تن سالم با خواب عمیق

آرش نهاوندی؛ روزنامه‌نگار

نتایج یک تحقیق جدید نشان می‌دهد افزایش زمان مرحله خواب آرای‌ام (REM)، مرحله‌ای که در آن خواب و رویا می‌بینیم، با کاهش خطر ابتلا به 83بیماری و عارضه مختلف که تقریبا تمام بخش‌های بدن را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند، مرتبط است. خواب عمیق در مرحله «آر‌ای‌ام» همچنین ابتلا به دیابت نوع2 را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. پژوهشگران در مطالعه‌ای جدید که نتایج آن در نشریه «PLOS Medicine» منتشر شده، دریافتند که چگونگی خواب در مرحله «آر‌ای‌ام» می‌تواند پیش‌بینی‌کننده‌ خطر ابتلا به بیماری‌ها از زوال عقل گرفته تا دیابت نوع۲ باشد.
این تیم پژوهشی داده‌های حاصل از ابزارهای پایش خوابِ بیش از 95هزار نفر را در طول یک هفته بررسی و سپس وضعیت سلامت همان افراد را حدود 9سال بعد ارزیابی کرد. محققان در تحقیقات خود دریافتند که میزان بیشترِ خواب REM (مرحله‌ای از خواب که در آن رویا می‌بینیم) با کاهش خطر ابتلا به 83بیماری و عارضه مختلف مرتبط است؛ بیماری‌هایی که تقریباً تمام بخش‌های بدن را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند.
این موارد شامل اختلالات خونی و ایمنی، بیماری‌های قلبی، مشکلات پوستی، اختلالات متابولیک (مانند چاقی و دیابت نوع۲)، بیماری‌های گوارشی، عفونت‌های باکتریایی و ویروسی، مشکلات سلامت روان و اختلالات سوءمصرف مواد، بیماری‌های عضلانی-اسکلتی (مانند آرتروز)، بیماری‌های عصبی (مانند آلزایمر) و بیماری‌های تنفسی (مانند بیماری انسدادی مزمن ریه یا COPD) می‌شود.
بهترین روش برای آگاهی از میزان خواب REM (مرحله‌ای از خواب که با حرکات سریع چشم همراه است)، انجام آزمایش پلی‌سومنوگرافی در کلینیک خواب است؛ جایی که تکنیسین‌ها حسگرهای ویژه‌ای را برای ثبت امواج مغزی، حرکات سریع چشم و فلج موقت عضلات اندام‌ها که از ویژگی‌های این مرحله از خواب است، به بدن متصل می‌کنند. با این حال، ابزارهای پایش خواب (ردیاب‌های خواب) تلاش می‌کنند با تلفیق داده‌های مربوط به حرکات بدن، ضربان قلب و تغییرات نبض، میزان خواب REM را تخمین بزنند. 
مدت کلی خواب نیز حائز اهمیت است. در مورد ده‌ها بیماری و عارضه ازجمله دیابت نوع2، بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)، زوال عقل، بیماری مزمن کلیه و افسردگی، افرادی که بین 6 تا 8ساعت می‌خوابیدند، کمترین میزان خطر را داشتند. در مقابل، کسانی که کمتر از 5ساعت می‌خوابیدند، با خطر بالاتری برای ابتلا به 37نوع بیماری و عارضه مواجه بودند. پژوهشگران همچنین دریافتند که متغیربودن مدت خواب در شب‌های مختلف، با خطر بیشتر ابتلا به درد شکم، اضطراب و اختلال افسردگی اساسی مرتبط است.