گفتوگو
از پاریس تا مصلی
گفتوگو با بهروز افخمی درباره مستندی که به حضور غیرایرانیها در مراسم بدرقه رهبر شهید میپردازد
ناهید پیشور| روزنامهنگار
37سال پس از «خونیندلان»، مستندی درباره حضور مردم در مراسم ارتحال امام خمینی(ره)، بهروز افخمی بار دیگر سراغ فیلمی مستند رفته و این بار بدرقه آقای شهید سوژه فیلمش شده است. کارگردانی که در بیشتر سالهای فعالیت هنریاش به ساخت فیلم سینمایی داستانی مشغول بوده در روزهای اخیر با گروهش در حال فیلمبرداری مستندی است که با فیلمهایی که این روزها درباره مراسم تشییع رهبر شهید ساخته میشود تفاوت ماهوی دارد؛ مستندی که سوژهاش خارجیهایی هستند که برای شرکت در مراسم تشییع رهبر شهید به ایران آمدهاند؛ ماجرای عاشقانی که از استانبول و پاریس خود را به تهران و مصلی رساندند.
شما زمان ارتحال امام خمینی(ره) فیلمی به نام «خونیندلان» ساختید و حالا در مراسم تشییع به «خونیندلان2» رسیدهاید. این مستند ادامه کاری است که زمان ارتحال امام خمینی(ره) کارگردانی کردید؟
من زمان ارتحال امام خمینی(ره) سراغ افرادی رفتم که از راه دور و شهرستانها خودشان را به تهران رسانده بودند. آن موقع فکر کردم این موضوع جالبی است که علاقهمندان امام از شهرها و روستاها و مناطق دور از پایتخت خودشان را با امکانات آن موقع به مصلی رساندهاند. در واقع سراغ کسانی رفتم که از دورترین نقاط ایران برای حضور در مراسم ارتحال به تهران آمده بودند. مثلا تعدادی از عاشقان خمینی از مناطقی چون خراسان یا سیستان و بلوچستان با سختی بسیار در مصلی حاضر شده بودند. در مراسم تشییع رهبر شهید، با توجه به تغییر شرایط و امکانات، پیگیری ایده 37سال پیش برایم نکتهای نداشت. فکر کردم خوب است این بار سراغ افرادی بروم که از کشورهای دیگر خودشان را برای حضور در مراسم به تهران میرسانند.
به نوعی این کار دشوارتر از مستند قبلیتان هم هست.
بله، سختتر است و نیازمند برنامهریزی دقیقتر و هماهنگیهای لازم با گروههایی که با ما در این پروژه همکاری میکنند. در درجه اول باید این افراد شناسایی میشدند و دوستانی که با ما همکاری دارند از مراحل ابتدایی سفرشان برای ما تصویر میگرفتند. این تصاویر با تصاویر ورودشان به ایران پیوند خواهد خورد و در ادامه ما با آنها در مراسم همراه خواهیم شد.
به این ترتیب، فیلم شما کاملا وابسته به آدمهایی است که سوژه مستند شما شدهاند.
اصلا به اعتقاد من مستند را باید اینگونه ساخت. ما فیلم داستانی نمیسازیم که با فیلمنامهای مشخص و مدون سر صحنه برویم. شیوه درست مستندسازی این است که فیلمساز خودش را به سوژه تحمیل نکند و بدون داوری و پیشفرض قبلی سراغ موضوع برود، وگرنه کار جالب از کار درنمیآید. مستند بسیار وابسته به رخدادهای واقعی است که قاعدتا خیلیهایشان هم قابل پیشبینی نیستند. همین هم جالبش میکند.
نام فیلمتان را هم تغییر دادهاید و عنوان «پهلوان جهان» را به «خونیندلان» اضافه کردهاید که البته با مضمون مستندی که میسازید همخوانی دارد.
رهبر شهید ابتدا بهعنوان پهلوان ایران مطرح بود، اما حالا بهعنوان پهلوان جهان شناخته میشود. به همین دلیل پیشنهاد کردم این عنوان هم به نام فیلم اضافه شود.
فکر میکنید فیلمتان چه زمانی آماده نمایش میشود؟
فعلا که در حال فیلمبرداری هستیم و چیزی مشخص نیست. این مستند محصول سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی است و آنها درباره مراحل پس از تولید تصمیم میگیرند.
فیلم به جشنواره حقیقت
میرسد؟
شاید. در این مورد هم البته تهیهکننده
تصمیم میگیرد.
از آذربایجان و ترکیه تا گرجستان و فرانسه
مستند «خونیندلان2، پهلوان جهان» درباره افرادی است که از خارجکشور، از آذربایجان، ترکیه، گرجستان، ارمنستان، ترکمنستان، کشورهای حاشیه شرق دریای خزر و حتی از فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی و آمریکا تلاش کردهاند خود را به ایران برسانند تا در مراسم تشییع رهبر شهید حضور داشته باشند. بسیاری از کسانی که میخواستند خود را به ایران برسانند علاوه بر مشکل تهیه بلیت با اشکالتراشیهای دولتها نیز مواجه شدند. پروازها لغو شد و به هر شکلی که میتوانستند برای این افراد مانع ایجاد کردند، اما با وجود همه این مشکلات همچنان تلاش کردند خود را به تهران برسانند.
در همینه زمینه :
