گزارش
آقای خاص کُشتی لوچو
گفتوگو با گزارشگر کُشتی لوچو در مازندران که در فضای مجازی بینندگان را با این کشتی قدیمی آشنا کرده است
رابعه تیموری | روزنامهنگار
وقتی کشتیگیری جوان و تازه نفس، جنگاوری خود را هنرمندانه به رخ حریف کشتیگیرش میکشد و فن تازهای روی او اجرا میکند، تکیه کلامهای معروف شهرام علیزاده، چاشنی تصاویری میشود که او بهصورت زنده برای مخاطبانش مخابره میکند: «ببینید چه میکند این کشتیگیر جوان مازندرانی.... من این فن را کجای دلم بگذارم؟!» اگر هم کشتیگیری روی تشک سبوسی کشتی لوچو یا زمین خاکی پوشانده شده از سبوس، فنون دست کاپ و غاز بال را جانانه اجرا کند، هیجان و شوقی که به خرج میدهد، گزارشگری خوش فرم و جذاب هادی عامل را بهخاطر میآورد: «پهلوان تو چه داری میکنی با دل مردم...» شهرام علیزاده، سالها لوچوکار بوده و بعد از تجربه مربیگری و داوری کشتی لوچو، به گزارشگری آن روی آورده تا با گزارشهای زنده در فضای مجازی، هیجان تماشای مسابقات این ورزش سنتی خطه مازندران را با مخاطبانش به اشتراک بگذارد.
تماشای مسابقه از راه دور
مانند همه اهالی مازندران، عشق به کشتی در خون شهرام علیزاده است و از وقتی چشم باز کرده روی تشک کشتی، مشغول سرشاخ شدن با حریفان چغر و قَدَر بوده است: «من سالها کشتیگیر بودم و بعد از چند مقام استانی که در این رشته بهدست آوردم، بهعنوان مربی پای تشک رفتم. مدتی هم داور مسابقات بودم و بخش زیادی از ٤۵ سال عمرم را در این رشته گذراندهام. مانند همه کشتیگیران مازنی، کشتی را از تشک لوچو شروع کردم و بعد از ورزیدهشدن در این رشته وارد رشته کشتی آزاد شدم.» تماشاچیان نخستین گزارش زنده آقای گزارشگر، فقط چند نفر از دوستانش بودند: «بسیاری از کشتیگیران همدوره من به شهرها و کشورهای مختلف رفتهاند و در آنجا به کشتی آزاد و فرنگی مشغولند، اما هنوز هم دلشان برای تشک کشتی لوچو تنگ میشود و وقتی مسابقات این رشته در مازندران برگزار میشود، حسرت دیدن آن را میکشند. ٣سال پیش که یکی از مسابقات مهم لوچو در مازندران برگزار میشد، در یک لایو اینستاگرامی آن را برای چند نفر از دوستانم گزارش کردم و با دیدن خوشحالی و رضایت آنها از تماشای مسابقه تصمیم گرفتم تا این کار را برای تماشاچیان بیشتری انجام دهم. »
مسابقات لوچو و جشن مردگان
مسابقات کشتی لوچو در هر شهر یا روستای استان مازندران برگزار شود، علیزاده بیخبر نمیماند و زودتر از سایر تماشاچیان خودش را به آنجا میرساند، اما اغلب مسابقات بزرگ این رشته در روستای شیخ موسی برگزار میشود: «مهمترین مسابقات لوچو در روز ٢٨ تیرماه در امامزادهعبدالله(ع) روستای شیخ موسی برگزار میشود و جزئی از جشن مردگان است که از آیینهای سنتی مردم مازندران محسوب میشود. این جشن به مناسبت پیروزی پهلوانی اسطورهای به نام فریدون بر ضحاک برپا میشود. مردم مازندران اعتقاد دارند که فریدون همراه با مردم مازندران به خونخواهی پدرش برمیخیزد و ضحاک را بعد از شکست در قعر چاهی میاندازد.» پربینندهترین پخش زنده او گزارش مسابقات روستای کاشیکلا در اطراف شهر بابل بوده است: «حدود ١٠هزار نفر برای تماشای این مسابقات به کاشیکلا آمده بودند و ٣٠ هزار فالوئر در اینستاگرام این بازی را بهصورت زنده تماشا کردند.»
اتفاقات تلخ و شیرین
گاهی شیطنتها و شوخیهای دوستان آقای گزارشگر موقع ضبط و پخش برنامه زنده باعث دردسر او میشود: «چند بار پیشآمده که موقع صحبت با دوستانم میکروفون را بستهام تا صدای ما پخش نشود، اما بعد از پایان صحبتمان یادم رفته میکروفون را باز کنم و وقتی مسابقه تمامشده متوجه شدهام با همان میکروفون بسته مسابقه را گزارش کردهام و خودم تنها شنونده گزارشم بودهام!» گاهی هم اتفاقات زیبایی چاشنی پخش زندههای اینستاگرامی او شده است: «یک بار که کنار زمین در حال گزارش زنده بازی بودم، یکی از مسئولان برگزارکننده بازی دستم را گرفت و دور زمین چرخاند. او من را باعث رونق گرفتن این کشتی مازنی میدانست و میخواست با این کار من را تشویق کند. »
بینندگانی از آنسوی مرزها
مخاطبان گزارشهای علیزاده فقط ایرانیان شیفته کشتی لوچو نیستند و بسیاری از افرادی که در کشورهای دور و نزدیک دنیا زندگی میکنند، با تماشای گزارشهای او، از حالوهوای این مسابقات باخبر میشوند: «کسانی که پای این گزارشها مینشینند، اهل کشورهای مختلفی مانند ژاپن، عراق و هند هستند. ایرانیان علاقهمند به این کشتی هم در استانهای دور و نزدیک کشور و کشورهای همسایه، این مسابقه را پیگیری میکنند.» در میان مخاطبان ایرانی پخش زندههای اینستاگرامی علیزاده هم نام کشتیگیران نامداری مانند حسن یزدانی، امیرحسین زارع، غلامرضا محمدی، امیر توکلیان، محمد نخودی و رضا عطری به چشم میخورد که با تصاویر منتشر شده از دریچه دوربین تلفن همراه او خاطرات روزهای پا گذاشتن خود به تشک کشتی را به یاد میآورند. در کنار تمام این نامها، نمیتوان فراموش کرد که امامعلی حبیبی هم در سال 1331نامش بهعنوان قهرمان کشتی لوچوی ساری ثبت شد. آقای گزارشگر مازندرانی با آنکه دوست دارد سبک کاری مخصوص بهخود را داشته باشد، اما مانند اغلب علاقهمندان کشتی از تماشای مسابقات این رشته با چاشنی سبک روایتگری گرم و پرهیجان «هادی عامل» لذت میبرد.
لوچو؛ ورزش اصیل مازندران
کشتی لوچو ورزش سنتی و باستانی استان مازندران است و مردم این خطه تشکهای سبوسی کشتی لوچو را خاستگاه کشتی آزاد میدانند. نام این ورزش از ترکیب 2کلمه هموزن «لو» و «چو» بهوجود آمده که لو به معنی لبه و واژه چو به معنی چوب است و در گویش مازنی لوچو به چوب بلندی با طول تقریبی ۳ متر و قطر حدود ۶ تا ۱۲ سانتیمتر گفته میشود که پارچه یا جایزه به انتهای آن بسته میشود. این چوب و پارچه که در محل برگزاری کشتی نصب میشود، سمبل و نشانه مسابقات کشتی به شمار میآید. این کشتی معمولا در اعیاد ملی-مذهبی، نشای برنج و دروی شالیزار، در مراسم عروسی و برپایی بازارهای محلی برگزار میشود و در مسابقات رسمی که جوایز آن گوسفند و گاو است، این حیوانات را با طناب به چوب لوچو میبندند تا برنده در پایان مسابقه، جوایز و چوب را با خود ببرد. کشتی لوچو قدمتی هزار و ۵٠٠ساله دارد و اهالی مازندران معتقدند، این کشتی در جشن شکست ضحاک ماردوش ابداع و برای اولینبار در این دیار اجرا شده است.
کشتی لوچو ورزش سنتی و باستانی استان مازندران است و مردم این خطه تشکهای سبوسی کشتی لوچو را خاستگاه کشتی آزاد میدانند. نام این ورزش از ترکیب 2کلمه هموزن «لو» و «چو» بهوجود آمده که لو به معنی لبه و واژه چو به معنی چوب است و در گویش مازنی لوچو به چوب بلندی با طول تقریبی ۳ متر و قطر حدود ۶ تا ۱۲ سانتیمتر گفته میشود که پارچه یا جایزه به انتهای آن بسته میشود. این چوب و پارچه که در محل برگزاری کشتی نصب میشود، سمبل و نشانه مسابقات کشتی به شمار میآید. این کشتی معمولا در اعیاد ملی-مذهبی، نشای برنج و دروی شالیزار، در مراسم عروسی و برپایی بازارهای محلی برگزار میشود و در مسابقات رسمی که جوایز آن گوسفند و گاو است، این حیوانات را با طناب به چوب لوچو میبندند تا برنده در پایان مسابقه، جوایز و چوب را با خود ببرد. کشتی لوچو قدمتی هزار و ۵٠٠ساله دارد و اهالی مازندران معتقدند، این کشتی در جشن شکست ضحاک ماردوش ابداع و برای اولینبار در این دیار اجرا شده است.
در همینه زمینه :
