گزارش
مردم، انتقام و دیپلماسی
مناظره داغ 2کارشناس درباره تفاهمنامه؛ از علیالاصول رهبر انقلاب تا مطالبه خونخواهی
سیده زهرا عبداللهی | روزنامهنگار
در مناظرهای میان احمد آریایینژاد، نماینده مجلس و عضو جریان حزب شریان با محمدرضا طالبینژاد، دبیر جمعیت پیشرفت و عدالت تهران در تلویزیون اینترنتی همشهری، 2 روایت متفاوت از طرح انتقام مجلس، تفاهمنامه اخیر و مسیر آینده جنگ و مذاکره ارائه شد.
آریایینژاد با تأکید بر جنگ تمامعیار ترکیبی، خواستار مذاکره همزمان با جنگ شد و با استناد به علیالاصول رهبری، تفاهمنامه را فاقد نتیجه دانست. او از بستهشدن دست نظامیها توسط سیاسیون و برچسبزنی به منتقدان انتقاد کرد و حضور مردم با شعار «یالثارات» را نقطه عطف شکلگیری انتقام دانست.
طالبینژاد اما تفاهمنامه را مرحلهبهمرحله و مبتنی بر «تعهد در برابر تعهد» توصیف کرد که در آن توقف جنگ در لبنان، بازشدن تنگه هرمز و راستیآزمایی لحاظ شده است. او با اشاره به مجوز رهبری برای مذاکره و عدمورود موضوع هستهای به تفاهمنامه، از پیوند دیپلماسی و میدان دفاع کرد و آتشبس را فرصتی برای فروش نفت و واردات کالاهای اساسی دانست. مهمترین بخشهای مناظره به شرح ذیل است.
وضعیت کنونی: جنگ تمامعیار یا ابهام؟
آریایینژاد:
ما در حال جنگ تمامعیار ترکیبی (فرهنگی، اقتصادی، تبلیغاتی، روانی و نظامی) هستیم.
جنگ ممکن است متوقف شود و دوباره شعلهور شود؛ این ویژگی جنگ ترکیبی است.
طالبینژاد:
از خرداد سال گذشته جنگ تمامعیار از سوی آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد.
در وضعیت «نه جنگ و نه صلح» تاکنون ۳مرحله جنگ داشتهایم.
در برخی مراحل (مثل جنگ ۱۱روزه و رمضان) تبادل پیام وجود نداشته است.
دو طرف در این جنگ، مذاکره یا تبادل پیام را بهصورت استراتژی مرحلهبهمرحله پیاده میکنند.
در هر وضعیتی هدف ما تأمین مقتدرانه امنیت و منافع ملی در حوزه نظامی، امنیتی، اقتصادی و استقلال است.
تفاهمنامه؛ چیستی، محتوا و تعهدات طرفین
آریایینژاد:
آمریکاییها مذاکره را به 2بخش تفاهمنامه و توافقنامه تقسیم میکنند.
مشکل مذاکرهکنندگان ما این بوده که تفاهمنامه را بهمعنای توافق تلقی کردند.
در تفاهمنامه گفتیم ۳۰۰میلیارد دلار در صندوقی گذاشتهایم و ۶میلیارد دلار آزاد شد ولی عملاً چنین نشد.
طالبینژاد:
تفاهمنامه دارای ۱۴بند مرحلهبهمرحله است و «تعهد در برابر تعهد» مبنای آن است.
در بند یک، توقف جنگ در تمام جبههها ازجمله لبنان اتفاق افتاده است.
در گامهای بعدی، توافقات شامل شکستهشدن محاصره و بازشدن تنگه هرمز ذکر شده است.
ماده ۱۳ تفاهمنامه راستیآزمایی تعهدات طرف مقابل برای رسیدن به مذاکرات هستهای است.
در این تفاهمنامه هیچ رآکتور و سانتریفیوژی تعطیل نشده است و هیچچیز به دشمن داده نشده است.
تفاوت تفاهمنامه و توافقنامه (برجام)
آریایینژاد:
مذاکرهکنندگان ما فکر کردند تفاهمنامه بهمعنای توافق است و این در جامعه انتظار ایجاد کرد.
در برجام میگفتند همهچیز حل است ولی معلوم نبود تمسخر میکنند یا خیر؟
برجام مذاکرات غیرجنگی بود اما الآن در حالت جنگی هستیم و باید مراحل طی شود.
هرگونه تفاهمنامهای باید توافقنامه شود و به مجلس بیاید.
طالبینژاد:
برخلاف برجام، در تفاهمنامه حساسیتها رعایت شد و تعهدات مرحلهبهمرحله نوشته شده است.
در برجام انتظار ایجاد شد اما توافقی که به بار بنشیند حاصل نشد.
تفاهمنامه فعلی در شرایط جنگی است و مراحل خاص خود را باید طی کند.
مذاکره حین جنگ یا پس از توقف آن؟
آریایینژاد:
مذاکره باید همزمان با جنگ صورت گیرد نه اینکه توقفی ایجاد شود و دشمن مکث کند.
حضرت علی(ع) میفرماید: اگر دشمن حین جنگ درخواست آتشبس داد، مراقب باشید برای تنفس نباشد.
اگر جنگ را قطع کنیم، دشمن تنفس میکند و فرصت بازسازی مییابد.
مرحله اول در جنگ رمضان، پایان جنگ و آتشبس است، نه مذاکره هستهای.
مذاکره را باید ذیل جنگ دید نه اینکه جنگ را در مقابل مذاکره قرار دهیم.
طالبینژاد:
قالیباف نیز معتقد به مذاکره همزمان با جنگ بوده است.
آتشبس باید پس از راستیآزمایی تعهدات دشمن صورت پذیرد.
در تفاهمنامه، توقف جنگ قبل از مذاکرات رخ داده است.
فقط دشمن تنفس نمیکند؛ ما هم از فرصت آتشبس برای فروش نفت و واردات استفاده کردیم.
نقش رهبری در تفاهمنامه و مذاکرات
آریایینژاد:
رهبر انقلاب علیالاصول موافق تفاهمنامه نبودند.
دست ولی باید باز باشد؛ اگر مشورت میدهیم باید بگوییم سمعاً و طاعتاً.
در برجام دست ولی را بستند؛ آقا از مذاکره اطلاع داشتند اما راضی نبودند.
ما از رهبری خرج نمیکنیم، تبعیت میکنیم.
رهبری فرمودند مذاکره هستهای را جزو مذاکرات نیاورید که این رعایت نشد.
طالبینژاد:
رهبری در بیانات خود تأکید بر مجازبودن مذاکره ازجمله مذاکره حضوری داشتهاند.
در بیانات رهبری، کلمات «الله»، «مردم» و «وحدت» بیشترین فراوانی را داشتهاند.
ما باید به علیالاصول توجه کنیم؛ چشم، عمل میکنیم.
نباید رهبری را مسلوبالاختیار جلوه داد یا تحمیل نظر را مطرح کرد.
تیم مذاکرهکننده از تفویض اختیار شورایعالی امنیت ملی برخوردار بوده است.
پزشکیان و قالیباف مکاتبه کردند و سهچهارم شعام تفویض اختیار را تصویب کردند.
مذاکره هستهای در تفاهمنامه نیامد و آقای اسلامی برای مذاکره به اسلامآباد نرفت.
وحدت، اختلافافکنی و برچسبزنی سیاسی
آریایینژاد:
وحدت حول محور ولایت یکی از مؤلفههای قدرت است.
سکوت در برابر اشتباهات و عدمانتقاد، وحدت نیست.
انتقاد باید با رعایت ادب و توجه به مسائل امنیتی باشد.
برخی با برچسبهای «تندرو» و «خوارج» قصد خارجکردن نیروهای انقلابی از میدان را دارند.
وقتی ما انتقاد کردیم شروع کردند به برچسب زدن که تندرو هستیم.
یکی از مؤلفههای وحدت، باز گذاشتن دست ولی است.
طالبینژاد:
برخی با هشتگ «تفاهمنامه ننگین» و شعار علیه سران قوا وحدتشکنی کردند.
پلاکاردهایی با مضمون «قالیباف مساوی با عمر سعد» توهین و وحدتشکنی است.
چهکسانی پشت صحنه پلاکاردهایی بودند که میگفتند «تنگه هرمز را میدهند»؟
امثال آقای رسایی، ثابتی و غضنفری در این وحدتشکنی نقش داشتند.
کسانی که سینهچاک مذاکره هستند نباید به دیگران توهین کنند.
من به میدانها که میرفتم مردم میگفتند چرا عدهای نیروهای مسلح را ترسو
معرفی میکنند؟
انتقام سخت؛ مطالبه مردم یا شعار سیاسی؟
آریایینژاد:
وحدت حول محور ولایت یکی از مؤلفههای قدرت است.
سکوت در برابر اشتباهات و عدمانتقاد، وحدت نیست.
انتقاد باید با رعایت ادب و توجه به مسائل امنیتی باشد.
برخی با برچسبهای «تندرو» و «خوارج» قصد خارجکردن نیروهای انقلابی از میدان را دارند.
وقتی ما انتقاد کردیم شروع کردند به برچسب زدن که تندرو هستیم.
یکی از مؤلفههای وحدت، باز گذاشتن دست ولی است.
طالبینژاد:
برخی با هشتگ «تفاهمنامه ننگین» و شعار علیه سران قوا وحدتشکنی کردند.
پلاکاردهایی با مضمون «قالیباف مساوی با عمر سعد» توهین و وحدتشکنی است.
چهکسانی پشت صحنه پلاکاردهایی بودند که میگفتند «تنگه هرمز را میدهند»؟
امثال آقای رسایی، ثابتی و غضنفری در این وحدتشکنی نقش داشتند.
کسانی که سینهچاک مذاکره هستند نباید به دیگران توهین کنند.
من به میدانها که میرفتم مردم میگفتند چرا عدهای نیروهای مسلح را ترسو
معرفی میکنند؟
انتقام سخت؛ مطالبه مردم یا شعار سیاسی؟
آریایینژاد:
مردم در کف خیابان خواستار انتقام از دشمن بودند.
تا قبل از حضور مردم با شعار «یالثارات»، تیم مذاکره هیچ دم از انتقام نزد.
انتقام عملی است و هیچ شک نکنید.
برخی سیاسیون گفتند «بهتر است از خون پدرشان بگذرند» که این خلاف مطالبه مردم است.
اگر حرفهای آقا را برجسته کنیم، بدون پشتوانه نیست.
طالبینژاد:
انتقام باید عملی و فرایندی باشد، نه لقلقه زبانی.
سادهسازی وعده انتقام (مثل گفتن «هفته آینده ترامپ را میکشیم») بدون پشتوانه، اعتماد عمومی را خدشهدار میکند.
نیروهای مسلح نباید با برچسب «ترسو» از سوی سیاسیون معرفی شوند.
مردم روز اول وحدت داشتند و از نظر کمی بیشتر بودند و کیفیت پلاکاردها هم بیشتر بود.
دیپلماسی و میدان؛ پیوند یا گسست؟
آریایینژاد:
اگر سیاسیون دست نظامیهای ما را نبندند، پاسخ درخور تجاوزات دشمن داده خواهد شد.
ما هوشیاری به خرج میدهیم؛ نظامیهای ما هوشیارند.
باید مراقب باشیم سیاسیون وحدتشکنی نکنند.
به ما میگویند چرا دست نیروهای مسلح را میبندند؟
طالبینژاد:
ما پیوند دیپلماسی و میدان را داشتهایم و هیچ سیاسیای دست نظامیها را نبسته است.
سخنگوی سپاه اعلام کرد از آتشبس برای فروش نفت و واردات کالاهای اساسی استفاده شد.
کدام سیاسیون دست نظامیها را بستهاند؟ کسی نبسته بود.
سیاستزدگی نباید باعث شود منافع ملی دستاویز رقابتهای انتخاباتی شود.
نقد به عملکرد تیم مذاکرهکننده
آریایینژاد:
تیم مذاکرهکننده اشتباهاتی داشته است و معصوم نیست.
برخی از اعضای تیم مذاکرهکننده سابقه حضور در برجام را دارند.
در سالگرد شهید امیرعبداللهیان، کسی که ایشان را کنار گذاشت در وزارت خارجه سخنرانی کرد.
کسانی که سابقه شهیدندادن دارند، نباید در پستهای حساس قرار گیرند.
من وصیت میکنم نگذارید اینها پست بگیرند.
طالبینژاد:
اشتباهات تیم مذاکرهکننده باید در مجاری قانونی و با مطالبه ملت بررسی شود.
پیامبر که نیستند؛ اشتباه ممکن است.
سنگزدن به وزیر خارجه و مسئول دیپلماسی کشور، وحدتشکنی است.
در تفاهمنامه، بهرغم شایعات، هیچ تعهدی که منافع ملی را خدشهدار کند داده نشده است.
اقتصاد، معیشت و جنگ؛ دوگانههای غلط
آریایینژاد:
ایجاد دوگانه «جنگ یا اقتصاد» و «جنگ یا معیشت» دوگانههای غلط هستند.
جنگ ارزی، اقتصادی، روانی، فرهنگی، تجاری و شناختی نیز داریم.
نباید بگوییم اگر بجنگیم، اقتصاد فلان میشود؛ همه اینها ذیل جنگ ترکیبی است.
رئیسجمهور میگوید ما یک بشکه نفت هم نتوانستیم بفروشیم.
برهنگی در جامعه از پیامدهای جنگ فرهنگی است؛ دولت و مجلس خوابند.
طالبینژاد:
از آتشبس برای فروش نفت و واردات کالاهای اساسی استفاده شده است (۳۰کشتی کالاهای اساسی وارد شد).
رئیسجمهور میگوید جنگ باعث مشکلات اقتصادی شده است.
نقش رسانه و فضای مجازی در شکلدهی به افکار عمومی
آریایینژاد:
عزیزانی پلاکاردهای بیانات آقای شهید مبنی بر بیاعتمادی به دشمن را به میدان بردند و با آنها برخورد شد.
این برخورد با پلاکاردهای مطالبهگر، وحدتشکنی است.
مردم معترض شدند که مذاکرات اینجوری غلط است.
طالبینژاد:
رسانه ملی در وحدتشکنی نقش داشت.
هشتگهایی مانند «تفاهمنامه ننگین» در پیامرسانها ایجاد و منتشر شد.
پلاکاردها و شعارهای خیابانی علیه سران قوا از سوی جریانهای خاص هدایت میشد.
کلمه «یونجه» را در دهان مردم انداختید و گفتید تنگه هرمز را دادند و جایش یونجه و ذرت خریدند؛ کجا چنین اتفاقی افتاده است؟
مطالبه باید حول محور وحدت و انسجام و فرمایشهای رهبری باشد، نه سوءاستفاده از احساسات مردم.
وقایع لبنان و محور مقاومت در تفاهمنامه
آریایینژاد:
لبنان مدتها زیر آتش بود و ما هیچ کاری نکردیم.
گفتوگوهای لبنان و اسرائیل را جدا کردند و در لبنان برخلاف تفاهمنامه در حال خلع سلاح حزبالله هستند.
محور مقاومت باید در مراحل بعدی مذاکرات مورد توجه قرارگیرد.
در تفاهمنامه، توقف جنگ در تمام جبههها ازجمله لبنان لحاظ شده است.
طالبینژاد:
آتش روی حزبالله لبنان با تفاهمنامه کاهش یافت.
در بند یک تفاهمنامه، توقف جنگ در تمام جبههها ازجمله لبنان اتفاق افتاده است.
جمع بندی
آریایینژاد:
ایران در جنگ تمامعیار ترکیبی با دشمن قرار دارد و باید همه ابعاد آن را جدی بگیرد.
مذاکره باید در ذیل جنگ دیده شود و توقف جنگ نباید به دشمن فرصت تنفس دهد.
نقد و مطالبهگری باید سازنده، مؤدبانه و در چارچوب منافع ملی باشد.
آینده جنگ و مذاکره نیازمند هوشیاری، انسجام و پرهیز از دوگانهسازیهای غلط است.
طالبینژاد:
تفاهمنامه فعلی با رعایت اصول «تعهد در برابر تعهد» و «مرحلهبهمرحله» تنظیم شده است.
وحدت ملی حول محور ولایت، مهمترین مؤلفه قدرت در شرایط کنونی است.
هیچکس نباید بهبهانه انتقاد، دستاویز دشمن برای تضعیف نظام شود.
باید از مسئولانی که صبغه و سابقه جنگ و دفاع از میهن داشتند دفاع کنیم.
چرا موضوعات چندوجهی را اینقدر سادهسازی میکنیم و روایت شکست میسازیم؟
در همینه زمینه :
