![پهپادهای آمریکایی؛ هیزم آتش جنگ اوکراین](/img/newspaper_pages/1401/03-khordad/07/rooyi/07-01.jpg)
پهپادهای آمریکایی؛ هیزم آتش جنگ اوکراین
تحویل پهپادهای پیشرفته آمریکایی به کییف؛ میتواند به استفاده روسیه از سلاحهای اتمی علیه اوکراین و حتی رویارویی مستقیم روسیه و آمریکا منجر شود
![پهپادهای آمریکایی؛ هیزم آتش جنگ اوکراین](/img/newspaper_pages/1401/03-khordad/07/rooyi/07-01.jpg)
حامیان جنگ اوکراین در غرب، بعد از آنکه نتوانستند پای ناتو را به جنگ باز کنند، اکنون بهدنبال قانع کردن دولت آمریکا برای ارسال یکی از مرگبارترین سلاحهای خود به اوکراین هستند؛ سلاحی که وارد میدان جنگ شد ممکن است صحنه نبرد را به ضرر روسیه تغییر دهد و در این صورت احتمال استفاده روسها از سلاحهای اتمی تاکتیکی جدیتر خواهد شد. وب سایت خبری-تحلیلی اینترسپت خبر داده است که نمایندگان کییف طی روزهای اخیر با پیمانکار ارشد دفاعی شرکت «جنرال اتمیکس» سازنده پهپادهای «هانتر-کیلر MQ-9 ریپر» مجهز به موشکهای لیزری هلفایر ملاقات کرده و درباره دستیابی به این پهپادها با این شرکت مذاکراتی انجام داده است. این ایده از یک سو مورد حمایت نظامیان و سیاستمدارانی است که در واشنگتن بهدنبال تقویت اوکراین مقابل روسیه و تحمیل یک شکست بزرگ بر مسکو هستند. از سوی دیگر، لابیهای بزرگ حامی شرکتهای سازنده تسلیحات نظامی ازجمله شرکت جنرال اتمیکس سعی دارند دولت را قانع کنند پهپادهای MQ-9 ریپر را در بسته حمایتهای نظامی آمریکا از اوکراین که اخیرا به ارزش 40میلیارد دلار تصویب شده است بگنجانند؛ اقدامی که میتواند سود کلانی را نصیب این شرکت کند. این تصمیم اما میتواند در نهایت به رویارویی میان روسیه و آمریکا ختم شود.
پهپادهای MQ-9 ریپر مجهز به موشکهای هلفایر، پیش از این در عملیاتهای آمریکا در افغانستان، سومالی و دیگر کشورهای جهان مورد استفاده قرار گرفته و عامل کشتار شمار زیادی از غیرنظامیان در این کشورها بودهاند.
تلاش برای جلب رضایت کاخ سفید
اینترسپت به نقل از ژنرال دیوید دپتولا، مدیر مؤسسه پژوهشهای هوافضای میچل، که یکی از موافقان تحویل پهپادهای جنگنده آمریکایی به اوکراین است مینویسد: بحث و جدل بر سر احتمال شدت گرفتن تنشها بحثی است که از جانب روسها از مسیر عملیات جاسوسی بسیار پیچیدهای تغذیه میشود تا اقدامات ناتو و آمریکا برای کمک به اوکراین را خنثی کند. این جمله محور اصلی دیدگاه موافقان ارسال سلاحهای مرگبار به اوکراین است.
روزنامه واشنگتن پست ماه گذشته در گزارشی اعلام کرد سفیر اوکراین در آمریکا با مدیران جنرال اتمیکس ملاقات داشته است. هفته گذشته نیز یکی از اعضای ارشد مؤسسات وابسته به شرکت جنرال اتمیکس در نشریه دیسپچ مقالهای در حمایت از ارسال پهپادهای جنگنده MQ-9 ریپر به اوکراین منتشر کرد. همزمان، شرکت جنرال اتمیکس لابیگرهای خود را با هدف تأثیرگذاری بر سیاستهای سختگیرانهای که آمریکا برای صادرات این نوع پهپادها وضع کرده به اجرا گذاشته، راهی واشنگتن کرده است.
با تداوم جنگ اوکراین و تقویت نیت آمریکا برای تضعیف روسیه، کاخ سفید تمایل بیشتری برای ارسال سلاح به اوکراین پیدا کرده است. در ابتدا آمریکا تنها به تحویل سلاحهایی مانند موشکهای ضدتانک، پهپادهایی کوچک انتحاری موسوم به «سوئیچبلیدها» و تجهیزات ارتباطی رمزگذاری شده تمایل داشت. به تازگی اما دولت آمریکا نسبت به تحویل تسلیحات سنگین توپخانهای و نفربرهای زرهپوش نیز اقدام کرده است. جو بایدن رئیسجمهور آمریکا 2هفته پیش برای اولینبار پس از پایان جنگ جهانی دوم، با اجرای برنامهای که روند تحویل تجهیزات نظامی به یک کشور خارجی را تسریع میکند موافقت کرد. هفته گذشته هم دمکراتها با سرعت بسته کمکی 40میلیارد دلاری تجهیزات تسلیحاتی اوکراین و همچنین پرکردن دوباره ذخایر تسلیحاتی ته کشیده آمریکا را به تصویب رساندند و در این میان، بودجه جدید کمک هزینه کرونا را قربانی کردند.
دولت اوکراین و صنایع نظامی آمریکا به اتحاد یکدیگر تبدیل شدهاند و دائما در رسانهها درباره چرایی مشارکت نکردن بیشتر آمریکا در جنگ انتقاد میکنند. پس از انتشار گزارش واشنگتنپست درباره مذاکره اوکراین با جنرال اتمیکس، نشریه پولتیکو در گزارش دیگری نوشت که اوکراینیها بسیار امیدوارند دولت بایدن پهپادهای پیشرفته خود را در اختیار ارتش این کشور قرار دهد.
درصورتی که دولت آمریکا با قرارداد تحویل پهپادهای جنگنده MQ-9 ریپر به اوکراین موافقت کند، اوکراین به یکی از معدود کشورهای جهان تبدیل خواهد شد که این پهپادها را در اختیار دارد. اوکراینیها خواستار دریافت پهپادهای جنگنده «MQ-1 گری ایگل» هم هستند که اتفاقا ساخت همین شرکت جنرال اتمیکس است.
سنگاندازی مخالفان
دولتهای آمریکا برای فروش تسلیحات محدودیتهایی دارند اما دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین آمریکا، در سال 2020در پی فشار صنایع نظامی این کشور محدودیتهای موجود را کم کرد و مسیر را برای صادرات پهپادهای MQ-9 ریپر به تایوان و امارات متحده عربی هموار ساخت. این تغییر سیاست انتقادات شدید اعضای کنگره آمریکا را برانگیخت؛ انتقادی که اصالت آن امروز با تحویل این پهپادها به اوکراین سنجیده خواهد شد. سناتور باب منندز که اکنون ریاست کمیته روابط خارجه سنا را بهعهده دارد، آن زمان در واکنش به تصمیم ترامپ آن را تصمیمی بیملاحظه توصیف کرد که زمینه صادرات مرگبارترین سلاحهای آمریکایی را به کشورهای ناقض حقوق بشر فراهم کرده است. در ادامه، تعدادی از سناتورهای دمکرات و جمهوریخواه متحد شدند تا صادرات پهپادهای پیشرفته را ممنوع اعلام کنند و راه را تنها برای صادرات این تجهیزات به اعضای ناتو و تعدادی از متحدان نزدیک آمریکا باز بگذارند که اوکراین در این لیست جایی ندارد.
جنرال اتمیکس اکنون بهدنبال آن است تا خلبانان باانگیزه اوکراینی را به سرعت آموزش دهد تا بتوانند از پهپادهای آمریکایی استفاده کنند. تعدادی از سناتورهای آمریکایی اما همزمان نسبت به خطرات ناشی از این اقدام و احتمال شدت گرفتن آتش جنگ هشدار دادهاند. همچنین اینترسپت به نقل از بیل هارتانگ، پژوهشگر نظامی، هشدار داده که دستیابی اوکراین به پهپادهای MQ-9 ریپر آمریکایی، قدمی فراتر از تمامی کمکهای تسلیحاتی خواهد بود که آمریکا تاکنون در اختیار اوکراین قرار داده است. او گفته است: تامین سلاحهای قدرتمند دوربرد، تحولی بزرگ در نوع تجهیزاتی خواهد بود که در اختیار اوکراین قرار میگیرد، از اینرو این کار نباید بدون بررسی دقیق کنگره انجام گیرد. نمایندگان کنگره آمریکا قدرت متوقف کردن صادرات تسلیحات را دارند، همانطور که سال گذشته مانع از فروش موشکهای آمریکایی به عربستان سعودی شدند.
مخالفان میگویند که نیروهای اوکراینی هم در جنگ با روسیه از بمبهای خوشهای ممنوعه استفاده کردهاند و گروه بزرگی از نئونازیها در میان آنها حضور دارند. اوکراین همچنین یکی از بزرگترین مراکز قاچاق اسلحه در اروپا به شمار میرود و این به آن معنی است که ممکن است سلاحهای ارسالی برای کییف، سر از بازار سیاه سلاح در جهان و جنگهای خارج از اوکراین درآورد و یا بهدست شبهنظامیان نامرتبط با جنگ اوکراین بیفتند.
با این همه، هنوز مشخص نیست آیا تاکنون اقدامی رسمی از سوی وزارت امور خارجه آمریکا برای بستن قرارداد تحویل پهپادهای MQ-9 ریپر به اوکراین انجام گرفته است یا نه. بهگفته کارشناسان، احتمال اینکه مذاکرات میان جنرال اتمیکس و اوکراین بدون اطلاع دولت بایدن رخ داده باشد بسیار کم است. همچنین، یکی از مقامات وزارت امور خارجه آمریکا بهصورت ناشناس به اینترسپت گفته است که هنوز از سوی کنگره آمریکا درباره احتمال انتقال این پهپادها اطلاعرسانی رسمی صورت نگرفته است. از سویی دیگر اما شرکت جنرال اتمیکس اعلام کرده که همچنان با نماینده اوکراین و دولت آمریکا در حال مذاکره است. اینطور بهنظر میآید که مذاکرات بیتوجه به هشدار کارشناسان نظامی در جریان است. بهگفته کارشناسان، سیاست تلاش برای تضعیف روسیه، منجر به سوق دادن پوتین به مسیری خواهد شد که خطر تشدید تنشها و هدایت تنشها به سمت جنگ مستقیم میان روسیه و آمریکا و همچنین احتمال استفاده از سلاحهای هستهای تاکتیکی (با قدرت تخریب محدودتر) را در پی خواهد داشت.
مکث
پهپاد جنگنده MQ-9 ریپر
این پهپاد محصول شرکت نظامی جنرال اتمیکس آمریکا، پرندهای دورپرواز با قابلیت کنترل از راه دور و بدون سرنشین است که از آن برای تجسسهای طولانی در ارتفاعات بالا و یا عملیات ضربتی استفاده میشود. قدرت بالای موتور این پهپاد امکان حمل موشکی 15برابر بیشتر از مدلهای قدیمیتر را میدهد. همچنین سرعت این پهپاد 3 برابر نسخه قدیمیتر، یعنی MQ-1 است. کنترل این پهپاد بهدست خلبانانی است که در پایگاههای زمینی از راه دور و از طریق ماهواره مسیر پرواز را نظارت کرده و اهداف حمله پهپاد را تعیین میکنند. ارتش آمریکا اوایل سال گذشته میلادی اعلام کرد که بیش از 300پهپاد ریپر از ماموریتهای مختلف استفاده کرده است. انتظار میرود عمر خدمت این پهپادها در سال 2035به پایان برسد.