تقدیر آیات عظام از شهردار تهران

گروه شهری 

شهردار تهران و جمعی از معاونانش در آستانه ماه مبارک رمضان در سفر به قم با برخی از مراجع تقلید و جمعی از علما و فقها دیدار و گفت‌وگو کردند. این دیدارها با کدام علما بود و در آنها چه گذشت؟
آیت‌الله العظمی مکارم‌شیرازی:
با راهکارهای فرهنگی می‌توان مسائل اجتماعی را مدیریت کرد
آیت‌الله‌العظمی مکارم شیرازی، مجتهد و مرجع تقلید: امروز یکی از مهم‌ترین چالش‌های کشور، مسئله اقتصاد است و هر اقدامی که در جهت کاهش فشارهای معیشتی مردم صورت گیرد، اقدامی ارزشمند و شایسته تقدیر خواهد بود. از طرفی مسکن یکی دیگر از مشکلات اساسی جامعه است و 4عامل اصلی در تأخیر ازدواج جوانان نقش دارد که شامل دشواری در انتخاب همسر، مشکل اشتغال، مسکن و هزینه‌های اولیه زندگی می‌شود. کمک به حل این مسائل، به‌ویژه مشکل مسکن، می‌تواند نقش مهمی در تشویق جوانان به ازدواج ایفا کند.

لزوم توجه شهرداری به مسائل فرهنگی
شهرداری تنها مسئول رسیدگی به امور عمرانی و جسمی شهروندان نیست. مدیریت شهری همانگونه که به عمران و آبادانی می‌پردازد، باید به مسائل فرهنگی و معنوی مردم نیز توجه داشته باشد. توجه به مساجد و مراکز دینی نشان‌دهنده اهتمام به روح جامعه است، چراکه در نظام جمهوری اسلامی، جسم و روح جامعه از یکدیگر جدا نیستند. امیدوارم اقدامات مدیریت شهری باعث تقویت جایگاه انقلاب اسلامی و رضایت عمومی شود.

فعالیت حوزه‌ها با کمک‌های مردمی
حوزه‌های علمیه مراکز معنوی جامعه‌اند و تقویت آنها آثار گسترده‌ای در ارتقای سطح اخلاق و معنویت مردم خواهد داشت. حوزه‌های علمیه با اتکا به کمک‌های مردمی اداره می‌شوند و بدون دریافت بودجه دولتی، رسالت خود را انجام می‌دهند. باید میان قم و تهران ارتباط برقرار شود، چون قم شهری متعلق به جهان اسلام است که باید مورد توجه ویژه قرار گیرد. در راستای توجه به مسائل فرهنگی ازجمله موضوع بدحجابی، باید از راهکارهای فرهنگی و آموزشی به‌جای برخوردهای تند بهره‌مند شد و مدارس، دانشگاه‌ها و نهادهای فرهنگی در این زمینه نقش مهمی دارند.

آیت‌الله محمدمهدی شب‌زنده‌دار:
 در برگزاری محافل و مجالس دینی، نقش روحانیت به حاشیه رانده نشود
آیت‌الله محمدمهدی شب‌زنده‌دار، دبیر شورای‌عالی حوزه‌های علمیه: هرگونه برنامه‌ریزی به‌طور طبیعی باید مبتنی بر اهداف مشخص و تعریف‌شده باشد. بدین معنا که ابتدا اهداف کلان ترسیم شود و سپس برای تحقق آن اهداف، برنامه‌ریزی و فعالیت صورت گیرد. حکومت اسلامی و دولت کریمه اسلامی نیز از این قاعده مستثنی نیستند و باید به‌صورت دقیق روشن شود که نظام اسلامی چه اهدافی را دنبال می‌کند و براساس همان اهداف، سیاستگذاری و اقدام عملی انجام شود.

لزوم توجه به ظرفیت‌های فرهنگی در اجرای برنامه‌ها
اصل مسجدمحوری و ایجاد جاذبه برای نوجوانان و جوانان امری صحیح و ضروری است و از سوی مسئولان نیز مورد تأکید قرار گرفته است، اما در اجرای این سیاست‌ها باید به ظرایف و حساسیت‌های شرعی و فرهنگی توجه کامل داشت. بخشی از مسئولیت‌ها و کارکردها ذاتاً بر عهده حوزه‌های علمیه است و مردم نیز این امور را از این نهاد مطالبه می‌کنند، ازاین‌رو نباید به‌گونه‌ای عمل شود که این وظایف به نهادها یا دستگاه‌های دیگر واگذار شود. در تقسیم مسئولیت‌های فرهنگی و دینی اگر در این زمینه دقت لازم صورت نگیرد، ممکن است به‌تدریج جایگاه حوزه‌های علمیه تضعیف و نقش مرجعیتی آنها در جامعه کمرنگ شود. حفظ حدود و ثغور مسئولیت‌ها میان نهادهای مختلف، نیازمند توجه عمیق و آینده‌نگرانه است.

ترویج اخلاق دینی، از رسالت‌های اصلی روحانیت 
نشر معارف اسلامی، ترویج اخلاق و تعمیق آموزه‌های دینی از رسالت‌های اصلی روحانیت است. اگر در برگزاری محافل و مجالس دینی نقش روحانیون، طلاب و فضلای حوزه به حاشیه رانده شود و به‌تدریج از آنان برای سخنرانی و تبیین معارف دعوت نشود، این روند در بلندمدت آثار نامطلوبی به‌همراه خواهد داشت. ممکن است در ظاهر برخی برنامه‌ها صرفا شکل و قالب مناسبی داشته باشند، اما بی‌توجهی به جایگاه تخصصی روحانیت در تبیین معارف می‌تواند به تغییر تدریجی کارکردهای اصیل این نهاد بینجامد.

تأکید بر نظارت الهی و مسئولیت‌پذیری در انجام وظایف 
مضامین «تقدیرنامه» امام جواد(ع) سرشار از آموزه‌های راهبردی برای زندگی فردی و اجتماعی مؤمنان است. این نامه برای ما درس‌های متعددی دارد؛ نخست آنکه معیارها و ملاک‌های مورد انتظار از انسان مؤمن را به‌روشنی تبیین می‌کند و نشان می‌دهد اولیای الهی از ما چه انتظاری دارند. دومین نکته مهم آن است که انسان باید توجه داشته باشد هیچ‌یک از اعمال او، چه کوچک و چه بزرگ، از نگاه اولیای الهی پنهان نیست. این توجه زمینه‌ساز اصلاح رفتار و تقویت احساس مسئولیت در قبال وظایف فردی و اجتماعی است.

 آیت‌الله علیرضا اعرافی: 
مجاهدت شهرداری در جنگ 12روزه تبدیل به الگو شد
آیت‌الله علیرضا اعرافی، عضو فقهای شورای نگهبان:شهرداری تهران به‌معنای واقعی کلمه دولتی تمام‌عیار است که در ساحت‌های گوناگون اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و عمرانی فعالیت چشمگیری دارد و تلاش جهادی در این مجموعه شایسته تقدیر است. در جنگ و اغتشاشات دی‌ماه مدیریت شهری تهران با رویکردی عالمانه و انقلابی در صحنه حاضر شد. مجاهدت جناب‌عالی (علیرضا زاکانی) و همکارانتان در این کوران حوادث، به‌ویژه در بازسازی و جبران خسارات ناشی از جنگ ۱۲روزه برای مردم، به الگویی موفق در کشور تبدیل شد.

ایجاد امید، نقطه قوت مدیریت فعلی
ایجاد امید در میان شهروندان برای عبور از مشکلات یکی از نقاط قوت مدیریت فعلی است. افزون بر اقدامات ارزشمند زیرساختی نظیر توسعه خطوط مترو و افزایش فضای سبز که آثاری ماندگار از خود به‌جای گذاشته است، روحیه امیدبخشی به مردم، خود فرهنگسازی برای آینده مدیریتی کشور محسوب می‌شود.

آمادگی برای همراهی در فعالیت‌های فرهنگی
نگاه عمقی و نرم‌افزاری به مسائل فرهنگی شهر از اولویت‌های اساسی کشور است و ما نیز این حوزه را از وظایف اجتماعی خطیر شهرداری می‌دانیم و برای همکاری در این زمینه اعلام آمادگی می‌کنیم. از طرفی مدیریت شهری در شاداب‌سازی اجتماعی نقش مؤثری دارد و برگزاری نظام‌مند جشن‌ها و مناسبت‌های شادی‌آفرین که به تولید هیجان‌های مثبت در جامعه و جذب نسل جوان منجر می‌شود، ازجمله اقدامات مؤثر این دوره بوده است. این موضوع در گذشته از نقاط ضعف اساسی ما به شمار می‌رفت و حالا نیاز به ارتقا و استمرار در آینده دارد.

تأمین آسایش، از الزامات شهر اسلامی
شهر اسلامی باید دارای زیرساخت‌های پیشرفته سلامت و رفاه باشد. این اصول بنیادین هرگز نباید با یکدیگر در تقابل قرار گیرند و تأمین آسایش و سلامت شهروندان از الزامات اساسی شهر اسلامی است. عدالت یکی از ارکان اصلی شهر اسلامی است. رویکرد عدالت باید در تمامی لایه‌ها و زیرساخت‌های شهری نهادینه شود و توزیع امکانات و خدمات شهری بر مبنای این اصل صورت گیرد. در زمینه بُعد معنوی شهر اسلامی هم روح معنویت و ارزش‌های الهی باید در تمام شئون شهر و تعاملات شهروندی جاری باشد و در فضای شهری بستری برای تعالی اخلاقی جامعه فراهم شود.

حس همدلی، نماد وحدت اجتماعی
جامعه شهری باید از اخلاق اجتماعی قوی برخوردار باشد و تمامی ارتباطات و تعاملات شهروندی بر مبنای اصول اخلاقی شکل گیرد. از طرفی حس مشارکت و همدلی میان مردم و مدیریت شهری به‌عنوان نماد وحدت اجتماعی باید در شهر تجلی یابد و شهروندان در سرنوشت شهری خود سهیم باشند. همچنین در زمینه بُعد کالبدی و مباحث شهرسازی باید به اصول معماری اصیل ایرانی-اسلامی بازگشت. سرمایه نظام جمهوری اسلامی در ارائه الگوهای جدید معماری و شهرسازی حتی به اندازه دستاوردهای دوران صفویه نیز نبوده است و این ضعف نیازمند جبران جدی است.

پیشنهادی به شهردار تهران
پیشنهاد می‌کنم با همراهی شهرداری تهران فرایند استفاده از نظریه‌پردازان برجسته حوزوی و دانشگاهی برای تدوین این کلان‌نظریه هرچه سریع‌تر آغاز شود، چراکه نتایج آن برای آینده تهران و حتی الگوسازی برای سایر کلانشهرها بسیار مؤثر خواهد بود.