نگاه
مطالعه، واکسن آلزایمر
اگر تصور میکنید مطالعه فقط راهی برای افزایش اطلاعات است، پژوهشهای علوم اعصاب خبر دیگری دارند. دانشمندان معتقدند مطالعه منظم، نوعی «تمرین ورزشی برای مغز» است.هنگامی که رمانی میخوانید، مغز تنها درگیر رمزگشایی واژهها نیست. همزمان بخشهای مرتبط با حافظه، تخیل، زبان، هیجان و تصمیمگیری فعال میشوند. این فعالیت گسترده، شبکههای عصبی را تقویت میکند و چیزی را شکل میدهد که متخصصان از آن با عنوان ذخیره شناختی یاد میکنند؛ یعنی توانایی مغز برای جبران آسیبها و حفظ عملکرد خود در ایام سالمندی. شواهد علمی نشان میدهد افرادی که در طول زندگی به فعالیتهای ذهنی مانند مطالعه، یادگیری و نوشتن میپردازند، بهطور میانگین کمتر در معرض افت شناختی قرار میگیرند و بروز علائم زوال عقل در آنها سالها به تأخیر میافتد.در یکی از بزرگترین مطالعات منتشرشده در
JAMA Psychiatry نشریه معتبر «روانپزشکی جاما» پژوهشگران با بررسی بیش از ۱۵ هزار سالمند دریافتند افرادی که هر روز به فعالیتهای فکری مانند کتاب خواندن مشغول بودند، در مقایسه با دیگران با خطر کمتری برای ابتلا به زوال عقل روبهرو بودند؛ حتی پس از درنظر گرفتن عواملی مانند تغذیه، ورزش و وضعیت جسمانی.پژوهشی دیگر که افراد را بهمدت ۱۴ سال دنبال کرد، نشان داد کسانی که دستکم هفتهای یکبار کتاب میخواندند، در مقایسه با افرادی که کمتر مطالعه میکردند، کاهش عملکرد شناختی کمتری را تجربه کردند. این اثر محافظتی در افراد با سطوح مختلف تحصیلات نیز مشاهده شد.در کنار این یافتهها، سازمان جهانی بهداشت نیز بر اهمیت فعالیتهای ذهنی در کنار ورزش منظم، تغذیه سالم، کنترل فشار خون، ترک سیگار و حفظ روابط اجتماعی برای کاهش خطر زوال شناختی تأکید میکند. پس هر صفحهای که میخوانید، تنها یک داستان تازه نیست؛ سرمایهگذاری آرام و مداومی است بر سلامت ذهن. مطالعه کتاب میتواند مغز را برای سالهای بیشتری هوشیار، انعطافپذیر و آماده نگه دارد.
