مهاجم چینی درکمین طبیعت ایران

مجید جباری| روزنامه‌نگار

  عرعر با نام علمی  Ailanthus altissima گونه گیاهی بومی چین است که سال‌ها پیش به ایران راه پیدا کرد. رشد سریع، مقاومت بالا در برابر خشکی و توانایی سازگاری با شرایط سخت، باعث شد این درخت در بسیاری از شهرها، حاشیه جاده‌ها و حتی برخی عرصه‌های طبیعی گسترش پیدا کند اما حالا کارشناسان منابع طبیعی درباره ادامه کاشت و گسترش آن هشدار می‌دهند. هیأت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی می‌گوید: عرعر برای جنگلداران، کشاورزان و حتی صاحبان خانه‌ها در بسیاری از نقاط جهان به یک معضل جدی تبدیل شده است. کاظم ساعدی تصریح می‌کند: این درخت به‌دلیل تولید فراوان بذر، رشد بسیار سریع و توانایی تولید پاجوش و ریشه ‌جوش به‌ راحتی تکثیر می‌شود و فرصت رشد را از گونه‌های بومی می‌گیرد. حتی اگر درخت قطع شود، ریشه‌های آن دوباره جوانه می‌زنند و حذف فیزیکی آن را دشوارتر می‌کند. او می‌افزاید: خطر عرعر فقط به سرعت رشد آن محدود نمی‌شود؛ این درخت نوعی ماده‌ شیمیایی وارد خاک می‌کند که مانع جوانه‌زدن و رشد بسیاری از گیاهان دیگر می‌شود. نتیجه این فرایند، حذف تدریجی گونه‌های بومی و یکدست‌شدن پوشش گیاهی است.  ساعدی می‌گوید: عرعر با تصرف منابع آب و خاک، سایه ‌اندازی و جلوگیری از رشد سایر گیاهان، سلامت اکوسیستم‌های مورد هجوم را تهدید می‌کند. همین ویژگی‌ها موجب شده این گونه در فهرست گیاهان مهاجم بسیاری از کشورها قرار بگیرد. او تأکید می‌کند: اگرچه عرعر در فضای شهری به‌دلیل مقاومت بالا همچنان مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما کاشت آن در نزدیکی جنگل‌ها، مراتع و دیگر زیستگاه‌های طبیعی می‌تواند به مشکلی جدی تبدیل شود، زیرا این درخت به‌تدریج ترکیب طبیعی پوشش گیاهی را تغییر می‌دهد. این عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، بهترین راه مقابله با این مهاجم سبز را پیشگیری از گسترش آن می‌داند و تأکید می‌کند: استفاده از گونه‌های بومی در طرح‌های جنگلکاری و فضای سبز، پایش مستمر عرصه‌های طبیعی و جلوگیری از توسعه عرعر در مناطق حساس، می‌تواند از خسارت‌های آینده جلوگیری کند.