گزارش
کاسبی با دورهمی
درباره دورهمیهای خاص مانند مهدکودک بزرگسالان و موبایلآموزی سالمندان که این روزها بازارشان داغ شده است
سحر جعفریانعصر | روزنامهنگار
ویدئوهای تبلیغاتیشان در شبکههای اجتماعی پربازدید شده و دستبهدست میچرخد؛ ویدئوهای تبلیغاتی پدیده تازهای با نام دورهمیهای خاص و متفاوت؛ دورهمیهایی که در آنها افراد ناآشنا و غریبه از راههای دور و نزدیک و با مبالغ ارزان و گران، گرد هم جمع میشوند تا از هر دری سخن بگویند و کمی با هم وقت بگذرانند؛ دورهمیهای ویژه پدربزرگها و مادربزرگها برای آموزش استفاده از تلفنهای همراه هوشمند یا اپلیکیشنهای معمولی، مهدکودک بزرگسالان تا گردهمایی مشاغل و مهمانی میلیاردرها. در این گزارش، ابعاد گوناگون دورهمیهای خاص را بررسی کردهایم.
معاشرتهای پولی
صاحبان مشاغل نو و اینترنتی به پشتوانه اثربخشی حداکثری جلسات گروهی و نیز بهروزرسانی شکل معاشرتها، درصدد برگزاری دورهمیهای خاص برآمدهاند. به همین دلیل است که بستر اصلی بروز و ظهور این دست از دورهمیها، شبکههای اجتماعیاند. یک صفحه شخصی یا شغلی، طراحی یک پوستر یا تولید یک ویدئو و بعد هم انتشار با کلیدواژه و #دورهمی_غریبههای_آشنا با این عنوانها: «اگر فلان دغدغه را دارید... اگر پلاس 60سال هستید... اگر یک درونگرای بازیگوشید... اگر دلتان برای دوران کودکی تنگ شده و هوس بازی و قصه دارید و اگرهای دیگر...». شما هم دعوتید به دورهمی. این شروع یک قولوقرار مهمانی است که مهمانان آن ابتدا باید برای کسب اطلاعات بیشتر با شمارههای تلفن ثبتشده در زیرنویس عکس و ویدئوی منتشرشده، تماس بگیرند و بعد در زمان و مکان تعیینشده حضور بههمرسانند. یکی از مهمترین مواردی که در تماسهای تلفنی برای کسب اطلاعات بیشتر مطرح میشود، هزینه ورودی به دورهمی است. مبالغ این هزینه با توجه به نام و نشان مؤسسه و مرکز برگزارکننده، موضوع دورهمی (خاص تا ساده)، کیفیت خدمات (معمولی تا ویآیپی)، بازه زمانی دورهمی (یک ساعت تا دورهمیهای یکروزه) و محل برگزاری دورهمی، بین 700هزار تومان تا بیش از 2میلیون تومان، نوسان دارد.
دورهمی برای یادگیری دنیای دیجیتال
جوانی بسیاری از آنها پای روزنامه و تلویزیون و رادیو رفته و حالا هم نمیخواهند به هزار و یک دلیل از اینترنت و ابزارهای مرتبط با آن، پا پس بکشند؛ سالخوردگانی که بعضیشان بهخاطر فرزند و نوههای خود که متولد عصر دیجیتالند، میخواهند سر از اپلیکیشنهای پرکاربرد درآورند و بعضی دیگرشان به سفارش آشنا یا دوست در این دورهمیها شرکت میکنند تا ساعتی را سرگرم شوند یا چون در دوره فضایمجازی تنها زندگی میکنند، یاد بگیرند تنهایی گلیم خود را از آب بیرون بکشند. بهنوعی برای همگیشان، حساب هم فال و هم تماشاست. نرگس همتی 63ساله، ساعتهایی از چند بعدازظهر گرم تابستان جاری را در کافهای در محدوده میدان هفتتیر کنار تعدادی از همسالان خود سپری کرده تا چگونگی استفاده از اپلیکیشنهای تاکسی اینترنتی، پرداخت آنلاین و البته تماس تصویری را دستوپاشکسته هم که شده، یاد بگیرد: «یه دختر دارم که خیلیساله مهاجرت کرده ارمنستان.» از وقتی حنا، نوهاش به دنیا آمده، دلش مدام تا ارمنستان پر میکشد: «گوشی هوشمند همراه خریدم تا بتونم موقع تماس، حنا رو ببینم. اولش بلد نبودم تصویری زنگ بزنم. یهبار دخترم راهنمایی میکرد، یه بار از همساده کمک میگرفتم، یه بار میرفتم پارک و دست به دامن جوونای رهگذر میشدم... تا اینکه خواهرزادهام دورهمی بابا و مامانبزرگا رو بهم معرفی کرد.» کِیفش کوک است با دوستان تازهای که در جلسات 2ساعته و 850هزار تومانی این دورهمیها پیدا کرده: «قدیما، مفتی دور هم جمع میشدیم اما حالا برای دورهمی باید پول بدی... فدای سرت مادرجون، پول واسه شادی باشه و تندرستی.» گلاره، مربی یکی از همین دورهمیهای ویژه سالمندان است. این را در ویدئوی تبلیغاتیای که در شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشته، میگوید: «پذیرایی خوشمزه داریم، آموزش داریم و یهکم هم گپوگفت... سهم شما، تنهایی و ناآگاهی نیست.»
پدیده عجیب مهدکودک بزرگسالان
«ظرفیت محدود است»؛ این زیر آگهی اینترنتی دورهمی مهدکودک بزرگسالان که در شیراز برگزار میشود، پیداست. ادمین صفحهای که منتشرکننده آگهی است در پاسخ به همشهری میگوید: «روزمرگی و فشار روانی فضای جامعه، خیلیا رو کشونده سمت دورهمیهای متفاوت و البته دورهمی با افراد غریبه بیشتر. دورهمی مهدکودک بزرگسال ما ازجمله پرطرفدارترینهاست. بسته به بودجه شما و کیفیت دورهمی ثبتنام از یه میلیون و 200داریم تا یه میلیون و 900تومن.» دستهبندی کیفیت خدمات در یکی از چند پست اخیر صفحه مجازیشان شرح داده شدهاست: «سطح یک شامل بازی، قصه، نقاشی و خوراکی. به سطح2 آببازی، نقاشی صورت، نمایش عروسکی و موسیقی زنده اضافه میشود و در سطح3 و بالاتر هم بازیهای کنسولی و پانتومیم داره.» در گروه دورهمیهای سرگرمیمحور، تماشای فیلم و انجام بازیهای گروهی مانند مافیا، صندلی داغ و اتاق فرار نیز پرطرفدارند. این در حالی است که متقاضیان حضور در دورهمیهای خیرخواهانه و فعالان اجتماعی هم بسیارند و بازخورد دورهمیشان اغلب به اجرای پراکنده تورهای مهرورزی در مناطق محروم میانجامد.
دورهمی مؤثر یا ادایی؟
«عکاسی ممنوع» را به آنها که برای شرکت در دورهمی درونگرایان داوطلب میشوند، تذکر میدهند و جمله «و همینطور قضاوت» را نیز به آن الصاق میکنند. کامیار، مددکار اجتماعی و رواندرمانگر یکی از مؤسسههای برگزارکننده دورهمیهای خاص است: «یهوقتایی شنیدن یه جمله ساده و تکراری توی این دورهمیها کار 10جلسه تراپی رو انجام میده؛ منم دقیقا همین حس و حال رو دارم... سبک تعاملات اجتماعی درونگراها با بقیه فرق داره...» این را پایان آخرین دورهمی که برگزار کرده، گفتهاست. ساجدی همچنین در ویدئویی که بالای صفحه مجازی مؤسسه قابل دسترس است، گفته: «فرصت دیدوبازدیدهای فامیلی کم شده و احیانا اگه فرصتی هم باشه افراد ترجیح میدن دنبال تجربه دورهمیهای نو و کشف رابطههای تازه باشن. چرا؟ به چند دلیل؛ اول اینکه این از ترکشهای شکاف نسلهاست. دوم اینکه رواج فردگرایی در سایه زیست مجازی باعث شده که سبک روابط تغییر کنه. سوم اینکه با بالارفتن آگاهی و شناخت افراد از پدیدههای مختلف، بعضی از افراد اشتراکاتشون با خانواده و اقوامشون کم میشه. برای همین به تجربههای بیشتر و غیرتکراری روی میارن.» صف مخالفان برگزاری دورهمیهای خاص در گروه رواندرمانی، کوتاه نیست. مجید، یکی از کاربران شبکه اجتماعی برای «#دورهمی_غریبههای_آشنا» نوشته: «با اسامی شیک و امروزی مثل همین دورهمیهایی که خیلیشون اداییاند و جنبهای از مصرفگرایی، به درمان سلامت روان فرد و جامعه آسیب نزنید.»
