغیان این آلودگیها از سواحل جزیره خارگ تا سواحل گناوه و بندر ریگ را درنوردیده و محیط زیست منطقه را مورد هجوم لکههای سیاه نفتی قرار داده است.
راه یافتن نفت و فراوردههای نفتی به محیط زیست میتواند مشکلات بسیاری به بار بیاورد؛ مشکلات بسیاری چون آلودگی هوای منطقه و همچنین باقی ماندن قسمتهای سنگینتر ترکیبات نفتی برای مدت طولانی در محیط زیست و آلوده ساختن خاک و منابع آبی مثل دریاها و اقیانوسها و سواحل آنها، از بین رفتن جانداران دریایی، ورود ترکیبات نفتی به دستگاه گوارش این موجودات که باعث صدمات شدید و در نهایت نابودی آنها میشود و تاثیرات مخرب بر خاک، آب، هوا، پوشش گیاهی و حیوانی و سایر بخشهای محیط زیست که بعضا غیرقابلجبران است.
منشا آلودگی نفتی آبهای خلیج فارس چیست؟
در روزهای اخیر، اخبار جسته و گریختهای مبنی بر وقوع آلودگیهای نفتی ناشی از نشت در سواحل خلیج فارس منتشر میشود. رئیس اداره محیط زیست دریایی استان بوشهر در این خصوص گفت: منشا آلودگی نفتی آبهای خلیج فارس از تاسیسات دریایی و خطوط لوله نفتی دریایی فلات قاره در خارگ شناسایی شده است، اما وسعت و خسارت ناشی از نشت نفت هنوز مشخص نیست.
«محمدامین طلاب» افزود: بعد از وقوع آلودگی در قسمتهایی که آلودگی به ساحل رسیده بود عملیات پاکسازی با نظارت محیط زیست در سواحل جزیره خارگ و گناوه آغاز شد و هنوز ادامه دارد. با توجه به امکانات در دسترس و نیروهای موجود عملیات پاکسازی بهخوبی پیش میرود.
وی یادآور شد: عملیات پاکسازی در شهر گناوه توسط شرکت نفت فلات قاره بهرگان تقریبا انجام شده و در خارگ نیز با توجه به تصاویر نهاییای که دریافت شد بخش بسیار زیادی پاکسازی شد و مابقی نیز بهسرعت در حال انجام است.
پیگیریهای قضایی و مطالبه خسارتهای زیستمحیطی
رئیس اداره محیط زیست دریایی بوشهر تاکید کرد: پس از اتمام عملیات پاکسازی، پیگیریهای قضایی برای این مساله انجام خواهد شد، و خسارتهای زیستمحیطی این اتفاقات را از نفت فلات قاره مطالبه خواهیم کرد.
طلاب با اشاره به ضرورت مقابله با آلودگیهای دریایی تصریح کرد: این آلودگیها بر سواحل آسیب رسانده و همچنین بر زیست و زاد و ولد آبزیان تاثیرگذار است. میزان خسارتهای این آلودگی بر آبزیان باید برآورد و تعیین شود که پس از پایان عملیات پاکسازی و طی چند دوره کارشناسی انجام خواهد شد.
فرسودگی لولههای انتقال و آلودگیهای جبرانناپذیر
کمترین حضور انسان در محیط زیست و طبیعت میتواند بیشترین آلودگی و تغییرات را به دنبال داشته باشد. قرار دادن سکوهای نفتی و وسایل حفاری در مناطق دورافتاده نیز باعث تخریب محیط زیست و تغییر بافت زیستی منطقه میشود.
در بسیاری از مناطق سکوهای حفاری در دریاها مستقر است و عمدهترین آلودگی نشت نفت نیز از لولههای انتقالی از بستر دریا است و کوچکترین برخورد با این لولهها سبب انتشار آلودگی میشود؛ آلودگیای که شاید جبران آن سالهای زیادی طول بکشد. در کنار آلودگیهای نفتی که مستقیماً وارد آب میشود، نشت لولههای انتقال نفت نیز باعث آلودگی میشود که این نشتها عمدتاً به علت فرسودگی لولههای انتقال است.
ریزش نفت به دریا
به گفته رئیس اداره ایمنی و حفاظت دریایی استان بوشهر، آلودگیهای نفتی در خلیج فارس معمولا اتفاق میافتد و پاکسازی نیز صورت میگیرد. «احسان گلستانی» عنوان کرد: ٢٣ شهریورماه گزارشهایی از منابع محلی (عمدتا دریانوردان بومی خارگ) مبنی بر مشاهده آلودگی نفتی در حوالی خارگ دریافت شد که بهسرعت اقدامات اولیه شامل پایش منطقه به منظور بررسی وسعت و منبع آلودگی نفتی انجام شد.
پس از مذاکرات و مکاتبات لازم با شرکتهای نفتی متولی، مشخص شد که خطوط لوله نفتی میدان ابوذر در نزدیکی جزیره خارگ دچار نشتی و موجب ریزش نفت به دریا شده است.
وی با اشاره به اقدامات ثانویه انجامشده افزود: اعزام «جایروپلین» به بندر خارگ جهت پایش لحظهای آلودگی و ثبت وسعت و جهت حرکت آن به منظور مدیریت تیمهای مقابله با آلودگی لکههای نفتی در دریا (نزدیک به ١٠ ساعت پایش هوایی طی ٣ روز متوالی) و امحای لکههای نفتی با استفاده از 2 فروند شناور توسط شرکت نفت فلات قاره منطقه خارگ با نظارت اداره کل بندر و دریانوردی بوشهر صورت گرفت.
جمعآوری لکههای نفتی و پاکسازی ساحل
رئیس اداره ایمنی و حفاظت دریایی اداره کل بنادر و دریانوردی استان بوشهر با بیان اینکه در ٢٦ شهریورماه لکههای نفتی به ساحل خارگ نزدیک شدند گفت: پس از اعزام تیم کارشناسی و مقابله با آلودگی با تجهیزات مربوطه (پدهای جاذب نفت و ماشینهای شستوشو) به خارگ جلسه اضطراری با مشارکت بخشداری، اداره محیط زیست، شرکت پایانههای صادرات مواد نفتی و شرکت فلات قاره تشکیل شد.
همچنین شستوشوی ساحل با دستگاههای مخصوص، پاکسازی و جمعآوری لکههای نفتی با استفاده از پدهای جاذب و پاکسازی ساحل با استفاده از مواد امحاکننده لکههای نفتی از دیگر اقدامات برای کنترل این پدیده بوده است.
گلستانی تصریح کرد: بر اساس گزارشهای منابع محلی، در روز آغازین مهرماه لکههای نفتی باقیمانده با توجه به شرایط جوی منطقه به نزدیکی سواحل گناوه، ریگ و قلعه سفید رسید، و به دنبال آن تیم مقابله با آلودگی نفتی و کارشناسان به همراه تجهیزات مربوطه به گناوه اعزام شد.
همچنین، شناور چندمنظورهای برای بررسی وسعت و میزان آلودگی به منطقه اعزام و جلسه کمیته بحران با مشارکت فرمانداری، شهرداری، ادارات محیط زیست و راهداری با مدیریت بنادر و دریانوردی تشکیل شد.
گزارش آلودگی به کارگروه تخصصی مخاطرات دریایی
وی با تاکید بر پیگیریهای قضایی به منظور تعیین خسارتهای زیستمحیطی و هزینههای انجامشده خاطرنشان کرد: پس از مطرح شدن موضوع در جلسه کارگروه تخصصی مخاطرات دریایی (از کارگروههای مدیریت بحران) مقرر شد گزارش آلودگی به منظور تصمیمگیری در ستاد پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی عملیات پاسخ به بحران استان بوشهر پیگیری و همچنین، این موضوع از طریق سازمان بنادر و از سطوح بالای مدیریتی در وزارتخانههای ذیربط مطرح شود.
رئیس اداره ایمنی و حفاظت دریایی بوشهر همچنین گفت: علت عمده آلودگیها در محدوده حوالی خارگ و فراساحل این جزیره از خطوط لوله و تاسیسات نفتی میدانهای نفتی این منطقه است که به صورت مکرر رخ میدهد و نیاز به بهسازی دارد.
دریاها؛ مدفن آلایندههای نفتی
دریاهای جهان در دهههای اخیر به عنوان مدفن آلایندهها، مخصوصا آلایندههای نفتی، از سوی انسان مورد استفاده قرار گرفته است. حدود ۶۰ درصد ذخایر نفتی دنیا در خلیج فارس است و به همین نسبت صادرات نفت از این خلیج صورت میگیرد.
در کنار آلودگیهای نفتی ناشی از حدود ۷۰ سکوی فعال نفتی در خلیج فارس، عامل وقوع بیشتر آلودگیهای دریایی در این منطقه تردد نفتکشها از تنگه هرمز، آب توازن کشتیهایی که از سازمان جهانی دریانوردی مجوز نگرفتهاند و تخلیه آب موتورخانهها و قاچاق سوخت است.
نفت به علت مایع بودن بهراحتی در آب و خشکی منتشر میشود و نشت نفت و فراوردههای نفتی آلودگی فراوانی به دنبال دارد و صدمات زیادی به محیط زیست وارد میکند. لکه نفتی در یک محل ثابت نمیماند و با سرعتی معادل ۳ درصد سرعت باد حرکت میکند و سرازیر شدن انواع پسابهای صنعتی بهخصوص نفت و فراوردهها و سموم، علاوه بر آلوده ساختن آب دریا، حیات آبزیان را به خطر میاندازد.