تهران؛ پایتخت کاهش مصرف انرژی

 پریسا نوری | روزنامه‌نگار 

بهینه‌سازی مصرف انرژی در تهران قرار است از مسیر تازه‌ای دنبال شود؛ مسیری که به‌جای تکیه بر دستور و اجبار، بر ایجاد انگیزه اقتصادی و سهیم‌کردن شهروندان و سرمایه‌گذاران در منافع صرفه‌جویی تمرکز دارد. در همین راستا 2تفاهمنامه راهبردی مدیریت و بهینه‌سازی مصرف انرژی در کلانشهر تهران میان شهرداری تهران و دولت امضا شده تا آغازگر برنامه‌هایی ازجمله شناسایی ظرفیت ساختمان‌ها، اصلاح تأسیسات و کاهش همزمان مصرف برق و گاز در پایتخت باشد.

ویژگی‌های این طرح چیست؟
اقتصادی، نه دستوری: 
ایجاد انگیزه مالی به‌جای اجبار به کاهش مصرف
مشارکت همگانی: 
سهیم‌شدن مصرف‌کننده و تمام حلقه‌های ساخت‌وساز در منافع صرفه‌جویی
برنامه‌ریزی داده‌محور: 
شناسایی دقیق موتورخانه‌ها و ظرفیت ساختمان‌ها
صرفه‌جویی واقعی: 
جلوگیری از انتقال مصرف از گاز به برق یا برعکس
تضمین سرمایه‌گذاری: 
استفاده از گواهی‌های صرفه‌جویی برای تأمین مالی
اجرای مرحله‌ای: 
آغاز از ظرفیت‌های داخلی شهرداری و گسترش طرح به سطح شهر

چه کسانی از منافع صرفه‌جویی بهره‌مند می‌شوند؟
  مالک
  سازنده
  خریدار
  شهرداری


سهم پیش‌بینی شده برای ‌شهرداری تهران در بهینه‌سازی انرژی
شناسایی موتورخانه‌ها
بررسی تعداد و وضعیت موتورخانه‌های ساختمان‌ها و تأسیسات شهری
شناسایی ظرفیت تولید برق
بررسی ظرفیت ساختمان‌ها برای تولید برق
استفاده از ظرفیت مبحث ۱۹
بهره‌گیری از ظرفیت‌های مبحث۱۹ مقررات ملی ساختمان برای کاهش مصرف انرژی
مشارکت سازندگان
جلب مشارکت سازندگان در اجرای برنامه‌های بهینه‌سازی انرژی
توسعه هوشمندسازی
استفاده از ظرفیت‌های شهرداری و سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات برای پیشبرد برنامه‌ها
شروع از مجموعه‌های شهرداری
آغاز اقدامات از ظرفیت‌های داخلی شهرداری و سپس گسترش طرح‌ها به سایر مجموعه‌ها و بخش‌های شهر

4هدف اصلی تفاهمنامه‌های میان شهرداری و دولت 

1کاهش مصرف انرژی 
  کاهش شدت مصرف انرژی در پایتخت (با تمرکز بر کاهش همزمان برق و گاز، نه صرفاً جابه‌جایی مصرف از یک حامل به حامل دیگر) و افزایش تاب‌آوری حوزه انرژی

2شناسایی ظرفیت‌ ساختمان‌ها
  شناسایی دقیق وضعیت موتورخانه‌ها، تعداد و ظرفیت ساختمان‌ها (با محوریت مبحث۱۹ مقررات ملی ساختمان و ظرفیت‌های داخلی شهرداری) برای برنامه‌ریزی دقیق

3سهیم‌کردن مردم در منافع صرفه‌جویی
  طراحی سازوکارهایی که در آن منافع حاصل از صرفه‌جویی به مصرف‌کننده بازگردد و تمامی حلقه‌های زنجیره ساخت‌وساز (از مالک و سازنده تا شهرداری) از آن منتفع شوند.

4جذب سرمایه و تأمین مالی
  فراهم‌کردن زمینه تضمین سرمایه‌گذاری و تأمین مالی از طریق گواهی‌های صرفه‌جویی انرژی و تبدیل توافق‌ها به قراردادهای اجرایی و ملموس

دستورکار شهرداری در مصرف انرژی به نفع شهروندان است
علیرضا زاکانی، شهردار تهران: موضوع انرژی و بهینه‌سازی مصرف آن از اولویت‌های اصلی شهرداری تهران است و این موضوع پیش‌تر نیز در جلسه شهرداران کشور در روز دوشنبه مطرح شده بود. باید از این ظرفیت‌ها برای پیشبرد برنامه‌های بهینه‌سازی استفاده شود و مدلی طراحی کنیم که در آن منافع مصرف‌کننده مورد توجه قرار گیرد و خود مصرف‌کننده نیز در منافع حاصل از اجرای طرح‌ها شریک باشد. لازم است تعداد موتورخانه‌ها، وضعیت آنها و همچنین ظرفیت ساختمان‌ها برای تولید برق مشخص شود تا بتوان براساس اطلاعات دقیق، برنامه‌ریزی و اقدام کرد. نقطه شروع این اقدامات می‌تواند ظرفیت‌های داخلی شهرداری تهران باشد و پس از شناسایی و استفاده از این ظرفیت‌ها، دامنه اجرای طرح‌ها به سایر مجموعه‌ها و بخش‌های شهر گسترش یابد. با همکاری مجموعه‌های مسئول و استفاده از ظرفیت‌های موجود می‌توان گام‌های مؤثری در مسیر مدیریت و بهینه‌سازی مصرف انرژی در تهران برداشت.


بهینه‌سازی انرژی نیازمند مشوق‌های اقتصادی
اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیس‌جمهور: پیش از این تجربه ناموفق کنترل مصرف انرژی به صورت دستوری را داشتیم، در حالی که صرفاً با روش‌های دستوری یا افزایش قیمت نمی‌توان به نتیجه مطلوب در حوزه بهینه‌سازی رسید؛ باید سازوکاری طراحی شود که منافع حاصل از صرفه‌جویی به مصرف‌کننده بازگردد و همه حلقه‌های زنجیره ساخت‌وساز، از مالک و سازنده تا خریدار و شهرداری، از اجرای طرح‌های بهینه‌سازی منتفع شوند. 

کاهش 3 درصدی مصرف انرژی 
محمدصادق عظیمی‌فر، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی: شهرداری تهران یکی از ذی‌نفعان مهم حوزه انرژی است و ورود مؤثر آن به موضوع بهینه‌سازی مصرف انرژی می‌تواند نتایج ارزشمندی به همراه داشته باشد. نگاه ویژه شهردار تهران، به موضوع بهینه‌سازی مصرف انرژی شایسته قدردانی است. بر اساس اقدامات انجام‌شده، امسال 3 درصد کاهش مصرف انرژی در تهران محقق شده است؛ رقمی که با توجه به جایگاه پایتخت، اهمیت قابل توجهی دارد.

لزوم هم‌افزایی دستگاه‌ها برای مدیریت انرژی
سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران: شهرداری می‌تواند با استفاده از ظرفیت‌های مرتبط با مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان، مشارکت سازندگان و توسعه هوشمندسازی، نقش مؤثری در کاهش مصرف انرژی در ساختمان‌ها ایفا کند. آنچه اهمیت دارد این است که تفاهم‌نامه‌های امضاشده صرفاً در حد توافق باقی نمانند و با همکاری و هم‌افزایی مجموعه‌های مسئول، به اقدامات عملیاتی و ملموس منجر شوند.

اجرای همزمان طرح‌های بهینه‌سازی 
مالک شریعتی، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی: در اجرای برنامه‌های بهینه‌سازی باید به مصرف برق و گاز به‌صورت همزمان توجه شود؛ چراکه اجرای طرح‌ها به‌گونه‌ای که صرفاً مصرف از یک حامل انرژی به حامل دیگر منتقل شود، نمی‌تواند به هدف اصلی مدیریت مصرف منجر شود. سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی باید مرجع تأیید و تضمین گواهی‌های صرفه‌جویی انرژی باشد تا سرمایه‌گذاران و مجریان طرح‌ها از اطمینان لازم برای ورود به این حوزه برخوردار شوند.