شبی که یوزها شیاطین سرخ را زنجیر کردند
حماسهسازان
شبی که استادیوم سوفای لسآنجلس زیر پای هزاران ایرانی میلرزید، یوزهای خستگیناپذیر فوتبال ایران مقابل شیاطین سرخ بلژیک دست بهکار بزرگی زدند. روی کاغذ، همهچیز به نفع حریف نامدار اروپایی بود، اما در زمین مسابقه، داستان دیگری رقم خورد؛ داستانی حماسی از جنس ایستادگی، غرش و جاودانگی. پسران ایران پس از تساوی ناامیدکننده مقابل نیوزیلند، اینبار روحی تازه در کالبد تیم دمیدند و با یک تساوی بدون گل ارزشمند، دنیا را خیره کردند. این حماسه باشکوه، مدیون درخشش 3قهرمانی بود که از فرش به عرش رسیدند؛ از سنگربانی که تاریخ را بازنویسی کردتا مدافع سالخوردهای که شیر شد و فرماندهی که حریف را فلج کرد.
بسته مثل تنگه هرمز
تمام نگاهها در چارچوب دروازهها به تیبو کورتوا بود، اما در پایان شب، این نام علیرضا بیرانوند بود که در سراسر جهان طنینانداز شد. سنگربان لرتبار ایران با ثبت ۷مهار نجاتبخش، ازجمله دایو ماورایی در دقیقه۵۹ مقابل ضربه دکویپر که روزنامه مارکا آن را بهترین شیرجه جام نامید، کارهای غیرممکن را ممکن ساخت. بیرو با این نمایش بینقص، نمره کامل ۱۰ را از وبسایت سوفااسکور دریافت کرد تا در کنار بزرگانی چون مسی قرار بگیرد. او حالا با ثبت دومین کلینشیت خود در ادوار جامجهانی، به نخستین دروازهبان تاریخ فوتبال ایران تبدیل شده که به این رکورد رویایی دست مییابد. او مرد اول میدان بود؛ صخرهای رسوخناپذیر که با چشمانی مصمم، امید را به دل میلیونها ایرانی بازگرداند و ثابت کرد برای جاودانگی، هیچ مانعی بزرگتر از اراده او نیست.
ایران در نیمهاول این مسابقه فقط ۵۰پاس سالم داد که سومین رکورد پایینترین تعداد پاس سالم در نیمهاول یک بازی جامجهانی (از سال ۱۹۶۶) توسط یک تیم است. هر 4 رکورد پایینترین تعداد پاس سالم ثبت شده، متعلق به ایران بوده است: ۵۲ پاس سالم مقابل اسپانیا در جام ۲۰۱۸، ۵۰ پاس سالم مقابل بلژیک در جام 2026، ۴۶پاس سالم مقابل انگلیس در جام ۲۰۲۲ و ۴۴ پاس سالم مقابل آرژانتین در جام ۲۰۱۴.
بلژیک در این مسابقه ۲۳شوت به سمت دروازه حریف زد که بیشترین تعداد شوت بدون گل آنها در یک بازی جامجهانی از سال ۱۹۹۴ در بازی با عربستان سعودی (۲۸شوت) است.
فرمانده میدان
وقتی حریف اروپایی با تمام قوا دروازه ایران را به توپ بسته بود، تیم ملی به یک رهبر نیاز داشت؛ فرماندهی به نام مهدی طارمی. مهاجم بوشهری ایران اگرچه فضای کمی برای خودنمایی داشت، اما با هوش و جنگندگیاش، سرنوشت بازی را تغییر داد. اوج شاهکار او دقیقه۶۶ رقم خورد؛ جایی که با یک توپربایی زیرکانه در آستانه تکبهتک شدن قرار گرفت و مدافع بلژیک را مجبور به خطای اخراج کرد تا زهر حملات حریف گرفته شود. طارمی حتی با یک چرخش تماشایی دروازه کورتوا را باز کرد و یارانش را برای یک «رقص بندری» پرشور فراخواند؛ هرچند VAR بیرحمانه گل را بهخاطر چند سانتیمتر آفساید رد کرد و رقص او ناقص ماند، اما بر کسی پوشیده نیست که شادی و افتخار این تساوی بزرگ، سهم فرماندهی بود که بلژیک را فلج کرد.
خط حمله بلژیک کاملا بیدقت است. آنها ۶۹شوت بدون موفقیت داشتهاند که ۲۳شوت از این تعداد مقابل ایران بوده (به ارزش ۱.۸۲گل مورد انتظار) و در 4بازی آخر خود در جامجهانی پیروز نشدهاند. آخرین باری که یک بازیکن بلژیکی موفق به گلزنی شد، میچی باتشوایی مقابل کانادا (۲۰۲۲) بود.
کورتوا به 17بازی با پیراهن تیم ملی بلژیک در جامهای جهانی رسید و با رکورد انزو شیفو برابر شد.
تولد دوباره
برای شجاع خلیلزاده، بازی با بلژیک چیزی فراتر از یک مسابقه فوتبال بود؛ نبردی برای اثبات خود و تحقق یک آرزوی دیرینه. مدافع ۳۷سالهای که پس از بازی ضعیف مقابل نیوزیلند سیبل انتقادات بود و سالها طعم تلخ بیمهریهای کیروش و نیمکتنشینی در قطر را چشیده بود، در سوفا پیرترین بازیکن زمین بود اما مثل یک شیر جوان جنگید. آمار او شگفتانگیز است؛ ۲۲مشارکت دفاعی، ۱۴بار دور کردن توپ، ۴تکل موفق و ۳بلاک شوت حماسی با جان و دل. شجاع خود را مقابل توپها سپر کرد تا حامی بیرانوند باشد. او با مال خود کردن ۹دوئل مرگبار، تمام منتقدان را به سکوت واداشت. شجاع در این شب بزرگ، خط بطلانی بر واژه «پیر» کشید و نشان داد که تجربه و تعصب، سن و سال نمیشناسد.
این چهارمیـــن کلینشیت تاریخ تیم ملی ایران در ادوار جامجهانی بود؛ علیرضا بیرانوند ۲ کلینشیت (مراکش و بلژیک)، سیدحسین حسینی و علیرضا حقیقی یک کلینشیت (ولز و نیجریه).
لئاندرو تروسارد 5موقعیت گل برای کوین دیبروین در بازی با ایران ایجاد کرد که بیشترین تعداد موقعیت گل بین یک بازیکن و یک همتیمی در یک بازی جامجهانی از زمان همکاری باستین شوایناشتایگر و میشائیل بالاک برای تیم ملی آلمان در بازی با سوئد در جام۲۰۰۶ است.
تجربه ایران نتیجه داد. با میانگین سنی ۳۲سال و ۱۸۱روز، این تیم مسنترین ترکیب 11نفره ثبت شده در یک مسابقه جامجهانی (از سال ۱۹۶۶) بود و آنها با تمام وجود برای مهار بلژیک تلاش کردند. بهخاطر بازی متراکم و در عقب زمین، بازیکنان مسن نیاز چندانی به دویدن زیاد نداشتند. مسنترین ترکیبهای اصلی تاریخ جامجهانی:
ایران، (۳۲ سال و ۱۸۱ روز )
آلمان، (۳۱ سال و ۳۳۴ روز ۱۹۹۸)
بلژیک، (۳۱ سال و ۳۰۱ روز ۱۹۹۸)
2بازی از 3بازی آخر بلژیک در جامجهانی فیفا با تساوی بدون گل به پایان رسیده است (همچنین مقابل کرواسی در سال 2022)، این در حالی است که تنها یکی از 50بازی اول آنها در جامجهانی بدون گل تمام شده بود.
این یک بازی ناامیدکننده دیگر برای روملو لوکاکو بود. او در بازی با مصر روی گل تساوی تیمش نقش داشت و حالا 8بازی بدون گل در جامجهانی را پشت سر گذاشته است و آخرین گلش را سال ۲۰۱۸ زده.
بیرانوند مقابل بلژیک ۷سیو داشت و در مقابل امیدگل۱.۷ حریف، توانست کلینشیت کند. هر ۷مهار بیرانوند روی شوتهای داخل محوطه جریمه بود.
فوتبال ایرانی دیدیم
حسین فرکی، سرمربی اسبق تیم ملی میگوید که نباید بازی با بلژیک بزرگنمایی شود، چرا که به ضرر تیم ملی است
شکست مقابل بلژیک میتوانست امیدهای ایران را برای صعود از مرحله اول گروهی کمرنگ کند، بهخصوص اینکه تیم ملی در بازی اول با نیوزیلند هم مساوی کرده بود اما حالا با یکامتیاز باارزشی که تیم یکشنبهشب برابر بلژیک گرفت، بازی آخر با مصر تعیینکننده و البته حیاتی شده است. حسین فرکی، مربی سابق تیم ملی در گفتوگو با همشهری هم درباره بازی با بلژیک صحبت کرده است و هم درباره آینده تیم ملی. او در مورد تساوی با بلژیک میگوید:«قبل از بازی تصور خیلیها این بود که تیم کار سختی خواهد داشت و احتمالا بلژیک برنده مسابقه میشود ولی در پایان 90دقیقه مشخص شد که هر دو تیم میتوانستند برنده از زمین بیرون بیایند. ما میتوانیم این بازی را به 6بخش 15دقیقهای تقسیم کنیم که در هر بخش اتفاقات مهمی رخ داد. ایران در نیمهاول تصمیم داشت با انجام یک بازی فشرده تیم حریف را کنترل کند و گلی هم دریافت نکند. از طرفی تیم ما چشم به ضدحملات داشت و یک گل هم زد که متأسفانه رد شد. البته اگر در ابتدای بازی گل میخوردیم، طبیعتاً تمام اتفاقات مسابقه به هم میخورد چون دیگر نمیتوانستیم فشرده بازی کنیم و این گل میتوانست همهچیز را عوض کند. علیرضا بیرانوند هم عملکرد بسیار خوبی در این بازی داشت و مانع از این شد که دروازه ما باز شود.»
باید مصر را ببریم | نظر برخی این است که ایران از 10نفره شدن بلژیک نهایت استفاده را برد و اجازه گل زدن به این تیم را نداد. فرکی در جواب به این نظرات، توضیح میدهد:«آنها از دقیقه66 یک بازیکنشان را از دست دادند ولی بعد از آن هم حملاتی داشتند که درخشش بیرانوند مانع از گل زدنشان شد. آنها یا بدشانس بودند یا بیدقت که این فرصتها را از دست دادند، ولی آقای قلعهنویی هم بعد از بازی اشاره کرد که ایران هم میتوانست برنده باشد و هم میتوانست بازی را ببازد. حالا ما بازی با مصر را در پیش داریم و برای اینکه صعود خودمان را قطعی کنیم باید برنده از زمین بیرون بیاییم. اگر این بازی مساوی شود یا اینکه تیم شکست بخورد، همهچیز به اما و اگر کشیده میشود.»
بلژیک سید یکی نیست | برخی از رسانهها و همچنین برخی از برنامههای تلویزیونی، گرفتن یک امتیاز از بلژیک را بسیار بزرگ جلوه دادند. فرکی در پاسخ به این پرسش که آیا تساوی با بلژیک میتواند یک اتفاق بزرگ باشد، میگوید:«نباید بازی با بلژیک را بزرگ کنیم. بلژیک آن تیم زهردار چند سال قبل نیست و در شرایطی نبود که در سیداول جامجهانی قرار بگیرد. ما هم در این مسابقه با دل و احساس بازی کردیم و یک فوتبال ایرانی را به نمایش گذاشتیم. داریم میبینیم که تیمهایی مثل ژاپن و کرهجنوبی چگونه پیشرفت کردهاند و غیراز اینکه نتیجه میگیرند، فوتبال خوبی را هم به نمایش میگذارند. فکر میکنم ما باید بیشتر در مورد واقعیتها صحبت کنیم.»
واقعیتها را بگوییم | مربی سابق تیم ملی از رسانهها میخواهد که واقعگرا باشند و از بعضی از برنامههای تلویزیونی انتقاد میکند:« همیشه در همه ادوار جامهای جهانی بزرگنمایی وجود داشته است. بعضی افراد که در رسانهها یا صدا و سیما صحبت میکنند یا دنبال تخریب هستند یا اینکه میخواهند از یک نتیجه حماسه بسازند. در این میان آنها دنبال اهداف شخصی و منافع خودشان و البته تابع افراد بالادستی خودشان هستند. رسالت رسانهها بیان واقعیتهاست. اینکه بخواهیم جبههبندی کنیم یا مسائل را غیرواقعی نشان دهیم به سود مردم نیست. ما گاهی اوقات نظرات نادرستی را میبینیم یا جملات تمسخرآمیزی میشنویم؛ واقعا صدا و سیما جای چه آدمهایی است؟ آدمهایی که حرف مردم را بزنند یا اینکه حرف خودشان را به کرسی بنشانند. ما نباید از بازی با بلژیک یک حماسه بسازیم. حماسه، بازی ایران و استرالیا بود که میلیونها نفر به خیابانها آمدند. آیا الان چنین جمعیتی بیرون میآید؟»
