گزارش
فریاد از این دوری داد از این جدایی
خداحافظی با ایرج، پهلوان آواز ایران
ناهید پیشور | روزنامهنگار
حسین خواجهامیری، معروف به «ایرج»از خوانندگان شهیر موسیقی ایرانی که طی ماههای گذشته در بستر بیماری بود، روز چهارشنبه ۲۱مرداد در ۹۴سالگی دار فانی را وداع گفت. مراسم تشییع پیکر «پهلوان آواز ایران» جمعه 23مرداد مقابل تالار وحدت برگزار شد. مهدی شفیعی، معاون هنری وزارت ارشاد، حمیدرضا نوربخش، بابک رضایی، احسان خواجهامیری، محمد الهیاری، علي جهاندار، علیرضا افتخاری، هومن نامداری، حسین علیشاپور، حسامالدین سراج، هوشنگ کامکار، ارسلان کامکار، علیاصغر شاهزیدی، محمدتقي سعيدي، بامداد جويباري، بيژن بيژني، بهرام گودرزی، رامبد صدیف، علی رستمیان، قاسم رفعتي، مهدی یغمایی، داود گنجهای، پشنگ كامكار، ایرج رحمانپور، محمد سلمانی، جهانشاه برومند، حسین مسافرآستانه و ارمغان بهداروند ازجمله هنرمندان و مدیرانی بودند که در این مراسم حضور داشتند.
احسان خواجهامیری، خواننده و فرزند زندهیاد ایرج در بخشی از این مراسم گفت: حتم دارم اگر پدرم اینجا بود، برای شما آواز میخواند. او عاشق مردم ایران بود و همیشه دوست داشت پیش مردم ایران باشد. او به من درس دوست داشتن و عشق داد. وی پس از صحبتهایش قطعه آوازی به یاد پدرش اجرا کرد. پیکر مرحوم حسین خواجهامیری(ایرج) پس از برگزاری مراسم تشییع در تالار وحدت تهران در قطعه هنرمندان بهشت زهرا(س) به خاک سپرده شد.
در کارنامه هنری ایرج به بیش از ۲۰۰۰آواز و تصنیف و ترانه اشاره شده که با هر متر و معیاری رقم حیرتانگیزی است.
خودش در مصاحبهای در سال۱۳۹۲ تعداد کارهایش را بیش از ۸۰۰ قطعه خوانده و بهنظر میرسد حساب تعداد کارهایش از دست همه ازجمله خودش در رفته بوده. بخش عمدهای از این کارنامه پروپیمان حاصل سالهای طولانی حضور در رادیو است.
او از معدود چهرههاي شاخص موسيقي سنتي بود كه هم نخبگان اين عرصه جايگاهش را محترم و مغتنم ميدانستند و هم با اجراي ترانههاي عامهپسند، با لايههاي فراگيرتري در جامعه ارتباط برقرار ميكرد. ایرج با تحریرهای مثالزدنی و صدای نابش سالهای طولانی و برای چند نسل تجسم بخش موسیقی سنتی ایرانی بود.
از سال ۱۳۳۷ صدای ایرج به سینمای فارسی آمد و نخستین بار صدایش روی چهره نصرتالله وحدت در فیلم «روزنه امید» نشست و پس از آن هم بازیگرانی چون مجید محسنی، منوچهر وثوق و حتی رضا بیک ایمانوردی مقابل دوربین لب زدند تا تماشاگران از صدای گرم ایرج مستفیض شوند. اما صدای ایرج در سینمای فارسی بیش از هر چیز تداعیکننده چهره فردین است. همکاری فردین و ایرج با فیلم «آقای قرن بیستم» شروع شد. اولین بار این سیامک یاسمی بود که در راه پوشاندن خلعت قهرمانی بر تن فردین برای حکمرانی در فیلم فارسی، به ترکیب دوبله چنگیز جلیلوند و آواز ایرج رسید و به اینها باید جعفر پورهاشمی، ترانهسرا را هم اضافه کرد که هم خواست تماشاگر فیلمفارسی را خوب تشخیص میداد و هم به خصایص و ویژگیهای ایرج واقف بود. سینمای فارسی سالها از صدای ایرج بهرهمند شد و از «گنج قارون نمیخوام» تا
«اوستا چلوکبابی» فردین با صدای ایرج جان گرفت و بر دلها نشست.
رفاقت میان فردین و ایرج فقط چند ماهی خدشهدار شد که حاصلش خواندن ترانه «سلطان قلبها» توسط عارف بود و پس از آن باز فردین بود و ایرج و آواز کوچهباغی و ترنم ترانههایی که از دل سنتهای ایرانی میآمدند. حسین خواجهامیری که بهواسطه خدمتش در ارتش با نام برادرش
ایرج میخواند، بهعنوان پدیده موسیقی ایرانی با هیچ موج و جریانی از عرصه خارج نشد و همچنان خواند و بهجای دمدهشدن، کلاسیک شد و در یادها ماند و همچنان نیز خواهد ماند و شنیده خواهد شد. روحش شاد.
