«توسکا»؛ جرقه یک بحران بزرگ در آبهای بینالمللی
بازی خطرناک آمریکا؛ فشار یا مقدمه امتیازدهی؟
در میانه تشدید تنشهای دریایی، توقیف کشتی «توسکا» به نقطهای حساس در معادلات ایران و آمریکا تبدیل شده است؛ رخدادی که از یکسو ابعاد حقوقی و از سوی دیگر پیامدهای راهبردی گستردهای دارد. محمدعلی حسننیا و حنیف غفاری، کارشناسان بینالملل در تلویزیون اینترنتی همشهری این اقدام را نهتنها یک حادثه ساده بلکه بخشی از سناریوی فشار حداکثری برای امتیازگیری در مذاکرات میدانند. همزمان، کاهش شدید تردد کشتیها و گیر افتادن صدها شناور، نشاندهنده اثرگذاری نسبی این فشار است؛ هرچند بهگفته تحلیلگران، این وضعیت در بلندمدت پایدار نخواهد بود. در این میان، ایران با تأکید بر رفع محاصره بهعنوان پیششرط مذاکره، تلاش دارد موازنه را به نفع خود تغییر دهد.
چرا کشتی «توسکا» توقیف شد؟
حسننیا:
توقیف در آبهای بینالمللی و خارج از صلاحیت آمریکا انجام شد.
این اقدام بخشی از فشار برای امتیازگیری در مذاکرات است.
هدف، فشار غیرمستقیم بر چین و متحدان ایران است.
در چارچوب طرح محاصره دریایی آمریکا اجرا شده است.
آیا این اقدام مشروع است؟
حسننیا:
در آبهای بینالمللی فاقد وجاهت حقوقی است.
استناد آمریکا به قطعنامهها صرفاً توجیه سیاسی است.
غفاری:
نقض صریح حقوق دریاها و قوانین بینالمللی است.
مغایر آتشبس 2هفتهای محسوب میشود.
آمریکا مرتکب 2نقض عهد همزمان شده است.
ایران باید این موضوع را در مجامع بینالمللی پیگیری کند.
هدف آمریکا از این گروگانگیری دریایی چیست؟
حسننیا:
افزایش فشار برای کشاندن ایران به مذاکره با امتیازدهی
فشار بر متحدان ایران مانند چین و اروپا
اجرای سیاست «بمبارانمالی» بهجای جنگ مستقیم.
تقویت موقعیت در آستانه مذاکرات
غفاری:
پر کردن دست آمریکا در میز مذاکره
محاصره دریایی چقدر مؤثر بوده؟
حسننیا:
تردد کشتیها حدود ۹۰ درصد کاهش یافته است.
روزانه حدود ۱۵ کشتی عبور میکنند.
حدود ۸۰۰ کشتی در منطقه متوقف شدهاند.
محاصره کامل نیست و برخی کشتیها عبور میکنند.
اثر آن کوتاهمدت است و پایدار نخواهد بود.
آیا ایران گزینه نظامی دارد؟
غفاری:
حق پاسخ نظامی برای ایران محفوظ است.
اقدام آمریکا مصداق تجاوز محسوب میشود.
عدمواکنش بهدلیل حضور غیرنظامیان بوده است.
درصورت تکرار، پاسخ قاطع محتمل است.
راهبرد ایران چیست؟
حسننیا:
شرط مذاکره، رفع کامل محاصره دریایی است.
مذاکره تحت فشار پذیرفته نمیشود.
استفاده از اهرمهای ژئوپلیتیکی در دستور کار است.
غفاری:
بازگشت به مذاکره منوط به رفع محاصره است.
موضع ایران مبتنی بر حقوق و منطق راهبردی است.
میانجیها برای حل مسئله فعال شدهاند.
چشمانداز آینده؟
حسننیا:
آمریکا اراده جدی برای توافق ندارد.
این روند آمریکا را در بنبست راهبردی قرار میدهد.
تشدید تنش میتواند بحران انرژی منطقهای ایجاد کند.
پایان بحران، نیازمند امتیازدهی آمریکاست.
غفاری:
ادامه روند وابسته به عقبنشینی آمریکاست.
تحقق شروط ایران مسیر مذاکرات را باز میکند.
