کلید فهم شخصیت:
گذشتن از خویش در ذیل ولایت؛ گمنامی، خدمت و ماندن در سایه حقیقتی بزرگتر. ( پرهیز از شناختهشدن، عدم تبلیغ دروس حوزه، عدم بروز اجتماعی.)
۱. علیم؛ فقیهی با افق تمدنی
تحصیل در محضر بزرگان حوزه، تدریس چند دهه خارج فقه و اصول، انس گسترده با کتاب، قرآن، تاریخ، اندیشه سیاسی، تحولات جهانی، فناوری و مسائل تمدنی. ( شهرت به «آقای مطالعه» در میان نزدیکان به جهت اشراف روی مسائل مختلف علمی و اجتماعی .)
۲. امین؛ سلوک معنوی و اخلاقی
تربیتیافته در مکتب اخلاقی بزرگانی چون آیتالله بهجت، بهاءالدینی و خوشوقت؛ اهل مراقبت، تواضع و پیوند عمیق روحی و فکری با رهبر شهید انقلاب. ( ورود به عرصه سیاست با اذن آیتالله بهجت و تعبیر «من از چهره پدرم تغذیه میکنم» درباره رهبر شهید انقلاب.)
۳. قوی؛ تجربه حکمرانی و شجاعت در تصمیمگیری
حضور در متن رخدادهای انقلاب، دفاع مقدس، مسائل داخلی، تحولات منطقه و جبهه مقاومت؛ همراه با استقلال رأی، حریت علمی و شجاعت در تصمیمهای سخت. ( نقل قول رهبر شهید راجع به آقازاد «نظر ایشان، نظر من است» درباره برخی مسائل جبهه مقاومت و تأکید بر بستن تنگه هرمز در نخستین پیام دوران رهبری.)
۴. بصیر؛ فهم راهبردی و نگاه آیندهنگر
شناخت روندهای جهانی، تحولات منطقه، آینده فناوری، هوش مصنوعی، جمعیت، مسکن و نسبت آنها با حکمرانی؛ شخصیتی دقیق، کیّس، شنوا و راهبردی. (تحلیل روندهای جمعیتی، فناوری و حکمرانی در جلسات تخصصی و توصیف نزدیکان از احاطه اطلاعاتی و شناخت دقیق جریانها.)
۵. محسن؛ مردمباوری و توجه به محرومان
مردم در نگاه او فقط موضوع اداره نیستند؛ بخشی از سنت الهی در تاریخاند. خدمت به محرومان، محور پیشرفت اسلامی و شاخص ارزیابی طرحهاست. ( تفسیر آیه «ما ننسخ من آیه...» در نخستین پیام رهبری و پرسش از مسئولان درباره «سهم محرومان» در طرحهای کلان اجتماعی.)
جمعبندی:
فقیهی شهرتگریز، با سلوکی معنوی، ذهنی تمدنی، تجربهای در متن حکمرانی و باوری عمیق به مردم؛ شخصیتی که برجستهترین ویژگیاش، عبور از خویش در ذیل ولایت است.
تأملی در شخصیت آیتالله سید مجتبی خامنهای در تراز رهبری
در همینه زمینه :