وقتی دوستی، آخرین پناه است
«دوست بازیافته» نوشته فرد اولمن، رمانی کوتاه و تأثیرگذار درباره دوستی، وفاداری و آزمون انسان در روزگار فروپاشی ارزشهای انسانی است. داستان در آلمان سالهای پیش از جنگ جهانی دوم میگذرد؛ زمانی که سایه نازیسم آرامآرام بر زندگی مردم سنگینی میکند.
راوی داستان، نوجوانی یهودی است که در مدرسه با پسری از خانوادهای اشرافی آشنا میشود. میان آن دو، با وجود تفاوتهای خانوادگی، مذهبی و اجتماعی، دوستی عمیقی شکل میگیرد؛ دوستیای که در ابتدا برایشان چیزی جز همراهی و صمیمیت نوجوانانه نیست. اما با تغییر فضای سیاسی جامعه، این رابطه نیز ناگهان در معرض آزمونی جدی قرار میگیرد.
اولمن بدون آنکه داستان را به گزارشی تاریخی تبدیل کند، از خلال زندگی 2نوجوان نشان میدهد که چگونه تعصب، ترس و فشار سیاسی میتواند روابط انسانی را تحتتأثیر قرار دهد. پرسش اصلی رمان فقط این نیست که چه بر سر 2دوست میآید؛ مسئله مهمتر این است که انسان در شرایط بحرانی تا چه اندازه میتواند به باورها و دوستانش وفادار بماند.
«دوست بازیافته» از آن دسته کتابهایی است که حجم کم آن نباید خواننده را فریب دهد. اولمن در فضایی فشرده، داستانی درباره دوستی و جدایی روایت میکند و در عین حال تصویری از جامعهای ارائه میدهد که در آن، هویت و باور افراد میتواند سرنوشتشان را تغییر دهد. پایانبندی اثر نیز معنای دوستی را به شکلی متفاوت و غافلگیرکننده بازتعریف میکند.
ترجمه مهدی سحابی، با نثری روان و خوشخوان، این روایت کوتاه را برای مخاطب فارسیزبان خواندنی کرده است. «دوست بازیافته» با ترجمه مهدیسحابی در 122صفحه با قطع جیبی توسط نشر ماهی منتشر شده و به چاپ سیودوم رسیده است؛ نشانهای از ماندگاری این داستان در میان خوانندگان ایرانی.