پروتئین یعنی عضله‌سازی بیشتر؟

پروانه بندپی؛ روزنامه‌نگار

پروتئین این روزها به یکی از محبوب‌ترین انتخاب‌های ورزشکاران و حتی کسانی که قصد کاهش وزن دارند، تبدیل شده است. 
در این میان، خیلی‌ها تصور می‌کنند هرچه پروتئین بیشتری مصرف کنند، عضلات بیشتری هم خواهند ساخت، اما متخصصان تغذیه می‌گویند بدن فقط تا حد مشخصی از پروتئین را برای ساخت عضله استفاده می‌کند و مصرف بیش از نیاز نه‌تنها عضله بیشتری نمی‌سازد، بلکه می‌تواند به افزایش کالری دریافتی و چربی بدن منجر شود.

بدن ما به چه مقدار پروتئین نیاز دارد؟
مطالعات نشان می‌دهد افزایش دریافت پروتئین در افرادی که تمرینات مقاومتی انجام می‌دهند، تا یک نقطه مشخص می‌تواند به افزایش توده بدون چربی و رشد عضلات کمک کند، اما بعد از آن، فواید ناشی از افزایش پروتئین بسیار کمتر می‌شود.
البته این عدد را نمی‌توان یک عدد ثابت برای همه افراد درنظر گرفت. زهرا اولادی، متخصص تغذیه و رژیم‌درمانی به همشهری‌ می‌گوید: میزان نیاز به پروتئین به سن، وزن، میزان فعالیت بدنی و هدف فرد بستگی دارد. مثلا برای بزرگسالان سالم کم‌تحرک، مقدار پروتئین توصیه‌شده حدود ۰.۸گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز است؛ درحالی‌که این نیاز در افراد فعال و به‌خصوص کسانی که تمرینات مقاومتی انجام می‌دهند، می‌تواند به حدود ۱.۴ تا ۲گرم به‌ازای هر کیلوگرم در روز هم برسد.
اولادی اضافه می‌کند: بنابراین مصرف پروتئین بیشتر از نیاز بدن لزوما به‌معنای عضله بیشتر نیست. رشد عضله حاصل مجموعه‌ای از عوامل است: تمرین مقاومتی مناسب، دریافت انرژی کافی، پروتئین کافی، خواب و استراحت مناسب و استمرار در تمرین. پروتئین به‌تنهایی نمی‌تواند جای تمرین را بگیرد.
اولادی درباره مصرف زیاد پروتئین می‌گوید: رژیم‌های بسیار پرپروتئین، به‌خصوص اگر بخش عمده پروتئین از منابع حیوانی پرچرب و غذاهای فرآوری‌شده تأمین شود، ممکن است جای میوه، سبزیجات، غلات کامل و سایر مواد غذایی ضروری را بگیرد و کیفیت کلی رژیم غذایی را کاهش دهد.
او به نکته مهم دیگری هم اشاره می‌کند: برخلاف تصور خیلی‌ها، بخش عمده نیاز روزانه بدن به پروتئین از طریق نان، غلات و فرآورده‌های لبنی تأمین می‌شود، نه فقط گوشت و فرآورده‌های گوشتی.
او به عوارض رژیم‌های پرپروتئین اشاره می‌کند و می‌گوید: در رژیم‌های بسیار پرپروتئین خطر مشکلات گوارشی مثل نفخ، احساس سنگینی، یبوست، دل‌درد و حتی اسهال وجود دارد؛ به‌خصوص اگر محصول حاوی لاکتوز یا شیرین‌کننده‌هایی باشد که فرد به آنها حساسیت دارد.