گزارش
اهدای زندگی عادی به کودکان خاص
با افتتاح نخستین درمانگاه فوقتخصصی جراحی پلاستیک، سوختگی و ترمیمی کودکان، بسیاری از کودکان با مشکلات خاص از آینده پررنج رها میشوند
پروانه بندپی | روزنامهنگار
اولین درمانگاه فوقتخصصی جراحی پلاستیک، سوختگی و ترمیمی در بیمارستان مرکز طبی کودکان دانشگاه علوم پزشکی تهران آغاز بهکار کرد؛ مرکزی که قرار است خدمات تخصصی جراحیهای اصلاحی و ترمیمی را به کودکان ارائه دهد؛ کودکانی که از شکاف لب و کام، بدشکلی انگشتان، عوارض سوختگی یا اِسکارهای ناشی از حوادث و جراحیهای رنج میبرند و در بسیاری از موارد اگر بهموقع تحت درمان قرار نگیرند، ممکن است فرصت طلایی بهبود عملکرد اندام یا حتی تکلم و حتی توانایی بلع و غذا خوردن را از دست بدهند. اما با افتتاح این درمانگاه خدمات درمانی، جراحیهای اصلاحی و ترمیمی در بازه زمانی مناسب به این گروه سنی ارائه خواهد شد.
شایعترین دلایل مراجعه کودکان برای جراحی پلاستیک
دکتر مهدیه رمضانی، فوقتخصص جراحی پلاستیک، ترمیمی و زیبایی در مرکز طبی کودکان تهران در گفتوگو با همشهری میگوید: «هدف ما در این مرکز، خدمترسانی به کودکانی است که نیازمند جراحیهای اصلاحی هستند.» این جراح پلاستیک در پاسخ به این سؤال که شایعترین مشکلاتی که کودکان را نیازمند جراحی پلاستیک و ترمیمی میکند، کدامها هستند، توضیح میدهد: «ناهنجاریهای مادرزادی مثل شکاف لب و کام، شکافهای سر و صورت، بدشکلیهای سر و صورت و گوش، خالهای وسیع مادرزادی، بدشکلی انگشتان و اندامها، ناهنجاریهای اندامها مثل چسبندگی انگشتان و انگشتان اضافه و همچنین اسکارهای ناشی از سوختگی که باعث محدودیت حرکت مفاصل میشوند، شایعترین مشکلات هستند.»
در بعضی بیماریها زمان جراحی اهمیت دارد
دکتر رمضانی با تأکید بر اینکه در بعضی بیماریها زمان جراحی اهمیت تعیینکنندهای دارد، میگوید: «برای شکاف لب و کام، بسته به شرایط کودک، بهترین زمان جراحی معمولاً از سهماهگی تا حدود یکسالگی و در برخی موارد تا دوسالگی است. اگر درمان به تأخیر بیفتد، ممکن است کودک دیگر از نظر تکلم، بلع و تغذیه به نتیجه مطلوب نرسد.» فوقتخصص جراحی پلاستیک مرکز طبی کودکان تهران درباره عوارض تأخیر در درمان اسکارهای ناشی از سوختگی هم هشدار میدهد: «اگر اسکار سوختگی روی مفاصل قرار داشته باشد و باعث محدودیت حرکت شود، با جراحی بموقع حرکت آن مفصل میتواند برگردد. اما اگر والدین سالها صبر کنند و درمان را به بزرگسالی موکول کنند، ممکن است مفصل بهدلیل بیحرکتی دچار تخریب غضروف و ازکارافتادگی شود و حتی اصلاح اسکار در آینده هم دیگر نمیتواند عملکرد طبیعی آن مفصل یا اندام را برگرداند.»
کودکان محروم دیرتر به درمان میرسند
این فوقتخصص جراحی پلاستیک درباره پراکندگی جغرافیایی مراجعان برای درمان شکافهای کام و لب میگوید: «مراکز جراحی پلاستیک معمولا از همه شهرها مراجعهکننده دارند؛ حتی از تهران و معمولا والدین در همان ماهها یا سالهای اولیه زندگی کودک به مراکز درمانی مراجعه میکنند. البته در مناطق محروم هنوز هم کودکانی دیده میشوند که با وجود افزایش سن، بدون درمان باقی ماندهاند.»
بیشتر سوختگیهای کودکان با آب جوش اتفاق میافتد
دکتر رمضانی در بخش دیگری از این گفتوگو درباره سوختگیهای کودکان، آبجوش و بخار آب جوش را شایعترین علت سوختگی کودکان در ایران عنوان میکند و میگوید: «این حوادث بیشتر در کودکان نوپا رخ میدهد که تازه راهرفتن را یاد گرفتهاند و بهدلیل کنجکاوی، بیشتر در معرض خطر قرار دارند.» این جراح پلاستیک توضیح میدهد که «درمانگاه جدید مرکز طبی کودکان، سوختگیهای حاد را پذیرش نمیکند و خدمات آن بیشتر برای کودکانی است که بعد از بهبود سوختگی، دچار اسکار، بدشکلی یا محدودیت حرکت اندامها شدهاند و به جراحی ترمیمی نیاز دارند.»
رایجترین اشتباهات والدین بعد از سوختگی کودک
این فوقتخصص جراحی پلاستیک، خوددرمانی را رایجترین اشتباه والدین میداند و میگوید: «بعضی والدین به جای مراجعه به مراکز درمانی، از پمادهای سوختگی، خمیردندان، سیبزمینی و دیگر مواد خانگی روی محل سوختگی استفاده میکنند، درحالیکه این روشها هیچ اثر درمانی ندارند و حتی ممکن است روند درمان را سختتر کنند.» بهگفته دکتر رمضانی، «سوختگیهای ناحیه صورت، آرنج، زانو، انگشتان، دست و پا اهمیت ویژهای دارند و درصورت خوددرمانی با مواردی که گفته شد، میتوانند به محدودیت دائمی حرکت یا تغییر شکل اندام منجر شوند.»
اصلاح اسکارهای ناشی از تروما و جراحی
این جراح پلاستیک همچنین در پاسخ به این سؤال که کدام کودکان معمولا به جراحیهای ترمیمی نیاز پیدا میکنند، میگوید: «بخشی از این کودکان بهدلیل ابتلا به تومورها، انسدادهای گوارشی یا تودههای سر و گردن، قبلا تحت عمل جراحی قرار گرفتهاند و بهدنبال آن، اسکارهای بدشکل و نامطلوبی روی بدنشان باقی مانده است.» بهگفته دکتر رمضانی، «گروه دیگری از کودکان هم هستند که قبلا تصادف کردهاند و زخمهای ستارهای داشتهاند. این زخمها در شرایط اورژانسی ترمیم شدهاند، اما اسکارهای نامناسبی از آنها باقی مانده است. این کودکان بعد از آنکه شرایط عمومیشان پایدار شد، میتوانند مراجعه کنند تا اسکارهای وسیع و بدشکلشان تا حد امکان اصلاح شود.»
