خانهای که گم میکنیم
«پس کی واقعا در خانهایم؟» شاید همین یک پرسش کافی باشد تا کتاب «نوستالژی» نوشته باربارا کاسن، از یک عنوان فلسفی به روایتی درباره تجربهای آشنا برای همه ما تبدیل شود. این کتاب با ترجمه نادر خسروی بهتازگی ازسوی نشر ماهی منتشر شده است؛ اثری درباره خانه، دوری، خاطره، زبان و میل همیشگی انسان به بازگشت.
باربارا کاسن، فیلسوف و زبانشناس فرانسوی، در این کتاب سراغ مفهوم نوستالژی میرود؛ واژهای که در زبان روزمره اغلب آن را با حسرت گذشته و دلتنگی برای روزهای ازدسترفته یکی میدانیم اما کاسن نشان میدهد نوستالژی مفهومی پیچیدهتر است؛ احساسی که با جابهجایی، مهاجرت، تبعید، زبان و معنای خانه گره خورده است.
کتاب از یک مسئله ساده آغاز میکند: خانه کجاست؟ آیا خانه همان مکانی است که در آن متولد شدهایم؟ جایی که در آن زندگی میکنیم؟ یا شاید خانه چیزی است که در خاطره و زبان خود حمل میکنیم؟
کاسن برای رسیدن به پاسخ، میان فلسفه، ادبیات، اسطوره و تاریخ رفتوآمد میکند و روایتهای شخصیتهایی چون اودیسه و آینئاس را کنار تجربههای انسانی دورافتادن از خانه قرار میدهد. در این مسیر، «بازگشت» دیگر صرفا بازگشت به یک مکان نیست؛ مسئله، پیدا کردن دوباره احساس تعلق است.
«نوستالژی» کتابی درباره گذشته است اما در گذشته متوقف نمیماند. پرسش آن به زندگی امروز هم راه پیدا میکند: در جهانی که انسانها بیش از همیشه در حال جابهجاییاند، چه چیزی میتواند احساس خانهبودن را برای ما حفظ کند؟
این کتاب با ترجمه نادر خسروی در ۱۳۶ صفحه، در قطع جیبی و با جلد شومیز منتشر شده و چاپ نخست آن هفته گذشته به بازار کتاب آمده است. نشر ماهی با انتشار این اثر، بار دیگر سراغ کتابی رفته که یک مفهوم آشنا را به پرسشی جدی و شخصی تبدیل میکند.