زلزله «جنگ علیه ایران» در آمریکا

حمیدرضا غلامزاده؛ کارشناس مسائل آمریکا

راهبرد نامتقارن ایران ‌برابر آمریکا بر افزایش هزینه‌های تقابل در عرصه‌های منطقه‌ای، اقتصادی و سیاسی متمرکز بوده است. بخشی از این راهبرد در میدان جنگ و سطح منطقه دنبال شد و بخش دیگر، فشار اقتصادی بر دولت آمریکا را هدف قرار داد؛ فشاری که پیامدهای آن در انتخابات میان‌دوره‌ای نمایان شد. تنگه هرمز و تأثیر آن بر قیمت جهانی نفت، یکی از مهم‌ترین محورهای این فشار بود. افزایش قیمت نفت، هزینه زندگی در آمریکا را بالا برد و تلاش‌های دولت برای کنترل قیمت بنزین و هزینه‌های معیشتی نتیجه مؤثری نداشت. در‌نتیجه، فشار اقتصادی بر مردم به عرصه سیاسی و انتخاباتی منتقل شد. محور دیگر این راهبرد، افزایش هزینه اوراق قرضه دولتی آمریکا و کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران به این اوراق بود. کاهش تقاضا برای خرید اوراق، دولت را ناچار می‌کند نرخ سود بالاتری پیشنهاد دهد. افزایش نرخ سود نیز به سایر بخش‌های اقتصاد منتقل می‌شود و هزینه وام و تأمین مالی را بالا می‌برد. به این ترتیب، فشار اقتصادی از دولت به خانوارها و بخش‌های مختلف اقتصاد منتقل می‌شود. افزایش نرخ بهره و هزینه وام‌ها می‌تواند خانوارها را با مشکلات بازپرداخت اقساط مسکن مواجه کند؛ مشابه بحرانی که در ابتدای دوره ریاست‌جمهوری اوباما به از‌دست‌رفتن خانه‌های بخشی از مردم منجر شد.
در کنار فشار اقتصادی، جایگاه اسرائیل در افکار عمومی آمریکا نیز تضعیف شده است. این روند پس از عملیات طوفان‌الاقصی و آغاز جنگ غزه شدت گرفت. حمایت بی‌قیدوشرط آمریکا از اسرائیل، همزمان با آشکارشدن ابعاد کشتار و تخریب در غزه، تناقض میان ارزش‌های ادعایی غرب و عملکرد دولت آمریکا را نمایان کرد. این مسئله در انتخابات ریاست‌جمهوری‌۲۰۲۴  نیز تأثیرگذار بود و حمایت دولت بایدن از اسرائیل، از عوامل نارضایتی بخشی از رأی‌دهندگان و شکست دمکرات‌ها محسوب می‌شد. پس از آن، در جنگ ۱۲روزه و حمله مستقیم آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران، پرسش‌هایی درباره اهداف و دستاوردهای این جنگ مطرح شد؛ به‌ویژه آنکه نهادهای اطلاعاتی و امنیتی آمریکا اعلام کرده بودند ایران تصمیمی برای ساخت سلاح هسته‌ای ندارد. با ورود مجدد آمریکا به جنگ علیه ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، این پرسش‌ها جدی‌تر شد. بخشی از افکار عمومی آمریکا به این جمع‌بندی رسید که دولت این کشور هزینه سیاست‌های اسرائیل را می‌پردازد و منافع این رژیم را بر منافع ملی آمریکا مقدم می‌داند. مواضع نامزدهای دمکرات علیه اسرائیل و مخالفت با ادامه کمک‌های نظامی و تسلیحاتی به این رژیم نیز از گسترش این نارضایتی در فضای سیاسی آمریکا حکایت دارد. در‌نتیجه، جنگ با ایران علاوه بر افزایش هزینه‌های اقتصادی و نظامی واشنگتن، به جایگاه اسرائیل در افکار عمومی آمریکا نیز آسیب زده است.