دروازه طهران
معمای یک تصویر از حسن‌آباد
در این تصویر که از میدان حسن‌آباد رو به شمال و کوه‌های البرز گرفته شده است، ایستگاه فعلی آتش‌نشانی دیده نمی‌شود و به جای آن همان گونه که می‌بینید، یک محوطه مشجر محصور در نرده و یک دروازه ورودی دیده می‌شود. جالب است بدانید که تا قبل از تأسیس آتش‌نشانی، اینجا قبرستانی به نام حسن‌آباد بود که تهرانی‌ها به‌ویژه اهالی سنگلج مردگانشان را در آن دفن می‌کردند. اهالی از تردد در آن حوالی به‌ویژه بعد غروب آفتاب ابا داشتند. حتی گفته می‌شد اینجا محل دورهمی
از ما بهتران است. محله‌ای که امروز به نام حسن‌آباد معروف است، روزگاری باغی سرسبز در همسایگی محله کهن سنگلج و مانند دیگر محله‌های تهران در مسیر توسعه، ماجراهای بسیاری را از سرگذراند؛ از تبدیل باغ سرسبز پسر میرزا یوسف آشتیانی به چهارراه و سپس میدان مدرن حسن‌آباد تا میزبانی از نخستین ایستگاه آتش‌نشانی تهران و... حدود و ثغور حسن‌آباد بنا به اظهارات همایون عبدالرحیمی، تهران‌پژوه، چنین بوده است: «حسن‌آباد باغی بود در شمال محله سنگلج. شرق این محله به محدوده کنونی بیمارستان سینا و از غرب به خیابان ولیعصر(عج) یا همان محدوده کاخ مرمر می‌رسید. این محله روزگاری از شمال به قبرستان حسن‌آباد محدود می‌شد؛ همان قبرستان بزرگ تهران که چهره‌های معروفی چون استاد کلهر، میرزا رضای کرمانی، پهلوان خراسانی و... در آن مدفونند. » به دستور رضا شاه، قبرستان حسن‌آباد که محل دفن اموات تهرانی‌ها به‌ویژه اهالی سنگلج بوده، سال 1311 تخریب و تسطیح و تنها آتش‌نشانی تهران از گاراژ حسینی واقع در خیابان ری به اینجا منتقل و سنگ‌بنای نخستین آتش‌نشانی مدرن در پایتخت گذاشته شد. به گفته نصرالله حدادی، تهران‌پژوه، این جانمایی به علت نزدیکی به کاخ تازه‌تأسیس رضا شاه و مقابله با حوادث احتمالی در کاخ بوده است. جالب است بدانید که در آذر ۱۳۰۷ ،5دستگاه اطفای حریق و یک دستگاه آبپاش بزرگ و 4دستگاه آبپاش کوچک توسط شهرداری از آلمان خریداری شد و در اداره اطفائیه قرار گرفت. روند فعالیت ایستگاه آتش‌نشانی حسن‌آباد ادامه داشت تا اینکه اواخر سال۱۳۳۳، با موافقت شهرداری، 4ایستگاه آتش‌نشانی دیگر در شمیران، خیابان شهباز، شوش و خیابان بهار تأسیس و به مرور تعداد آنها بیشتر شد.
در همینه زمینه :
