![پیشگیری از آسیب؛ اولویت اقدامات حوزه فرهنگی](/img/newspaper_pages/1402/10-dey/07/shahrnegar/13-02.jpg)
پیشگیری از آسیب؛ اولویت اقدامات حوزه فرهنگی
![پیشگیری از آسیب؛ اولویت اقدامات حوزه فرهنگی](/img/newspaper_pages/1402/10-dey/07/shahrnegar/13-02.jpg)
نرگس معدنیپور، رئیس کمیسیون فرهنگی اجتماعی شورای شهر تهران
به طور کلی رویکرد مدیریت شهری در حوزه آسیبهای اجتماعی، پیشگیری از بروز آسیبها چه به لحاظ فردی و چه به لحاظ اجتماعی است. در مباحث فردی، اقدامات پیشگیرانه مربوط به اعتیاد افراد میشود؛ چرا که وقتی فردی در دام این بلای خانمانسوز گرفتار میشود، مشکلات و پیامدهای شوم دیگری در پی خواهد داشت. در مباحث اجتماعی هم باید از وقوع یا بروز آسیبی چون خانههای تحت عنوان پلاک قرمز و ... جلوگیری شود. مبنای ما بهوجود نیامدن فرد آسیب دیده و خانههای پلاک قرمز و کلونیهایی چون محلات هرندی، شوش، خلازیر، دره فرحزاد و ... است؛ بنابراین زمانی میتوانیم مدعی شویم که از وقوع آسیب اجتماعی جلوگیری و پیشگیری میکنیم که برنامه و اقدامات پیشگیرانه در دستور کار داشته باشیم و در راستای تحقق آنها گام برداریم. فرهنگسازی و آموزش به خانوادهها بهترین راهکار و نخستین گام در حوزه پیشگیری است و مبنای ما در حوزه فرهنگی و اجتماعی، خانوادهها هستند و سعی داریم با آموزش به خانوادهها، والدین، زوجهای جوان و حتی فرزندان، زمینه فرهنگسازی را فراهم کنیم تا بتوان با همراهی آنها، کارهای زیربنایی و پیشگیرانه مؤثری در حوزه آسیبهای اجتماعی انجام داد. در راستای همین هدف است که شاهد اجرای برنامههای آموزشی در قالب جشنوارهها و همایشها هستیم که با استقبال خوب شهروندان هم مواجه میشود.
باورمان این است که زمانی میتوانیم در هر کاری، بهویژه حوزه آسیبهای اجتماعی موفق باشیم که مردم مشارکت کنند و پای کار بیایند. علاوه بر آن میتوان در این حوزه از ظرفیت و تجربههای موفق سازمانهای مردمنهادی که مورد اعتماد شهروندان هستند و گروههای جهادی هم بهرهمند شد؛ گروههایی که حلقه میان مردم و نهادهای اجرایی هستند و فرایند کارها را تسریع و تسهیل میکنند. در واقع این حلقههای میانی از جنس مردم هستند و کارشان هم مردمی است و برای مردم تلاش میکنند و از اینرو با حمایت و همراهی آنها بهتر میتوان مشارکت شهروندان را جلب کرد. همچنین از آنجا که مردم به سازمانهای مردمنهاد اعتماد دارند، مشارکت آنها در آموزش و فرهنگسازی تأثیرگذارتر خواهد بود. نقطه قوت سازمانهای مردمنهاد، مستمر و پایداربودنشان است. این حلقههای میانی با تغییر مدیریت، دستخوش تغییرات نمیشوند و همواره مستمر و پایدار هستند؛ بنابراین وظیفه ما در حوزه اجتماعی این است که با حمایت و تقویت این نهادها از ظرفیت آنها در کاهش و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی استفاده کنیم. نکته قابل تامل این است که اقدامات در حوزه فرهنگی زمانی تأثیرگذار خواهد بود که تداوم داشته و پایدار باشند که توفیق نهادهای مردمی تضمینی بر این هدف است. بهعنوان مثال، در این دوره مدیریت شهری عزم خود را برای توانمندسازی زنان سرپرست خانوار جزم کردهایم و از طریق حلقههای میانی، این گروههای هدف را شناسایی میکنیم و توسط مجریان سازمان خدماتشهری و خیرین و سازمانهای مردمنهاد، آموزشها ارائه و گامها برای توانمندسازی برداشته میشود. در ادوار گذشته مدیریتشهری شخصا متولی این کار بود که با تغییر مدیریت، این کار متوقف شد و با تجربه تلخ در این زمینه در این دوره رویکردمان را تغییر دادیم و حلقههای میانی را تقویت کردیم. سازمان خدمات و مشارکت اجتماعی هم رویکردش مشارکت اجتماعی است و با استفاده از جلب مشارکت خیرین و سازمانهای مردمنهاد، اقدامات پیشگیرانه را پیگیری میکند. همچنین ازدواج آسان و کارآفرینی هم به این سازمان واگذار شده است، اما بخش زیادی از کارها و برنامهها به سمت کاهش آسیبهای اجتماعی سوق داده شدهاند.
در نهایت افراد در معرض آسیب باید شناسایی شوند، مانند خانوادههای آسیبدیده و زنان سرپرست خانوار و ... همچنین درصد کمی هم به افراد آسیبدیده اجتماعی خدمات ارائه میدهند و تصور جامعه این است که افراد آسیبدیده، هدف اصلی این سازمان است، اما اولویت و هدفگذاری اصلی و مبنا جلوگیری و پیشگیری از آسیب است که قطعا به جدیت پیگیری خواهیم کرد.