اعتراف گاردین به یک مصاحبه جعلی
خبرنگار گاردین پس از 16سال اعتراف کرد که مصاحبه با سکینه آشتیانی و روایت سنگسار این زندانی ساختگی بود
گروه گزارش
16سال پس از انتشار گزارشی جنجالی درباره سکینه محمدی آشتیانی، زنی که نامش در جهان با حکم سنگسار در ایران گره خورد، نویسنده همان گزارش پرده از حقیقتی تکاندهنده برداشت. سعید کمالی دهقان، روزنامهنگار ایرانی گاردین در متنی که در اینستاگرامش منتشر کرد اعتراف میکند که مصاحبهاش در سال۲۰۱۰ با عنوان «مصاحبه اختصاصی با سکینه آشتیانی»، هرگز انجام نشده و تمام متن ساختگی است. این گزارش که در آن از قول آشتیانی درباره اتهام قتل همسرش، حکم سنگسار و شرایطش در زندان روایتهایی مطرح کرده بود، آن زمان در صفحه اول گاردین قرار گرفت و بازتاب گستردهای در رسانههای جهان پیدا کرد. حالا نویسنده پس از سالها سکوت، مسئولیت کامل نوشتهاش را پذیرفته است؛ اعترافی که نهفقط اعتبار آن گزارش را زیر سؤال برد، بلکه نشان داد که رسانههای خارجی برای جلب منافع سیاسی حاکمانشان ممکن است هر خط قرمزی را رد کنند.
گفتوگویی ساختگی علیه ایران
سال2010 بود که یک گفتوگو از روزنامه گاردین با تیتر «یک ایرانی که با سنگسار روبهروست» منتشر شد و جنجال بسیاری برای ایران به پا کرد. این گفتوگو که به قلم سعید کمالی دهقان نوشته شده بود، از همان ابتدا با اما و اگرهایی همراه شد، چراکه تمام اجزای گفتوگو مبتنی بر صحبتهای یک واسطه بینام و نشان بود. در بخشی از مصاحبه جملاتی آمده بود: «این مصاحبه که از طریق واسطهای که به دلایل امنیتی نمیتوان نامش را فاش کرد انجام شد.» در ادامه این گفتوگو که با واسطه انجام شده بود، به نقل از سکینه آشتیانی آمده بود: «وقتی قاضی حکمم را صادر کرد، حتی متوجه نشدم که قرار است سنگسار شوم، چون نمیدانستم رجم یعنی چه. از من خواستند حکمم را امضا کنم که امضا کردم، همسلولیهایم به من گفتند که قرار است سنگسار شوم و فورا غش کردم.»
ببخشید دروغ گفتم
حالا که سالها از ماجرای گزارش گاردین و پرونده جنجالی سکینه محمدی آشتیانی گذشته است، سعید کمالی دهقان، خبرنگاری که در سال2010 آن گفتوگوی معروف و البته باواسطه از محمدی آشتیانی را منتشر کرده بود، زبان به اعتراف گشود. او در صفحه اینستاگرام خود نوشت: «میخواهم درباره گزارشی که برای صفحه اول روزنامه گاردین نوشتم و در ۲۰۱۰ منتشر شد، حقیقت را بگویم. این گزارش بهعنوان یک مصاحبه اختصاصی با سکینه آشتیانی منتشر شد. اما چنین مصاحبهای هرگز انجام نشده بود. من تمام این گزارش را جعل کردم. این یک داستان جعلی بود؛ کاملا نادرست؛ و مسئولیت کامل آن را میپذیرم.»
سعید کمالی دهقان برای کاستن عذاب وجدان خود ادامه داد: «از خوانندگان، از گاردین و مهمتر از همه از خداوند طلب بخشش میکنم. میدانم دروغها، بهویژه دروغهایی که بهصورت علنی گفته میشوند میتوانند پیامدهایی گسترده و غیرقابلکنترل داشته باشند. من با اراده خودم این اعتراف را میکنم، چون دیگر نمیتوانم در سکوت بمانم، درحالیکه همچنان داستانهای گمراهکننده و نادرست بسیاری درباره ایران منتشر میشود. خداوند توبه مرا بپذیرد. باشد که این توبه، توبهای خالص و واقعی باشد.»
ابزاری برای ایرانستیزی
در فاصله کوتاهی که از اعتراف خبرنگار گاردین به ساختگی بودن مصاحبه با سکینه محمدی آشتیانی گذشت، کاربران شبکههای اجتماعی با درج نظرات مختلف به این گمراهی جهانی واکنش نشان دادند.
کاربری نوشت: «مشخصه که برای نوشتن این دروغ که ازش فیلم سنگسار ثریا هم ساختن و کلی تبلیغات ضدایرانی هم کردن، اون زمان پول خوبی گرفته. ضمنا نباید یادمون بره که گاردین سر بزنگاهها، نقش اینترنشنال رو داشت.»
کاربر دیگری به نام امین در مورد حذف نشدن این گفتوگو از سایت گاردین پس از اعتراف خبرنگار تعجب کرد و نوشت: «نکته عجیب اینه که هنوز این مقاله روی سایت وجود داره و حذف نشده. حالا این دروغ رو کی گفته؟ خود نویسنده. چه زمانی؟ 16سال پیش.» و کاربری هم اضافه کرد: «مردم ایران که مدتهاست از همه شما عبور کردن. خوبه که اینجوری اعتراف کنید.»
عدهای هم از فیلم «سنگسار ثریا» که مدعی ساخته شدن براساس داستان سکینه محمدی بود، یاد کردند: «عجب! من تا صبح برای فیلمی که میگفتن از زندگی این خانمه گریه کردم، نگو که ساختگی بود.»
یکی از کاربران توییتر هم این فضاسازی رسانهای را با ماجرای نیره الصباح مقایسه کرد: «من رو یاد ماجرای اون دختره انداخت که در سازمان ملل گریه کرد و مسیر حمله به عراق رو هموار کرد، اما کلش دروغ بود.»
جزئیاتی واقعی از پرونده
پرونده سکینه محمدی آشتیانی یکی از پرحاشیهترین پروندههای جنایی و حقوقی کشور در دهه٨٠ بود که بازتاب گستردهای در داخل و خارج از کشور داشت. در این پرونده سکینه که زنی متأهل بود، به جرم رابطه غیرشرعی و خارج از ازدواج با شخصی به نام عیسی و معاونت در قتل همسرش بازداشت شد، اما وقتی روند بررسی پرونده آغاز شد، او با گرهها و ابهاماتی که در روند رسیدگی به اتهاماتش پیش آورد توانست توجه افکار عمومی را به خود جلب کند و در مسیر روشن شدن زوایای پرونده چالشهایی به وجود آورد.
این زن در دادگاه ادعا کرد همسرش، با وجود تأمین نیازهای مالی از نظر عاطفی نتوانسته بود انتظارات او را برآورده کند.
به گفته آشتیانی، انباشته شدن نیازهای روانی و خلأ عاطفی در زندگی مشترک باعث شد با اظهار علاقه و چربزبانی پسرعمه همسرش فریب بخورد و با این فرد متأهل که عیسی طاهری نام داشت، رابطهای پنهانی برقرار کند و این ارتباط مخفیانه تا جایی پیش رفت که عیسی به او پیشنهاد کرد ابراهیم را از سر راه بردارند تا بتوانند زندگی مشترک تشکیل دهند.
سکینه محمدی در جلسات ابتدایی دادگاه مدعی شد که با این پیشنهاد عیسی مخالفت کرد و در قتل همسرش مشارکت نداشت، اما درنهایت شواهد موجود در جسد کشفشده ابراهیم و ادله موجود ثابت کرد این زن شرایط لازم برای ارتکاب جرم را برای عیسی به وجود آورده و همسرش را با تزریق آمپول بیهوش کرده بود تا قاتل با چسباندن دوشاخه برق به گردن مقتول، او را به قتل برساند.
با روشن شدن ماجرا سکینه آشتیانی به جرم رابطه نامشروع(زنای محصنه) و معاونت در قتل به ٩٩ضربه شلاق و ۱۰سال زندان محکوم شد که در مرحله تجدید نظر مدت حبس او کاهش پیدا کرد.