![دوران سربی، عصر شکوفایی](/img/newspaper_pages/1399/09-azar/30/GARN/04-05.jpg)
دوران سربی، عصر شکوفایی
سینمای دهه 60 در دوران گذر از دولت دفاعمقدس به دولت سازندگی، آماده ورود به دورانی تازه میشود
![دوران سربی، عصر شکوفایی](/img/newspaper_pages/1399/09-azar/30/GARN/04-05.jpg)
سعید مروتی
سال 68 سال گذر از دولت دفاعمقدس به دولت سازندگی است. دوران گذری که مصادف است با نمایش عمومی فیلمهایی از نسل پس از انقلاب که از ظهور کارگردانهایی خبر میدهد که به مرور فردیت و تشخص کسب میکنند. با پایان جنگ، سینمای دفاعمقدس که با «پرواز در شب» رسول ملاقلیپور متولد شده، تعین مییابد.«دیدهبان» ابراهیم حاتمیکیا دور از فضای مرسوم و متداول فیلمهای جنگی، توجه منتقدان را بهخود جلب میکند. منتقدانی که دیدهبان را افسوس و تفسیری بر پذیرش قطعنامه598 ارزیابی میکنند و چنان از تماشای فیلم به سر ذوق میآیند که سازنده جوانش را با هوارد هاکس و ساموئل فولر مقایسه میکنند. «افق» رسول ملاقلیپور، برعکس دیدهبان از تغزل فاصله میگیرد و سمت حماسه میایستد. فیلم جنگی ملاقلیپور با هیجان و حادثه و کلیپ گرم و پر حس و حال سینهزنی رزمندگان، تماشاگران پرتعداد مییابد. اکران 68میزبان 2فیلم از محسن مخملباف میشود. آخرین فیلمهای آرمانگرایانه و عدالتخواه مخملباف، در پایان یک دوران و انتهای دهه اول انقلاب، بیش از هرچیز ناامیدی فیلمساز به تحقق جامعه آرمانی مطلوب یک جریان را بازتاب میدهد. «بایسیکلران» که در پاکستان فیلمبرداری شده اهداف بلندپروازانهتر و شعارهای جهانشمول دارد. «عروسی خوبان» که فیلم سرراستتری است تصویری انتقادی از شهر بیآرمان ارائه میدهد که در سینمای دهه 60تازگی دارد. انتقادی اجتماعی که بهگفته مدیر فارابی، امکان بیانش از اثبات برادری سازندهاش میآید. هنوز خبری از خانه تکانی روح نبود و مخملباف هنوز برادر محسن نامیده میشد. «در مسیر تندباد» کوششی از مسعود جعفری جوزانی برای تکرار موفقیت «شیرسنگی» با وجود جایزه بهترین فیلم جشنواره هفتم فجر، آشفتهتر از آن بود که توفیقی را کسب کند. «روز باشکوه» هم تلاش کیانوش عیاری برای ساخت فیلمی پرفروش را به نمایش میگذاشت. در دو راهی گیشه و اندیشه، کامبوزیا پرتوی هم ایستاده بود که در «ماهی»، سنت سینمای کانونی را ادامه میداد و با «گلنار» در همراهی رنگ و موسیقی و فضای موزیکال و فانتزی پای بچههای دهه60را به سینما باز میکرد. رسیدن منوچهر عسگری نسب از فیلم عرفانی «آن سوی مه» به فانتزی «هیجو» یکی از عجیبترین چرخشهای سینمای دهه60 بود که پای صدای ایرج دوستدار با دوبله تا دیروز ممنوع «جان وینی» را هم به ماجرا باز کرد. سال68 ،سال مسعود کیمیایی و بهرام بیضایی هم بود. دو کارگردان قدیمی با بهترین فیلمهایشان سینماروها را سر ذوق آوردند. «سرب» بهعنوان فیلمی فاخر و باشکوه انتظار کیمیاییبازان را پس از سالها برآورده کرد. نوری کنار اسلافش قیصر، رضا موتوری و... ایستاد و تصویری از قهرمان کیمیایی در دهه پرآشوب 20 ثبت کرد. «باشو غریبه کوچک» بهترین اثر بیضایی پس از انقلاب، که اکرانش پس از پایان جنگ امکانپذیر شده بود، حس و حالی را به نمایش میگذاشت که پس از «رگبار» در فیلمهای سازندهاش دیده نشده بود. نایی جان با آخرین نقشآفرینی سوسن تسلیمی در سینمای ایران در یادها ماند. بهمن68 جشنواره هشتم فجر، پر رونقترین فستیوال دهه 60 را با «مادر» حاتمی، «دندان مار» کیمیایی، «هامون» مهرجویی، «کلوزاپ» کیارستمی و «مهاجر» حاتمیکیا به نمایش گذاشت. سینمای دهه 60 بهترین دورانش را سپری میکرد.