گزارش
شهادت با روپوش سفید
روایت سخنگوی سازمان نظام پزشکی درباره پزشکان متعهد و ایثارگری که پشتیبان مردم و رزمندگان در ایام جنگ شدند
آرش نهاوندی | روزنامهنگار
در ایام جنگ نه دارو کم آمد، نه خدمات درمانی متوقف شد. این نکته را متولیان نظام سلامت بارها تکرار کردهاند. اما شاید کمتر صحبتی درباره یک گروه از نقشآفرینان مهم این شرایط مطرح شده باشد. جامعهای که گاه با انتقادهایی چون دریافت زیرمیزی، کمبود وقت برای بیماران یا مشکلات نظام درمانی مواجه میشوند اما در روزهای بحران چهره دیگری از خود به نمایش گذاشتهاند؛ پزشکان و درمانگران متعهد، ایثارگر و مسئولیتپذیر. برخی از این پزشکان و نیروهای درمانی حتی جان خود را در مسیر خدمت از دست دادند و نامشان در فهرست شهدای جنگ ثبت شده است. درباره نقش کادر درمان در روزهای جنگ، چالشهای پیشروی آنان و روایت پزشکانی که تا پای جان در کنار مردم ماندند با دکتر رضا لاریپور، سخنگوی سازمان نظام پزشکی، گفتوگو کردهایم. بخشی از صحبتهای او را که مهمان تلویزیون همشهری بود در ادامه بخوانید.
شهادت در زندان اوین
زندانها براساس پروتکلهای بینالمللی جزو اماکن ایمن محسوب میشوند، اما در جنگ 12روزه زندان اوین هدف حمله قرار گرفت و شرایط دشواری در زندان ایجاد شد. یکی از پزشکان ما هم که متخصص بیماریهای عفونی بود، در درمانگاه زندان حضور داشت و حتی پس از موج نخست حمله محل خدمت خود را ترک نکرد. او تا آخرین لحظه به زندانیان و افراد حاضر در مجموعه خدمترسانی کرد و در همان محل به شهادت رسید.
مظلومترین پزشک شهید
در میان شهدای کادر درمان، شاید یکی از تلخترین و مظلومانهترین روایتها به دکتر محمد محرابی مربوط باشد؛ پزشکی ۲۶ ساله که کمتر از یک سال از فارغالتحصیلی او میگذشت. او در ناو دنا، همراه با شمار زیادی از افراد دیگر، در فاصلهای حدود ۲ هزار کیلومتری از سواحل ایران و در مظلومانهترین شرایط به شهادت رسید. هیچ منطقی نمیتواند حمله به یک ناو آموزشی در حال بازگشت به کشور را که سفیر صلح بوده است، توجیه کند. این وقایع خون هر ایرانی و هر عضو جامعه پزشکی را به جوش میآورد.
تجربه 8سال دفاعمقدس
مصادیق تلاش گسترده مجموعه بهداشت و درمان کشور را در جنگ 8ساله ایران داشتیم که با وجود طولانی و فرسایشی بودن جنگ، هیچ اپیدمی گستردهای در کشور شکل نگرفت. در آن شرایط، احتمال بروز مشکلات متعدد در تأمین آب سالم، غذا و سایر نیازهای اساسی مردم وجود داشت اما به واسطه تلاش همه نیروهای بهداشتی و درمانی، سلامت مردم در طول جنگ حفظ شد، درحالیکه کمتر از این افراد تقدیر میشود. در یک سال گذشته نیز با وجود تمام مشکلات، کادر درمان هرگز فراموش نکردند که در شرایط جنگی باید یاور و همراه مردم و رزمندگان باشند.
حمله به بیمارستان محکوم است
در جنگ تحمیلی سوم (40روزه) چند بیمارستان در تهران و سایر شهرها مورد اصابت قرار گرفتند. در تاریخ جنگها همواره گفته شده؛ مناطق مسکونی، مدارس و مراکز غیرنظامی باید از حملات مصون بمانند. اما در نخستین روزهای این جنگ، مدرسهای در شهر میناب که از مناطق کم برخوردار کشور است، هدف حمله قرار گرفت؛ مدرسهای که دانشآموزان دبستانی در آنها حضور داشتند. بیمارستانها هم باید از هرگونه حمله مصون باشند؛ زیرا تمامی افرادی که در آنها حضور دارند، بیماران و افراد نیازمند درمان هستند. هیچکس برای شادی و تفریح به بیمارستان مراجعه نمیکند؛ بنابراین هرگونه حمله به مراکز درمانی محکوم و غیرقابل توجیه است. با این حال، در جنگ اخیر چندین حمله به بیمارستانها با بهانههای واهی صورت گرفت.
حفظ سرمایه انسانی نظام سلامت
جامعه پزشکی در سالهای اخیر از همهگیری کرونا تا بحرانهای طبیعی و جنگ، فشار سنگینی را تحمل کرده است. با این حال، فرسودگی جسمی و روانی کادر درمان همچنان یکی از چالشهای مهم نظام سلامت به شمار میرود. این در حالی است که سلامت، در کنار امنیت، از مهمترین سرمایههای هر کشوری محسوب میشود. ایران امروز در بسیاری از خدمات درمانی بهخوداتکایی رسیده و بیماران برای اغلب درمانهای تخصصی نیازی به مراجعه به خارج از کشور ندارند. این دستاورد حاصل تلاش چند دههای جامعه پزشکی است؛ جامعهای که در روزهای جنگ و بحران نیز در کنار مردم ماند و با وجود مشکلات و آسیبهای فراوان، تلاش کرد چرخه خدمات درمانی بدون وقفه ادامه پیدا کند.
نیروهای پشتیبان میدان نبرد
در هر جنگی، نیروهای رزمی در خط مقدم میجنگند، اما موفقیت آنها بدون پشتیبانی ممکن نیست. یکی از مهمترین بخشهای پشتیبانی، کادر بهداشت و درمان شامل پزشکان، پیراپزشکان و سایر فعالان حوزه بهداشت و درمان هستند که با حفظ سلامت جسمی و روحی رزمندگان، نقش حیاتیای در تداوم عملیاتها ایفا میکنند. حضور بیمارستانهای صحرایی، مراکز درمانی ثابت و سیار و گروههای امدادی، این اطمینان را به نیروهای حاضر در میدان نبرد میدهد که درصورت آسیبدیدگی از خدمات درمانی برخوردار خواهند شد؛ پشتوانهای که نقش مهمی در حفظ روحیه و توان رزمندگان دارد.
در همینه زمینه :
