واکاوی جنگ هشتساله از پنجره نظریههای منازعه
کتاب «حمله نظامی عراق به ایران از منظر نظریههای جنگ و منازعه» به قلم سیدهادی زرقانی، در 5فصل، با حمایت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، منتشر شده است.
فصل اول، به بررسی برخی مفاهیم مرتبط با منازعه و جنگ اختصاص دارد. در فصل دوم تلاش شده است به شیوه قیاس و با بررسی دیدگاه مکاتب و نظریهپردازان مختلف، مهمترین علل و زمینههای عام و جهانشمول منازعه و جنگ احصا شود؛ از این رو در فصل دوم، علل منازعه از منظر مکاتب مختلفی چون واقعگرایی، نوواقعگرایی، لیبرالیسم، سازهانگاری، رفتارشناسی، انسانشناسی و همچنین نظریات بیش از 40 تن از اندیشمندان قدیم و معاصر جهان مورد بررسی قرار گرفته و در پایان، علل کلی و جهانشمول منازعه و جنگ در قالب مدل مفهومی ارائه شده است. فصل سوم، رویکردی استقرایی دارد و از این رو با در نظر داشتن علل منازعه که در فصل دوم آمده است، مجموعه پژوهشهای مرتبط با جنگ عراق و ایران در فصل سوم از حیث محتوا واکاوی شده است. پژوهشهای یادشده شامل مصاحبهها و گفتوگوهایی است که با مسئولان سیاسی-نظامی ایران و عراق انجام شده؛ در کنار مجموعه پژوهشهای مستقلی که توسط پژوهشگران در مورد جنگ هشتساله صورت گرفته است. بدین ترتیب، در فصل سوم بیش از 40 پژوهش مرتبط با جنگ عراق و ایران به زبان فارسی،20پژوهش به زبان انگلیسی و 10 پژوهش به زبان عربی مورد تحلیل محتوا قرار گرفته است. در این فصل علاوه بر پژوهشهای مستقل، دیدگاههای مسئولان سیاسی و فرماندهان ارشد نظامی دو کشور ایران و عراق در دوران جنگ تحمیلی بررسی شدهاند. فصل چهارم به جایگاه جنگ عراق و ایران در نظریههای منازعه اختصاص دارد. در واقع، فصل چهارم، برآیند و ترکیبی از دو فصل دوم و سوم است. در فصل چهارم از منظر مکاتب فلسفی و نظریات منازعه، به علل و زمینههای جنگ تحمیلی پرداخته شده است تا مهمترین مصادیق این نظریهها شناسایی شود.
در نهایت، فصل پنجم به طور خاص به بررسی و تحلیل «مولفههای موثر بر جنگ ایران و عراق» میپردازد.