جهش پزشکی ایران در جهان

مریم سرخوش | روزنامه‌نگار 

 اعزام سالانه بیش از ۱۰ هزار بیمار به خارج از کشور، اکنون به عدد صفر رسیده است و در بسیاری از حوزه‌های پزشکی در رتبه‌های تک‌رقمی دنیا قرار گرفته‌ایم. در حوزه دارویی تقریبا وابستگی جدی به واردات نداریم و سرانه پزشک به جمعیت کشور هم از متوسط جهانی بیشتر شده است. اینها را محمد رئیس‌زاده، رئیس سازمان نظام پزشکی عنوان و در آستانه روز پزشک (اول شهریور) تأکید کرد که باید برای رساندن دوباره ایران به جایگاه ممتاز پزشکی جهان تلاش کنیم؛ جایگاهی که ایران هزار سال پیش هم آن را در اختیار داشت.

استقلال نظام سلامت؛ ستون‌ تاب‌آوری 
رئیس‌زاده با اشاره به دستاوردهای 4دهه گذشته حوزه سلامت گفت: استقلال نظام سلامت یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای کشور است و امروز جامعه پزشکی و نظام سلامت در‌ماه بیش از ۹۰ میلیون خدمت به مردم ارائه می‌کنند. این در حالی است که تا سال ۱۳۶۷، سالانه بیش از ۱۰ هزار نفر برای دریافت خدمات درمانی به خارج از کشور اعزام می‌شدند و هزینه درمان این افراد (با نرخ ارز امروز) سالانه حدود ۱۵همت بود، اما اکنون این اعزام‌ها را نداریم. به‌گفته رئیس سازمان نظام پزشکی، اگر حوزه سلامت به این سطح از خودکفایی در تأمین نیروی انسانی و کاهش نیاز به اعزام بیماران به خارج از کشور نمی‌رسید، امروز با گرفتاری‌های زیادی مواجه بودیم.

تأمین 90درصدی دارو 
رئیس‌زاده با اشاره به وابستگی‌های باقیمانده در برخی تجهیزات و مواداولیه پزشکی بیان کرد: در برخی حوزه‌ها همچنان وابستگی‌هایی وجود دارد که بخش قابل توجهی از آنها تا حدود زیادی برطرف شده است. به‌عنوان نمونه، در صنعت دارو بیش از ۹۰درصد خودکفایی ایجاد شده است. او با تأکید بر نقش نظام سلامت در تاب‌آوری ملی، عنوان کرد: در شرایطی که تاب‌آوری ملی به یکی از نیازهای اساسی کشور تبدیل شده، حوزه سلامت یکی از ستون‌های مهم این تاب‌آوری است و به مدد تلاش‌هایی که طی 4دهه گذشته انجام شده، این هدف تا حدود زیادی محقق شده است.

سرانه پزشک بالاتر از میانگین جهانی 
رئیس سازمان نظام پزشکی به افزایش ظرفیت تربیت پزشک در کشور اشاره کرد و گفت: در حال حاضر سرانه پزشک به جمعیت ۱۹پزشک به ازای هر ۱۰‌هزار نفر جمعیت است و بیش از ۷۰‌هزار دانشجوی پزشکی هم در حال تحصیل هستند. آخرین ورودی این دانشجویان در سال ۱۴۱۰ فارغ‌التحصیل خواهند شد و با اضافه شدن این تعداد به جمعیت پزشکان کشور، سرانه پزشک در سال ۱۴۱۰ به ۲۷.۷ پزشک به ازای هر ۱۰ هزار نفر جمعیت خواهد رسید. او با اشاره به آمارهای اعلامی سازمان جهانی بهداشت بیان کرد: میانگین سرانه پزشک به جمعیت در جهان اکنون ۱۷‌پزشک به ازای هر ۱۰‌هزار نفر است و ایران از این میانگین بالاتر قرار دارد؛ این یعنی سرانه پزشک به جمعیت در ایران طی ۲۰‌سال از ۸.۷  به  ۱۹‌پزشک به ازای هر ۱۰‌هزار نفر رسیده است.

رشد ۴۰ برابری پزشکان متخصص زن
یکی دیگر از نکات مهمی که رئیس سازمان نظام پزشکی به آن اشاره کرد، افزایش چشمگیر حضور زنان در جامعه پزشکی بود؛ رشدی که به‌گفته او در دنیا کم‌نظیر است: اکنون ۴۷ درصد پزشکان کشور را بانوان تشکیل می‌دهند. این در حالی است که در مقطعی با جمعیت ۳۶ میلیون نفری کشور (سال1357)، تنها ۷۷۴‌پزشک متخصص زن و 3 پزشک فوق‌تخصص زن داشتیم، اما امروز در شرایطی که جمعیت کشور به ۸۷ میلیون نفر رسیده، بیش از ۳۰‌هزار پزشک متخصص زن در کشور فعالیت می‌کنند؛ یعنی طی 4دهه شاهد رشد ۴۰برابری در این حوزه بوده‌ایم. به‌گفته رئیس سازمان نظام پزشکی، اکنون حدود ۱۵۰۰ زن فوق‌تخصص در کشور فعالیت می‌کنند که برخی از آنها به چهره‌هایی ملی و بین‌المللی تبدیل شده‌اند.

سرمایه‌ای برای  بازگشت به یک جایگاه ممتاز 
رئیس‌زاده با تأکید بر نقش جامعه پزشکی در تولید علم و پیشرفت کشور گفت: حضور جامعه پزشکی در تولید علم و پیشرفت کشور، حضوری جدی و اثرگذار است و این ظرفیت می‌تواند بیش از پیش در مسیر ارتقای جایگاه علمی و پزشکی ایران مورد استفاده قرار گیرد. او این دستاوردها را از افتخارات راهبردی نظام سلامت عنوان کرد و گفت: این موفقیت‌ها به مدد تلاش جامعه پزشکی و سایر بخش‌های حوزه سلامت، حمایت حاکمیت و کوشش مسئولان به‌دست آمده است. رئیس سازمان نظام پزشکی با اشاره به روز پزشک هم تأکید کرد: باید در روز اول شهریورماه که روز پزشک است، این دستاوردها را گرامی بداریم و برای رسیدن دوباره به جایگاه ممتاز پزشکی جهان تلاش کنیم؛ جایگاهی که ایران هزار سال پیش در آن قرار داشت.

جایگاه ایران در حوزه پزشکی براساس شاخص‌های بین‌المللی
  رتبه‌های اول پوشش 100درصدی واکسیناسیون 
  رتبه اول منطقه در پیوند کلیه و کبد و رتبه چهارم در جهان
  رکورد بالاترین پیوند کبد در دنیا
  رتبه سوم جهان در درمان ناباروری
  جزو 5کشور برتر دنیا در سلول‌درمانی و ژن‌درمانی
  رتبه چهارم جهان در بحث ژنتیک پزشکی
  برترین کشور دارای الگوی جهانی نظام مراقبت‌های اولیه سلامت
  جزو 10کشور برتر دنیا در جراحی‌های پیچیده عروق
   جزو 3 کشور اول دنیا در سرعت کاهش مرگ‌ومیر مادران باردار (در گذشته 200مرگ مادر در 100هزار تولد زنده و اکنون 21در هر 100هزار تولد زنده).
  رتبه اول تولید داروهای نوترکیب در آسیا و پنجم در جهان
  خودکفایی در تولید 95درصد داروی کشور
  بین کشورهای اول و دوم در پیشرفت شاخص توسعه سلامت انسانی ازجمله امید به زندگی (در گذشته 54سال و اکنون 80سال).
  جزو کشورهای اول دنیا در خودکفایی مطلق در پرورش نیروی تخصصی و فوق‌تخصصی و عدم‌نیاز بیماران به خارج از کشور