جشنواره آواره

چند روز پیش بود که محمد فرجی با سِمَت طولانی مدیرکل دفتر حقوقی، عملکرد، امور استان‌ها و مجلس سازمان سینمایی اعلام کرد که فیلم‌های چهل‌وچهارمین دوره جشنواره «ملی» فیلم فجر از روز 15بهمن در 58شهر به نمایش درخواهند آمد؛ برنامه‌ای که از چند سال پیش در جشنواره باب شد تا فیلم‌های جشنواره همزمان با تهران در شهرها و استان‌های مختلف هم روی پرده بروند. به‌خصوص که از زمان نوسازی سازوکار نمایش فیلم در ایران و جایگزینی سیستم موسوم به دی‌سی‌پی این فرایند از لحاظ فنی آسان‌تر هم شد.
این شیوه نمایش فیلم خارج از شهر محل برگزاری جشنواره جزو ویژگی‌های منحصربه‌فرد جشنواره «ملی» فیلم فجر است و در دیگر جشنواره‌ها در هر سطحی کمتر دیده می‌شود اما فارغ از این ویژگی این پرسش را مطرح می‌کند که هدف از این کار چیست؟ آیا جزئی از همان روندی است که جشنواره «ملی» فیلم فجر را از قالب یک رخداد حرفه‌ای خارج می‌کند و به آن حالتی عمومی و عامه‌پسند می‌دهد؟ سازوکاری که باعث می‌شود اساسا پرسش‌های قدیمی درباره کارکرد جشنواره «ملی» فیلم فجر دوباره مطرح شوند که آیا نیازی به برگزاری چنین رویدادی هست وقتی تماشاگران می‌توانند اندکی بعد این فیلم‌ها را روی پرده سینما یا انواع سکوهای نمایش خانگی تماشا کنند.
جشنواره «ملی» فیلم فجر در طول سال‌های اخیر شدیدا در برابر هر تغییری که آن را به یک رویداد تخصصی تبدیل کند، مقاومت کرده است. بعد از حذف قوانین سفت‌و‌سخت در سال‌های نخستین جشنواره که فیلم‌ها را ملزم به حضور در جشنواره می‌کرد، حالا جشنواره فجر نه می‌کوشد و نه تمایل دارد تا رویکرد یا شیوه جدیدی را در پیش بگیرد و برخلاف آنچه در جشنواره‌های بین‌المللی رقابتی موسوم به الف می‌بینیم حتی عامدانه تماشاگران عام را بر متخصصان سینما ارجح می‌داند. تردید دارم که این شیوه نتیجه مفیدی برای فیلم‌ها و البته خود جشنواره به همراه داشته باشد.
 با این‌حال این شیوه بدون درنظر‌گرفتن فواید و مضراتش مکررا تا به امروز تکرار شده ‌تا جشنواره «ملی»مان از آنچه می‌توانست باشد، فاصله بگیرد که گرفته است.