گزارش
انفجار، ترس و تختهای خالی
روایتی از شب شکستن سکوت بیمارستان روانپزشکی دلآرام سینا و بمبی که ترکشهایش بیماران را آواره کرد
گروه تندرستی
اصابت یک بمب چند تنی در خیابان فداییان اسلام در آخرین ساعتهای ۹فروردین ۱۴۰۵، تنها یک انفجار از حمله خصمانه آمریکایی - صهیونی نبود. چند متر آنسوتر موج انفجار و ترکشها ساختمان بیمارستان روانپزشکی دلآرام سینا را بهشدت لرزاند و بخشهایی از آن را تخریب کرد. تصویر وحشت و زجر بیماران بستری در بیمارستان روانپزشکی دلآرام سینا پس از این انفجار هنوز از ذهن کارکنان شیفت شب پاک نشده اما غمانگیزتر از آن خارجشدن این مرکز درمانی از چرخه خدمات است؛ بیمارستانی که سالها مرهم بیماران با اضطراب و استرس بالا و اختلال PTSD بوده است.
شب انفجار چگونه گذشت؟
انفجار حوالی ساعت 23 و در ضلع شرقی ساختمان بیمارستان رخ داد. بهگفته کارکنانش قبل از سال نو بخشی از بیماران ترخیص شدند و تنها 30نفر ماندند که در بخش غربی بیمارستان بستری بودند و همین مسئله مانع از آسیب جانی برای بیماران و پرسنل شده است.
بیرون بیمارستان یک نفر فیلمی از موبایلش نشان میدهد که تصاویر دقایق اولیه آسیب به بیمارستان است. برق قطع شده، درها و پنجرهها تخریب شده و تجهیزات زیادی از بین رفته است. بیماران هم بهشدت ترسیدهاند و حالشان خوب نیست، آنقدر که انتقالشان را سختتر کرده است. هر چند که در کوتاهترین زمان همهشان را به مراکز روانپزشکی دیگری منتقل کردند.
یک هفته از آن حادثه گذشته اما جای اصابت ترکشها روی دیوارهای ورودی اورژانس و خسارتهای زیادش به داخل ساختمان همچنان ترسناک است. قفسه داروها و پروندهها هنوز مرتب نشدهاند، صندلیهای انتظار خسته و شکسته روی زمین ریختهاند، تختهای بستری هم کنار پنجرههای شکسته خاک میخورند. البته که بازسازی بیمارستان از همان فردای حادثه آغاز شده اما روند کار در تعطیلات و دشواری تأمین تجهیزات در شرایط جنگی با کندی پیش میرود. هر چند که رئیس بیمارستان میگوید از هیچ تلاشی برای بازسازی دوباره بیمارستان در زمان کوتاه مضایقه نمیشود.
انفجاری که سلامت روان را تهدید کرد
محمد عسگری، رئیس بیمارستان روانپزشکی دلآرام سینا وارد نشدن آسیب و جراحت به بیماران و پرسنل را یک اتفاق خوب عنوان میکند و به همشهری میگوید: این بیمارستان مرکز تخصصی روانپزشکی 100تختخوابی است و به بیماران با اضطراب و استرس یا مبتلا به اختلال PTSD خدمات میدهد. حتی در روزهای پایانی سال گذشته و با شروع جنگ از 9اسفند هم با ظرفیت کامل خدمترسانی میکردیم. اما طبق روال هر ساله در ایام نوروز ظرفیت خدمترسانی نصف میشود و در روز حادثه هم نزدیک به 30بیمار داشتیم. با این کاهش، ضلع شرقی بیمارستان غیرفعال و بیماران در ضلع غربی بستری بودند. بمباران در ضلع شرقی رخ داد و همین مسئله باعث آسیب نرسیدن به پرسنل و بیماران شد.
عسگری درباره پیامدهای چنین حوادثی بر بیماران عنوان میکند: این اتفاق میتواند فشار روانی بیماران را بهطور قابلتوجهی افزایش دهد. بیماران بستری در این مرکز پیش از این هم با اضطراب و استرس مواجه بودند و مواجهه با انفجار منجر به تشدید علائم در آنها شد. البته در کمتر از یک ساعت همه بیماران به مراکز دیگر منتقل شدند. او ادامه میدهد: شدت موج انفجار و اصابت ترکشها به حدی بود که حتی برخی از کارکنان با وجود آموزشهای مدیریت بحران در دقایق ابتدایی دچار شوک شدند و تلاش ما این بود که شرایط را به حالت عادی بازگردانیم.
بهگفته رئیس بیمارستان، برق مرکز با استفاده از موتوربرق تأمین و صبح روز ۱۰ فروردین، نخستین جلسه برای بازسازی برگزار شد.
عسگری درباره زمان بازگشت این مرکز درمانی به چرخه فعالیت هم توضیح میدهد: برای بازسازی کمبود تجهیزات داریم و بهدلیل تعطیلات و شرایط جنگی نتوانستیم آنها را خریداری کنیم. اگر قادر به تامین آنها باشیم، در یکی دوماه آینده 2بخش فعال خواهد شد و سایر بخشها هم بهتدریج بازسازی میشوند.
او بازه زمانی بازسازی کامل بیمارستان را 5تا 6ماه اعلام میکند و میگوید: تحت هیچ شرایطی خدمترسانی را متوقف نخواهیم کرد چون این وظیفه ماست که کشورمان را بسازیم و آباد کنیم. در سختترین دوران کرونا هم تیم کادر درمان یک لحظه خدمت را رها نکرد و در دوران جنگ هم پا پس نخواهیم کشید. ما در کنار مردم هستیم.
حمله به روان بیماران
رژیم صیهونیستی و آمریکا از زمان آغاز جنگ تاکنون نشان دادهاند که به پروتکلهای جنگی برای آسیب وارد نکردن به محدودههای مراکز درمانی پایبند نیستند. از آغاز جنگ تاکنون 7بیمارستان بهدلیل آسیبهای ناشی از انفجار بهطور کامل تخلیه شدهاند، اما درباره بیمارستان روانپزشکی یک نکته مهم وجود دارد؛ برهم خوردن تعادل شکننده بیماران بستری که برای بازگشت به زندگی عادی به ثبات، امنیت و مراقبت مداوم نیاز دارند. تجربه انفجار، صدای مهیب یا جابهجایی ناگهانی، علائم اضطراب، افسردگی یا PTSD را در این بیماران تشدید میکند و میتواند روند درمان را هفتهها یا حتی ماهها به عقب برگرداند؛ مسئلهای که فارغ از هرگونه خسارت فیزیکی ضربهای عمیق به سلامت روان جامعه وارد میکند و آثارش بسیار فراتر از دیوارهای تخریب شده یک بیمارستان است.
