نخستین مدرسه دخترانه پایتخت
در کوچه‌ای آرام در قلب تهران، جایی که امروز سردری تاریخی نگاه‌ها را جلب می‌کند، روزگاری نخستین گام‌های تحصیل دختران برداشته شد. طوبی آزموده، زنی نواندیش در دوران قاجار، با تأسیس دبستان «ناموس» در چهارراه حسن‌آباد، دریچه‌ای نو به آموزش دختران باز کرد و مسیری طولانی اما امیدبخش را برای سوادآموزی زنان تهران
آغاز کرد.
رسول نجفیان، هنرمند تهران‌پژوه، درباره داستان شکل‌گیری این مدرسه می‌گوید: «در اینجا (میدان حسن‌آباد) کوچه‌ای هست که نخستین مدرسه دخترانه تهران، با عنوان دبستان ناموس، در آن پایه‌گذاری شد. طوبی آزموده در محله سنگلج و در خانواده‌ای نظامی به دنیا آمد. در دوران قاجار و همان روزها که تحصیل دختران در برخی فرهنگ‌ها پسندیده نبود، جسورانه پا در میدان گذاشت و با تأسیس نخستین مدرسه دخترانه، مهم‌ترین قدم را برای تحصیل دختران برداشت. داستان زندگی‌اش به این شکل بود که پدرش میرزاحسین‌خان سرتیپ که یکی از درجه‌داران ارتش بود، معلمی برای دخترش استخدام کرد و طوبی آزموده در خانه، علاوه بر تحصیل، زبان‌های فرانسه، عربی و انگلیسی را هم یاد گرفت. آزموده سال ۱۲۸۶ وقتی ۲۹ سال داشت، دبستان ناموس را در چهارراه حسن‌آباد تأسیس کرد. طولی نکشید که خانواده‌های بسیاری با آزموده همراه شدند و دختران خود را برای تحصیل در این مدرسه ثبت‌نام کردند. در سال‌های نخست تأسیس مدرسه، استقبال تهرانی‌ها از دبستان ناموس آنقدر زیاد بود که تنها ۸ سال بعد از آن، تهران صاحب ۶ مدرسه دخترانه شد. پس از این استقبال چشمگیر، آزموده و همکارانش دست به توسعه دبستان ناموس زدند و برای تحصیل دختران در مقاطع بالاتر نیز برنامه‌ریزی کردند تا جایی که پس از تأسیس مقطع دبیرستان، در سال ۱۳۰۷ نخستین گروه از دختران تهرانی توانستند از این مدرسه مدرک دیپلم بگیرند. آزموده پس از این اقدام، در حوالی چهارراه حسن‌آباد، به فکر سوادآموزی زنان بازمانده از تحصیل افتاد و مرکزی نیز برای سوادآموزی به این قشر راه‌اندازی کرد. مدرسه ناموس پس از فوت آزموده در سال ۱۳۱۵ با مدیریت طوبی مشکات نفیسی به‌کار خود ادامه داد تا اینکه در سال ۱۳۱۹ به وزارت فرهنگ وقت واگذار شد.»
در همینه زمینه :
