• پنج شنبه 6 آبان 1400
  • الْخَمِيس 21 ربیع الاول 1443
  • 2021 Oct 28
دو شنبه 1 دی 1399
کد مطلب : 119327
+
-

خنده‌رو هر که نیست از ما نیست

از «دو کلمه حرف حساب» تا «هفته‌‎‌‎نامه گل‎‌‎آقا»

مطبوعات
خنده‌رو هر که نیست از ما نیست


محمدناصر احدی 

نخستین باری که نام مستعار «گل‌‎‌‎آقا» در مطبوعات دهه60 رویت شد، 23دی 1363در ستون «دو کلمه حرف حساب» روزنامه «اطلاعات» بود. صاحب این نام مستعار کیومرث صابری فومنی ـ از بازماندگان نشریه طنز «توفیق» ـ بود که حتما خوب می‎‌‎دانست اگر بخواهد همینطور خشک‎‌‎وخالی حرف حساب بزند، نه گوش شنوایی پیدا می‎‌‎کند و نه می‎‌‎تواند مدت زیادی به نوشتن حرف‎‌‎های حساب، آن‎‌‎هم در دهه60، ادامه دهد. بالاخره نویسنده حرف حساب باید حساب‎‌‎وکتاب پس دهد و حسابش را صاف می‎کنند. با علم بر این موضوع بود که توانست این ستون را تا 6سال بعد از آن ادامه دهد. مردم که از شنیدن حرف حساب ذوق کرده بودند، نامه پشت نامه برایش فرستادند. یک‎‌‎بار گفته بود:«حدود 50کیلو‎‌‎ نامه از مردم دارم، فقط از کسانی که به روزنامه اطلاعات نامه نوشته‎‌‎اند». گل‎‌‎آقا شوخ‎‌‎طبع بود و از کسی چیزی به دل نمی‎‌‎گرفت و حتی جواب انتقادها را با طنز و شوخی می‎‌‎داد. برای نمونه، یکی از خوانندگان ستون «دو کلمه حرف حساب» در تذکری ویرایشی برایش نوشت: «از گل‎‌‎آقا بعید است و جای تأسف که واژه من‎‌‎درآوردی «گاهاً» را استعمال می‎‌‎کند. «گاه» فارسی است و کلمات فارسی تنوین نمی‎‌‎پذیرد!» برای کسی که شب و روز با نوشتن سروکار دارد و از اصول درست‎‌‎نویسی هم بی‎‌‎خبر نیست، چنین تذکری حکم ترقه درکردن جلوی توپچی را دارد و حتی ممکن است برای تازه‎‌‎ویراستاران سر از تخم درآورده، با کتک‎‌‎کاری مفصل و یک قتل «جُزمی» (همان «جزئی» از زیر دست ویراستار قسر دررفته) همراه باشد. اما برای گل‎‌‎آقا این تذکر مجالی برای مزه ریختن و شوخی کردن بود:«گل‌‌‎آقا: از شما بعید است و هیچ هم جای تأسف نیست. بنده گاهاً از این واژه استفاده می‎‌‎کنم! اگر همیشه استفاده می‎‌‎کردم حق با شما بود!» مدتی زمان برد تا معلوم شد این گل‎‌‎آقای بامزه و خوش‎‌‎مشرب کیست. صابری در این‎‌‎باره گفته«گل‌‎‌‎آقا در ابتدا فقط یک اسم بود. یک اسم مستعار برای خودم تا مدت‎‌‎ها کسی نمی‎‌‎دانست که کیست. تا یک سال حتی خانواده‎‌‎ام هم صددرصد نمی‎‌‎دانستند که گل‎‌‎آقا منم؛ اما حدس‎‌‎هایی می‎‌‎زدند که من انکار می‎‌‎کردم. گل‎‌‎آقا خصوصیات اخلاقی من را ندارد؛ یعنی تیپی جدا از کیومرث صابری است». صابری که در طنزنویسی تأیید استادی همچون محمدعلی جمالزاده را داشت، در آبان1369 هفته‎‌‎نامه طنز «گل‌‎‌‎آقا» را منتشر کرد که تا مدت‎‌‎ها تنها نشریه‎‌‎ای بود که حق شوخی و سر به سر گذاشتن با مسئولان مملکتی را داشت. کار گل‎آقا گرفت و چنان بین مردم گل کرد که حتی شماره‎‌‎های نایاب نخستش تجدید چاپ شد. جدا از این، اهمیت هفته‎‌‎نامه گل‎‌‎آقا را باید در تربیت نسلی از طنزپردازان دانست که طی بیش از یک دهه شاکله جریان رسمی ادبیات طنز و البته کارتون را شکل دادند. سال1370 «ماهنامه و سالنامه گل‎‌‎آقا» از راه رسید و سال1378 «هفته‌‎‌‎نامه بچه‎‌‎ها گل‎‌‎آقا» برای مخاطبان کم سن‎‌‎وسال‎‌‎تر منتشر شد که پیش‎‌‎تر علاقه‎‌‎شان را به گل‎‌‎آقای بزرگسالان نشان داده بودند. البته دوران فعالیت هفته‎‌‎نامه گل‎‌‎آقا همیشه با ستایش همراه نبود و برخی‎‌‎ها جنس طنز این هفته‎‌‎نامه را قدیمی و بیش از حد محافظه‎‌‎کارانه می‎‌‎دانستند. صابری سال1381 انتشار هفته‎‌‎نامه گل آقا را خودخواسته متوقف کرد و هرگز توضیح روشنی درباره دلیل آن نداد؛ هرچند اطرافیان و دوستانش در این‎‌‎باره حدس‎هایی می‎‌‎زدند که به دلخوری او از برخی جریان‎‌‎های سیاسی بازمی‎‌‎گشت. جمعه 11اردیبهشت1383، «گل ‎‌‎آقای ملت ایران» وقتی که مرگ به سراغش آمد، نتوانست قالش بگذارد و جای بهتری از روی تخت بیمارستان باشد. بعید نیست فرشته مرگ با لبخند سراغش رفته باشد، چون حتما می‎‌‎دانست که شعار هفته‎‌‎نامه گل‎‌‎آقا این بیت بود: خنده رو هر که نیست از ما نیست، اخم در چنته گل آقا نیست.
 

این خبر را به اشتراک بگذارید