• چهار شنبه 5 آبان 1400
  • الأرْبِعَاء 20 ربیع الاول 1443
  • 2021 Oct 27
سه شنبه 29 مهر 1399
کد مطلب : 113590
+
-

خواندنی‎های تئاتر

  مهرداد رهسپار        

خواندنی‎های تئاتر در دهه40 انواع گوناگون دارند، اینکه می‎گوییم «خواندنی» به‌خودی خود نکته‎ای دارد. همه می‎دانیم که تئاتر هنری دیداری و شنیداری است، و یا به قول معروف «سمعی و بصری» است. 
بنابراین خواندنی‎های تئاتر را نمایشنامه‌ها، نقدها، گزارش‎ها، مرورنویسی‎ها و در نهایت گفت‌وگوهای مطبوعات با هنرمندان تئاتر تشکیل می‎دهد. پس در خواندنی‎های تئاتر آن‎چه پیش چشم نداریم، جلوه‌های دیداری و شنیداری تئاتر است. با این حال در یک دسته‎بندی کلی، می‌توان این بازنمائی ناقص از هنر تئاتر در دهه40 را به چند دسته تقسیم کرد؛ نقد نمایشنامه، مرورنویسی برای اجراها و نیز نقد اجراها و در آخر مقالاتی درباره نقد وضعیت کلی تئاتر. 
در این صفحه به مهم‌ترین خواندنی‎های تئاتر در دهه40 می‎پردازیم. برخی از مهم‌ترین نقدهای تئاتر در دهه40 را منتقدان ننوشته‎اند. یعنی «منتقد تئاتر»، به‌عنوان کسی که کار آن دیدن نمایش‎ها به‌طور مرتب و نوشتن مطالبی مربوط به آن باشد، بدون اینکه در نوشتن و یا کارگردانی خود را صاحب ادعا بداند. مسئله برعکس است، برخی از مهم‌ترین نقدهای تئاتر در دهه40 از آن کسانی ا‎ست که خود دستی در هنر تئاتر دارند. اما این یک قاعده نیست، گاهی برخی از تحصیل‌کرده‌های رشته تئاتر، مانند پرویز ممنون، زندگی حرفه‎ای خود در دهه40 را وقف نگارش نقد می‎کنند. نوع دیگری از خواندنی‎های تئاتر مروری‎ است بر اجراها و چند سطری تشویق و یا انتقاد از بازی فلان بازیگر و توصیف دکور و مسائلی از این دست که در بحث نقد تئاتر اهمیتی ندارند. اما یکی از رویدادهای مهم نقد در دهه1340 این است که نویسندگانی که در نشریات دهه40 قلم‎اندازی می‎کنند، به نمایشنامه به‌صورتی مستقل از اجرا نگاه می‎کنند، به این معنا، نمایشنامه برای آنها مانند یک اثر ادبی مستقل است. 
2نمونه از این نقدها یکی از نجف دریابندری بر نمایشنامه «‌ای بی‌کلاه‌ ای باکلاه» از غلامحسین ساعدی است  و دیگری مجموعه نقدهایی از بهرام بیضائی، سیروس پرهام، شمیم بهار و کریم امامی درباره نمایشنامه «ابر زلف و ابر زمانه» از محمد اسلامی ندوشن.
 

این خبر را به اشتراک بگذارید