• پنج شنبه 23 مرداد 1399
  • الْخَمِيس 23 ذی الحجه 1441
  • 2020 Aug 13
دو شنبه 14 مرداد 1398
کد مطلب : 70560
+
-

74درصد ایران شهرنشین‌اند

طبق جدیدترین بررسی‌ها تعداد کل شهرهای کشور از 199 شهر در سال 1335 به 1242 شهر در سال 1395 افزایش یافته است

گزارش
74درصد ایران شهرنشین‌اند


حامد فوقانی/ خبر‌نگار
63 سال پیش تنها شهری که بیشتر از یک‌میلیون نفر جمعیت داشت، پایتخت کشور بود. حالا اما 8 شهر ایران بیشتر از یک‌میلیون نفر جمعیت دارند و جالب اینکه به غیر از تهران و مشهد با جمعیتی بیش از 3 میلیون نفری، 6 شهر دیگر در مرز 2 میلیونی قرار دارند. اصفهان، کرج، شیراز، تبریز، قم و اهواز این 6شهر هستند. با این حساب نکته اینجاست که بزرگ‌تر شدن شهرهای کشور و افزایش بی‌رویه جمعیت‌شان، زنگ خطری اساسی برای کشور به حساب می‌آید. پرواضح است که ارائه خدمات آموزشی، بهداشتی و درمانی و حمل‌و‌نقلی و از همه مهم‌تر تامین منابع آبی لازم برای آنها در شرایط فعلی کاری بس دشوار است؛ در صورتی که روز‌به‌روز به جمعیت کلانشهرها افزوده می‌شود و حاشیه‌نشینی بدون داشتن امکانات اولیه و زیرساخت‌های مورد نیاز، می‌تواند شهرها را با چالش‌های گوناگونی در آینده روبه‌رو سازد. همین الان هم بسیاری از شهرها با دردسرهای کم‌آبی، ترافیک و مشکلات زیست‌محیطی مثل آلودگی هوا و صدا دست‌وپنجه نرم می‌کنند. با وجود این، معلوم نیست که چه سرنوشتی در انتظار کلانشهرها و ساکنانش خواهد بود؛ بنابراین لازم است برای تنظیم برنامه‌های بلندمدت بعدی، ابتدا طرح‌های تفصیلی مورد بازبینی دقیق قرار گیرند تا تراکم جمعیتی شهرها به شکل فزاینده 3دهه اخیر افزایش نیابد. مهرداد مال‌عزیزی، کارشناس امور شهرسازی در این رابطه می‌گوید: «تا سال 1400 هر شهروند 300 لیتر سرانه مصرف آب دارد و بیش از 16 میلیون لیتر نیاز آبی داریم؛ این مسئله در طرح‌های بالادستی آمده، با این وضعیت آیا به صلاح است که در شهر تهران تجمع جمعیت داشته باشیم؟»

اپیدمی شهرنشینی در جهان
جدا از ایران، رشد جمعیت شهری در اغلب کشورهای جهان قابل توجه است. در چشم‌انداز سازمان ملل نزدیک به 70 درصد کشورهای جهان در سال 2050، جمعیت شهری بالای 60 درصد را تجربه خواهند کرد و 38 درصد آنها، شهرنشینی بالای 80 درصد خواهند داشت. طبق گزارش سازمان ملل متحد، پیش‌بینی می‌شود شهرنشینی همراه با رشد جمعیت 2میلیارد و 500 میلیون نفر به جمعیت شهرنشین‌های جهان تا سال 2050 بیفزاید که این اتفاق بیشتر در آسیا و آفریقا رخ خواهد داد؛ به عبارتی جمعیت بسیاری از شهرها 90 درصد افزایش خواهد یافت. حال اگر چنین روندی را برای کلانشهرهای ایران در نظر بگیریم، حدود 30سال آینده، تهران 18میلیون نفر، مشهد 6میلیون نفر و اصفهان 4میلیون نفر جمعیت ساکن خواهند داشت که برای آنها با وسعت به ترتیب، 730، 351 و 231 کیلومتر مربع بسیار زیاد است. بنابراین از همین امروز باید برنامه‌ای مناسب برای کنترل تولید شهرهای کشور از یکسو و مهار نرخ مهاجرت از روستاها به شهرها داشت تا با روندی که در 63 سال اخیر طی شده، روبه‌رو نشویم.

      


                                                                         

در زیر نگاهی گذرا به آخرین گزارش مرکز ملی آمار درباره رشد شهرنشینی در کشور که براساس سرشماری سال 95 منتشر شده انداخته‌ایم. در این بین باید در ن ظر داشت که عموما 4 مورد را به عنوان عوامل موثر در رشد جمعیت شهرنشین در نظر می‌گیرند: 1- رشد طبیعی جمعیت شهری 2- مهاجرت به شهرها 3- طبقه‌بندی مجدد شهرها (تبدیل نقاط روستایی به شهر) 4- الحاق و ضمیمه کردن قلمروهای جدید به شهرهای موجود جمعیت شهرنشین کشور از 31.4 درصد در سال 1335 به 74 درصد کل جمعیت کشور در سال 1395 رسیده است.


                                                                        

از هر 100 نفر جمعیت ساکن در ایران، 11 نفر در شهر تهران زندگی می‌کنند.
بیش از 35 درصد جمعیت در شهرهای پرجمعیت (بیش از یک‌میلیون نفر) ساکن هستند.
64/9 درصد ساکن سایر شهرها هستند.
جمعیت تهران 3 برابر مشهد و 8 برابر اهواز است.
استان  قم با 95/2 درصد و استان تهران با 93/9 درصد بیشترین میزان شهرنشینی کشور را دارند.
استان سیستان و بلوچستان با 48/5 درصد کمترین میزان شهرنشینی را دارد.

این خبر را به اشتراک بگذارید