قابهایی از ارادت و اصالت
نگاهی به برگزاری مراسم سوگواری دهه اول محرم در بناهای تاریخی ایران
فاطمه عباسی| روزنامه نگار
صدا از اعماق تاریخ میآید؛ نه فقط صدای سنج و زنجیر که نوایی کهنهتر از همهمه قرنها سوگواری که در خشتخشت و آجر به آجر این دیار تهنشین شده است. دهه اول محرم که فرا میرسد، این حافظه تاریخی بیدار میشود و بناهایی که خود، قرنهاست ایستادهاند تا راوی فراز و فرود این سرزمین باشند، میزبان قصهای به قدمت تاریخ شیعه میشوند. در این قابها، معماری با سوگواران همنوا میشود. خانههای قاجاری، بازارهای صفوی و گودهای زورخانه، کالبد تاریخی خود را به صحنهای زنده برای روایتی جاودان میبخشند. نور شمعها که بر آینهکاریهای یک خانه تاریخی میلرزد، صدای «یا حسین» که در طاقهای ضربی یک بازار قدیمی میپیچد و بخار دیگهای نذری که سقف یک حیاط اندرونی را نوازش میدهد، همگی بخشی از این درام باشکوه و عمیق هستند.
اینجا تاریخ، تکیه میشود. در این قابها، سوگ، اصالتی مضاعف مییابد. دیوارها خود به مرثیهخوانانی پیر بدل میشوند و عزاداران حسینی در این مکانها، نه فقط در جغرافیای شهر، که در عمق زمان قدم میزنند و حلقهای دیگر به زنجیره بیپایان ارادتی میافزایند که میراث مشترک ماست. این گزارش تصویری، سفری است به قلب این آیین؛ جایی که تاریخ و باور، در سوگ شهسوار کربلا به هم میرسند.
