گزارش
پیادهروی اربعین بدون گرمازدگی
گرما در پیادهروی اربعین چه تأثیری بر بدن درد دارد و چطور میشود از آن در امان ماند
پروانه بندپی | روزنامهنگار
گرمازدگی تنها چالش زائران اربعین در روزهای داغ تابستان نیست. این روزها در کنار مواردی مانند کمآبی بدن، تشدید بیماریهای قلبی و تنفسی و خستگی ناشی از گرما، دردهای عضلانی نیز به یکی از شایعترین مشکلات زائران تبدیل شده است؛ موضوعی که بهگفته مسئولان مراکز درمانی، موکبها، اورژانس کشور و وزارت بهداشت، افراد در سنین مختلف را درگیر کرده و حتی بسیاری از جوانان نیز در طول پیادهروی اربعین از آن گلایه دارند. با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که رعایت چند توصیه ساده و انجام برخی اقدامات پیشگیرانه، میتواند تا حد زیادی از بروز این دردها و عوارض ناشی از فعالیت طولانیمدت در گرما جلوگیری کند.
مقصر گرماست؟
فرزاد دانشور، متخصص طب فیزیکی و توانبخشی به همشهری میگوید: «گرمای هوا معمولا بهطور مستقیم باعث آسیب یا درد مفاصل نمیشود؛ چیزی که باعث افزایش دردهای عضلانی و گاهی تشدید دردهای مفصلی در گرمای شدید میشود، تغییرات فیزیولوژیک بدن در پاسخ به گرماست.» دانشور در این زمینه توضیح بیشتری میدهد و میگوید: «وقتی دمای محیط افزایش پیدا میکند، بدن برای خنک نگه داشتن خودش تعریق را بیشتر میکند. درنتیجه علاوه بر آب، مقدار قابل توجهی از الکترولیتها مانند سدیم، پتاسیم و منیزیم هم از دست میرود. این مواد برای عملکرد طبیعی عضلات و انتقال پیامهای عصبی ضروری هستند و کاهش آنها باعث گرفتگی عضلات، ضعف، احساس خستگی و دردهای عضلانی میشود. البته این موارد معمولا موقت است و درد با فرد نمیماند.»
کمآبی بدن را دستکم نگیرید
این متخصص طب فیزیکی ادامه میدهد: «کمآبی بدن خودش
به تنهایی میتواند باعث درد، خستگی و گرفتگی عضلات شود. حتی کاهش خفیف آب بدن هم میتواند خون را غلیظتر کند و خونرسانی به عضلات و بافتهای اطراف مفاصل را کاهش دهد. در چنین شرایطی اکسیژن و مواد مغذی کمتری به این بافتها میرسد و همین مورد، احتمال بروز خستگی، درد و کاهش توان عضلانی را افزایش میدهد.» بهگفته دانشور، باید توجه داشت که گرمای شدید باعث خستگی عمومی بدن میشود؛ درواقع وقتی بدن بخش زیادی از انرژی خود را صرف تنظیم دما میکند، توان عضلات برای فعالیت کاهش پیدا میکند و فرد زودتر احساس خستگی و کوفتگی و درد میکند. برای همین است که بعضیها بعد از یک پیادهروی کوتاه یا انجام کارهای روزمره در هوای گرم، احساس درد در بعضی نواحی بدن میکنند.»
برای پیشگیری چه کنیم؟
برای پیشگیری از دردهای عضلانی و خستگی ناشی از گرما چه کنیم؟ دانشور پاسخ میدهد: «اولین و مهمترین توصیه، نوشیدن منظم مایعات است. نباید منتظر احساس تشنگی ماند. مصرف آب در فواصل منظم مثلا هر ساعت، چند جرعه یا یک لیوان و درصورت تعریق زیاد، استفاده از محلولهای حاوی الکترولیت یا نوشیدنیهای مناسب جبران املاح میتواند از بروز گرفتگی عضلات جلوگیری کند.»
چه کسانی بیشتر
در معرض خطرند؟
سالمندان
افراد مبتلا به آرتروز، آرتریت روماتوئید یا سایر بیماریهای التهابی مفاصل
افرادی که داروهای فشار خون یا داروهای خاص قلب و داروهای ادرارآور مصرف میکنند.
کم آبی چه عوارضی دارد ؟
از دست رفتن الکترولیتها
خستگی ناشی از استرس گرمایی
کاهش عملکرد طبیعی عضلات
درد عضلانی
گرفتگی ماهیچهها
در افرادی که به بیماریهای اسکلتی_عضلانی مبتلا هستند، باعث تشدید علائم میشود.
توصیههای طب سنتی
برای فرار از گرما و پیامدهایش
حمیدرضا بهرامیطاقانکی، متخصص طب سوزنی و عضو هیأت علمی گروه طب سوزنی دانشکده طب ایرانی استفاده از برخی گیاهان دارویی را در کاهش خستگی زائران مؤثر میداند و میگوید: چای جینسینگ، دارچین و زنجبیل میتوانند در افزایش سطح انرژی، بهبود اکسیژنرسانی و کاهش احساس خستگی مؤثر باشند. او درباره مراقبت از پاها هم بیان میکند: شستوشوی پا با جوشانده بابونه بهدلیل خواص ضدالتهابی به کاهش التهاب و پیشگیری از عفونت کمک میکند؛ همچنین استفاده از روغن نارگیل یا کالاندولا برای کاهش اصطکاک پوست و کمک به ترمیم تاول و زخمهای سطحی توصیه میشود. این متخصص طب سوزنی انجام حرکات کششی را پیش و حین پیادهروی ضروری عنوان میکند و میگوید: کشش عضلات گردن، شانه، پشت پا، تمرین گربه- گاو و پیادهروی منظم با استراحتهای برنامهریزیشده، موجب بهبود گردش خون، کاهش تنش عضلانی، پیشگیری از کمردرد و افزایش انعطافپذیری ستون فقرات میشود. بهگفته این متخصص طب سوزنی، ترکیب آبلیموی تازه و عسل هم نوشیدنی تقویتکننده انرژی در طب چینی است که ضمن کمک به تأمین مایعات بدن، در کاهش خستگی و حمایت از عملکرد سیستم ایمنی مؤثر است. بهرامیطاقانکی در پایان تأکید میکند: رعایت توصیههای علمی، تغذیه مناسب، استراحت کافی و توجه به اصول مراقبتی، مهمترین عوامل حفظ سلامت زائران در مسیر پیادهروی اربعین است و آموزههای طب چینی نیز میتواند در کنار توصیههای پزشکی رایج، بهعنوان رویکردی مکمل برای ارتقای سلامت زائران مورد استفاده قرار گیرد.
در همینه زمینه :
