گزارش
کوچهای که با دیوارهایش مشهور شد
روایت کوچهای گمنام در شیراز که حالا با هنر گرافیتی و ساخت صورتک شهرت یافته است
محمود مولایی | روزنامهنگار
«کوچه گالری» در شیراز حالا به نام یک نقاش و مجسمهساز گره خورده؛ عادل یزدی، هنرمندی که سال 1398تصمیم گرفت در کوچههای تنگ و باریک، درست در کنار بافت تاریخی نارنجستان قوام با هنر گرافیتی و ساخت صورتک اقدام به بازآفرینی کوچه گالری کند و با هنر او حالا این کوچه هویت جدیدی بهخود گرفته است. بازآفرینی کوچه گالری، هم سر و شکل تازهای به این منطقه داده و هم پای گردشگران را به این منطقه باز کرده است. سال گذشته هم خبرگزاری فرانسه گزارشی از جذابیتهای کوچه گالری منتشر کرد.
نقاشی روی دیوارهای بیارزش
نقاشیهای دیواری عادل یزدی حالا زبانزد هستند. این هنرمند شیرازی پیش از شروع فعالیت، محله خود را تغییر داد و ساکن گود عربان شد. او به همشهری میگوید: «آغاز این مسیر به سال 1398 بازمیگردد.
من همواره در آثارم رویکردی روایی دارم و به همین دلیل بافت تاریخی شیراز را انتخاب کردم؛ زیرا هر وجب از این بافت، سرشار از داستان و قصه است. احساس میکردم در حال استخراج روایتها از یک معدن هستم. شهردار وقت بافت تاریخی که خود معمار و آشنا به ارزش هنر بود، این فرصت را در اختیار من گذاشت تا بتوانم کار را آغاز کنم.» بهگفته او، دیوارهای انتخابشده فاقد ارزش تاریخی بودند.
عامیانهها فراموش نشدند
نقاش و مجسمهساز شیرازی سالها با کار خیابانی و مطالعه نمونههای بینالمللی به تجربهای رسید که در نهایت کوچه گالری متولد شد. عادل یزدی میگوید: «برای نقاشیها، نقوش بناهای اطراف مانند خانه قوام، زینتالملک و مسجدالملک را بررسی و شخصیسازی و نقوش سنتی را با رویکردی تازه بازآفرینی کردم تا مخاطب هنگام مواجهه با اثر، نوعی آشنایی پنهان احساس کند؛ همین ویژگی موجب استقبال عمومی شد.» اوتأکیدمیکند درکارهایش به تاریخ و قصههای عامیانه وفادار مانده است.
هر روز یک گالری تعطیل میشود
وضعیت گالریهای شهر شیراز انگیزه اصلی عادل یزدی برای ایجاد فضایی در کوچه گالری شد.
او تأکید میکند: «متأسفانه در شیراز هر روز یک گالری تعطیل میشود؛ حتی تنها گالری رسمی با سابقه 50ساله نیز تعطیل و به فروشگاه لباس تبدیل شد. این مسئله برای نسل من که از آن گالری کارمانرا آغاز کرده بودیم، بسیار تلخ بود. سهم فردی من این بود که به جای توقف، خودم وارد عمل شوم و تاریخ و داستان را روی دیوارها زنده کنم؛ گویی شخصیت فرضی خودم از طریق نقاشیها سخن میگوید و مخاطب شهری را به تجربهای تازه راهنمایی میکند.»
پای گردشگران به محله باز شد
عادل یزدی در ادامه صحبتهای خود به روزی برمیگردد که ساکن محله کوچه گالری شد و توضیح میدهد: «زمانی که به این محله آمدم، فضایی خاموش و راکد و قیمت خانهها بسیار پایین بود و بسیاری از ساکنان قدیمی نیز مهاجرت کرده بودند. با این حال، به تغییرات پیشرو ایمان داشتم و برای خانههای اطراف طرحهایی نوشتم. بخشی از این طرحها محقق شد، هرچند برخی دیگر بهدلیل نبود حمایت شهرداری یا توقف پروژهها به نتیجه نرسید اما با ورود گردشگران، سبک زندگی مردم محله تغییر کرد و حضور و توقف بیشتر گردشگران خود بهعنوان یک پیروزی در جذب گردشگری تلقی شد.»
هزار و یک صورتک
در کوچه گالری مجموعه «هزار و یک صورتک» نصب شده است. هر صورتک نمادی از یک «شهرزاد قصهگو» است و عادل یزدی کوچه را به «کوچه قصهها» بدل کرده است. او میگوید: «برای هر شهرزاد، یک صفحه چاپ دستی و روایت قصه طراحی کردهام. این آثار پویا هستند و فقط به نصب بر دیوار محدود نمیشوند، بلکه نیازمند بازآفرینی و ادامه کار هستند.»
در همینه زمینه :
