عاشورا، تجلی حماسه الهی

هانری کربن در شاهکار 4جلدی «اسلام ایرانی» نگاهی کاملاً متمایز، پدیدارشناسانه و باطنی به واقعه کربلا و شهادت امام حسین(ع) ارائه می‌دهد. کربن برخلاف تاریخ‌دانان غربی که معمولاً به کربلا به‌عنوان یک حادثه محض سیاسی یا تاریخی در قرن اول هجری نگاه می‌کنند، این رویداد را در افق تاریخ قدسی و جغرافیای ملکوتی تشیع تحلیل می‌کند.
شهادت؛ مظهر مظلومیت و غیبت حقیقت
کربن در تحلیل خود، شهادت امام حسین(ع) را نقطه اوج تجلی مظلومیت انوار الهی   روی زمین می‌داند. از دیدگاه او، فاجعه کربلا نشان‌دهنده تقابل همیشگی میان «ظاهر» (قدرت دنیوی، حکومت سیاسی خلفا) و «باطن» (حقیقت معنوی و ولایت الهی) است.
پیوند باطنی عاشورا و مهدویت 
یکی از زیباترین تحلیل‌های کربن در «اسلام ایرانی»، پیوند‌زدن معنای عاشورا به مسئله مهدویت و ظهور است. او می‌نویسد که شهادت امام حسین(ع) و شهدای کربلا، وجدان تشیع را تکان داده و یک «حسرت و اشتیاق باطنی» را برای تحقق عدالت و بازگشت حق به حق‌دار ایجاد کرده است. از نظر کربن، عاشورا سرآغاز درام معنوی تشیع است که مظلومیت امام را به تصویر می‌کشد و مهدویت غایت و تمام‌کننده این درام است که در آن، قائم آل محمد(عج) برای خونخواهی حقیقتِ به مسلخ رفته در کربلا و برپایی حاکمیت باطنی ظهور می‌کند؛ بنابراین انتظارِ ظهور در تفکر شیعی، پیوندی ناگسستنی با یاد و خاطره عاشورا دارد.
جغرافیای معنوی کربلا
کربن توضیح می‌دهد که خاک کربلا برای شیعه صرفاً یک مکان جغرافیایی در عراق نیست، بلکه تکه‌ای از جغرافیای معنوی و آسمانی است. زائر کربلا با سفر به این مزار، از مرزهای زمان و مکان مادی عبور می‌کند و به ساحت شهود باطنی وارد می‌شود.
خلاصه سخن کربن
کربن عاشورا را تجلی مابعدالطبیعه یک حماسه الهی می‌داند؛ درامی روحی که در آن امام و یارانش با آگاهی کامل از سرنوشت خود، مرگ مادی را به ابدیت معنوی تبدیل کردند تا مشعل هدایت باطنی انسان‌ها برای همیشه روشن بماند.