• سه شنبه 8 آذر 1401
  • الثُّلاثَاء 5 جمادی الاول 1444
  • 2022 Nov 29
چهار شنبه 26 مرداد 1401
کد مطلب : 168806
+
-

افزایش امیدواری به تأمین منافع ایران در توافق

بررسی واکنش‎های داخلی و خارجی به پاسخ ایران حکایت از آن دارد که هر دوطرف امیدوارند ادامه رایزنی‎ها به نتیجه مثبتی ختم شود

گزارش
افزایش امیدواری به تأمین منافع ایران در توافق

پاسخ مکتوب جمهوری‎اسلامی به پیش‎نویس پیشنهادی اتحادیه اروپا به بروکسل رسید و به ‎گفته برخی منابع غربی، از سوی مقام‎های اروپایی درحال بررسی است؛ پاسخی که اگر با واقع‎بینی و انعطاف طرف مقابل و به‎ویژه آمریکایی‎ها همراه شود، می‎توان گفت حصول توافق بیش ‎از هر زمان دیگری، در دسترس قرار گرفته ‎است.
به‎گزارش همشهری، تهران در این پاسخ مکتوب، نظرات خود را درباره پیشنهادهای طرف مقابل منتقل کرده و آن‎گونه که از گمانه‎زنی‎ها پیداست، اکنون می‎توان ادعا کرد دیگر زمان زیادی تا دستیابی به توافق باقی نمانده است، مشروط به اینکه طرف مقابل رویکردی واقع‎بینانه درپیش گیرد.
بررسی واکنش‎های داخلی و خارجی به پاسخ ایران حکایت از آن دارد که هردوطرف امیدوارند ادامه رایزنی‎ها به نتیجه مثبتی ختم شود. برهمین اساس هم بود که مشاور تیم مذاکره‎کننده در توییتی نوشت: «نمی‎توانم بگویم که توافقی حاصل خواهد شد، اما نسبت به قبل به توافق نزدیک‎تر هستیم». محمد مرندی همچنین بر این نکته تأکید کرده ‎است که ایران نگرانی‎های خود را ابراز کرده، اما حل مسائل باقیمانده چندان دشوار نیست.
آن‎گونه که از مواضع ایران بر می‎آید و وزیر و سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست‎های خبری روز دوشنبه‌ خود نیز عنوان کردند، اختلاف‎های اصلی در 3موضوع «رفع تحریم‎ها»، «پادمان» و «تضمین» متمرکز است که گفته می‎شود آمریکایی‎ها در 2مورد به‎صورت شفاهی انعطاف نشان داده‎اند و موضوع سوم نیز به تضمین تداوم اجرای برجام برمی‌گردد که گره‎گشایی از آن به واقع‌بینی آمریکا برای تأمین نظر ایران بستگی دارد.

پاسخ واقع‎بینانه ایران
این درحالی است که برخی منابع مطلع داخلی معتقدند پاسخ ایران به پیشنهاد اتحادیه اروپا واقع‎بینانه و حرفه‌ای بوده‎؛ بنابراین گمان می‎رود که نشانه‌های رسیدن به توافق نسبتا افزایش یافته است. این منابع معتقدند پاسخ ایران نکات مهمی را شامل می‎شود که تأمین‎کننده منافع ملی کشور خواهد بود.
از سوی دیگر گفته می‎شود جمهوری‎ اسلامی تا پایان روز چهارشنبه در انتظار پاسخ طرف مقابل به نکات مطرح شده از سوی ایران خواهد بود و درصورتی که طرف آمریکایی از خود نرمش نشان دهد، دستیابی به توافق مثبت کاملا در دسترس است. بر این اساس اگرچه در دور اخیر مذاکرات که از 13مردادماه آغاز شد، شاهد تغییر نسبی در برخی مواضع مذاکراتی واشنگتن بوده‎ایم، اما این تغییرات باید عملی شود تا شاهد نتیجه‎گیری موفق از گفت‎وگوهای برجامی باشیم.
علاوه ‎بر ارسال پاسخ ایران که آخرین بررسی‎ها درباره آن در جلسه ویژه عصر دوشنبه شورای ‎عالی امنیت ملی با حضور رئیس‎جمهور انجام شد، همزمان سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرد واشنگتن نیز پاسخ خود را درباره پیش‌نویس توافق برای جوزپ بورل، مسئول سیاست‎ خارجی اتحادیه اروپا ارائه کرده‎ است. ند پرایس همچنین ادعا کرده‎ است که اگر ایران آماده بازگشت به پایبندی متقابل به برجام باشد، آمریکا نیز این آمادگی را دارد.
با وجود این، پرایس در ادامه سیاست‎ شکست‎خورده «فشار حداکثری» آمریکا و بدون اشاره به مسئولیت‎های این کشوردر خروج از برجام، تهدید کرد اگر ایران نتواند یا این آمادگی را برای اجرای کامل برجام نداشته باشد، آماده‎ایم اجرای سختگیرانه تحریم‎های خود را ادامه دهیم و از فشارهای دیپلماتیک دیگر استفاده کنیم.

مطالبات ایران
یک کارشناس مسائل بین‎الملل درباره پاسخ تهران به متن پیشنهادی اتحادیه اروپا به همشهری گفت: جمهوری ‎اسلامی در نامه‎ای به مسئول سیاست‎ خارجی اتحادیه اروپا که در وقت تعیین شده به بروکسل ارسال شد، دیدگاه‎های خود را درباره محورهای موجود در متن توافقنامه پیشنهادی ارائه کرده‎ است. اگرچه از جزئیات پاسخ ارائه شده از سوی ایران مطلع نیستم، اما قطعا می‎توان گفت تهران در اصطلاح «نه صفر را نگاه کرده و نه روی یک ایستاده است».
ابوالفضل ظهره‎وند افزود: ملاحظات ایران در پاسخ ارائه شده به مسئول جوزپ بورل قابل پیش‎بینی است، چراکه تهران در 3حوزه مطالباتی دارد که باید برآورده شود. یک موضوع، بحث لغو تحریم‎هاست که برای ما از اهمیت محوری برخوردار است. انتفاع اقتصادی ایران از برجام باید به‎صورت کامل محقق شود.
وی ادامه دارد: از سوی دیگر مسئله تضمین‎ها نیز کماکان از اهمیت محوری برخوردار است. نکته اینجاست که هنوز جمهوری ‎اسلامی متقاعد نشده که دولت بعدی آمریکا تعهدات خود را زیرپا نخواهد گذاشت. اکنون هیچ تضمینی وجود ندارد که دولت بعدی این کشور، کاری را که ترامپ با برجام انجام داد، تکرار نکند.

تعیین‎تکلیف توافق تا 10روز دیگر
دیپلمات پیشین ایران با اشاره به موضوع‎های پادمانی باقیمانده میان ایران و آژانس بین‎المللی انرژی‎اتمی و نقش آن در نتیجه‎گیری مثبت از مذاکرات، عنوان کرد: درباره مسائل پادمانی به‎نظر می‎رسد این موضوع اکنون چندان مطرح نیست. گویا ایران قانع شده ‎است مسائل موجود با آژانس بین‎المللی انرژی ‎اتمی را در محدوده زمانی کوتاه و تا موسم برگزاری نشست بعدی شورای ‎حکام حل‎و فصل کند.
ظهره‎وند با بیان اینکه به‎نظر می‎رسد مسئله تضمین‎ها در متن پیشنهادی لحاظ شده ‎است، ادامه داد: از شواهد امر پیداست که رایزنی‎ها در مسیری قرار گرفته است که دوطرف از دستیابی به توافق ناامید نیستند و انتظار می‎رود در روزهای آینده شاهد به نتیجه رسیدن رایزنی‎ها باشیم. وی درباره گمانه‎زنی‎ها پیرامون زمان دستیابی به توافق میان طرفین نیز تأکید کرد: به‎نظر می‎رسد تاحدود 10روز دیگر شاهد آغاز رایزنی‎های نهایی باشیم.

نباید عجله کنیم

عضو پیشین تیم مذاکره‎کننده هسته‌ای ایران درباره واکنش طرف‎های غربی به پیشنهادهای ایران نیز گفت: آنها پیش‎بینی می‎کردند که جمهوری‎اسلامی چشم‎بسته متن پیشنهادی را نمی‎پذیرد. البته باید درنظر داشت که در شرایط کنونی اتحادیه اروپا در جایگاهی قرار ندارد که نسبت به نهایی بودن مذاکرات تصمیم‎گیری کند.
ظهره‎وند افزود: متنی که اتحادیه اروپا می‎کوشد آن را به‎عنوان «متن نهایی» القا کند و این‎گونه وانمود کند که ابتکار خودش بوده ‎است، در واقع پیش‎نویسی است که در مذاکرات غیرمستقیم انجام شده میان طرف ایرانی و آمریکایی بسته شده ‎است. برهمین اساس هم بود که برخی گمانه‎زنی‎ها مطرح شد که آمریکایی‎ها از قبل نظر مثبت خود را به بورل اعلام کرده‎اند.
وی درباره واکنش‎های داخلی به گمانه‎زنی‎ها درباره قریب‎الوقوع بودن توافق نیز عنوان کرد: در روزهای اخیر شاهد برخی شائبه‎ها درباره انتفاع اقتصادی از مزایای ایران از برجام بودیم که به‎نظر من جای تأمل دارد. بشخصه از ابتدا مخالف برجام و معتقد بودم این دامی است که از سوی غربی‎ها گسترده شده و نباید اسیر آن شویم.  ظهره‎وند افزود: زمانی که ترامپ از برجام خارج شد، معتقد بودم این حماقت او، فرصتی طلایی برای ماست که از این دام چیده شده خلاص شویم و به‎ دنبال تأمین حداکثری منافع ‎ملی خود باشیم.
وی با بیان اینکه برجام کلا ماهیتی کنترلی دارد، ادامه داد: در مجموع معتقدم شرایط بین‎المللی به نفع ما جلو می‎رود و می‎توانیم با راهبردهای مناسب، مطالبات خود را محقق کنیم. با توجه به این موضوع نباید عجله به خرج دهیم. این کارشناس مسائل بین‎الملل تأکید کرد: باید به‎گونه‎ای حرکت کنیم که تکلیف همه تحریم‎ها مشخص شود. نباید به «تعلیق» تحریم‎ها بسنده کرد. باید در مسیری حرکت کنیم که طرف‎های مقابل پس ‎از این توافق، مستمسک دیگری از قبیل «اف‌ای‌تی‌اف» و ... برای تحت‎فشار قرار دادن جمهوری‎اسلامی نداشته باشند.
 ظهره‎وند با بیان اینکه آمریکایی‎ها می‎خواهند همچنان نظام تحریمی علیه ایران را حفظ کنند، اضافه‎کرد: موضوع پروتکل الحاقی و مباحث مطرح میان ایران و آژانس به‎صورت کامل حل و فصل شود تا طرف‎های مقابل در آینده به‎دنبال بهانه‎جویی علیه کشورمان نباشند.

مکث
انعکاس پاسخ ایران در رسانه‎های جهان


روزنامه «ایندیپندنت» با نقل قول از یک مقام غربی مدعی شد ایران پیشنهاد اتحادیه اروپا برای احیای توافق هسته‌ای را به ‎صورت مشروط پذیرفته است. این روزنامه مدعی شده ‎است: یک دیپلمات غربی به نقل از هیأت مذاکره‌کننده فرانسوی به ایندیپندنت فارسی گفته که ایران متن پیشنهادی اتحادیه اروپا درباره احیای توافق هسته‌ای را به‎صورت مشروط می‌پذیرد. به این معنی که سیاست گام به گام لغو تحریم‌ها را در قبال بازگشت به تعهدات برجامی پیش خواهد گرفت. نشریه «پولیتیکو» نیز با استناد به اظهارات یک مقام غربی، ادعاهایی را درباره پاسخ ایران نسبت به پیشنهادات اتحادیه اروپا برای احیای توافق هسته‌ای مطرح کرد. این نشریه در گزارشی نوشت: «به‎گفته یک مقام ارشد غربی، پاسخ ایران، شامگاه دوشنبه به وقت ایران توسط اتحادیه اروپا دریافت شده و بیشتر روی مسائل باقیمانده مرتبط با تحریم‌ها و تضمین‌ها بر سر تعاملات اقتصادی متمرکز است».
 

این خبر را به اشتراک بگذارید