گزارش
عوارض عبور از هرمز به نفع طبیعت ایران
پیشنویس «نظامنامه اخذ خدمات و عوارض زیستمحیطی در تنگه هرمز» میان ایران و عمان در حال تدوین است
زهرا رفیعی| روزنامه نگار
ایران و عمان در حال تدوین ساز و کاری مشترک برای ارائه خدمات دریایی، ایمنی و زیستمحیطی به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز هستند. این خدمات شامل راهنمایی ناوبری، عملیات جستوجو و نجات، حفاظت از محیطزیست دریایی و مدیریت آلودگیها خواهد بود.
شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیطزیست در نشست خبری خود به مناسبت هفته محیطزیست این خبر را داد و گفت که پیشنویس «نظامنامه اخذ خدمات و عوارض زیستمحیطی در تنگه هرمز» در حال تدوین است.
«عبور بیضرر» چیست؟
شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیطزیست با بیان اینکه تنگه هرمز بهطور کامل در محدوده آبهای تحت حاکمیت و نظارت 2کشور قرار دارد و براساس حقوق بینالملل، ایران و عمان اختیار ارائه این خدمات را دارند، گفت: رژیمحقوقی حاکم بر تنگه هرمز «عبور بیضرر» است و اقداماتی مانند آلودگی محیطزیست، عملیات نظامی یا صید غیرمجاز میتواند ناقض این اصل باشد. بر این اساس، کشورهای ساحلی حق دارند هزینه خدمات دریانوردی و حفاظت محیطزیست و نیز خسارتهای ناشی از آلودگی را مطالبه کنند. بر این اساس، کشتیها میتوانند از تنگههایی که در آبهای سرزمینی کشورها قرار دارند عبور کنند، مشروط بر اینکه امنیت، نظم و محیطزیست کشورهای ساحلی را به خطر نیندازند. آلودگی محیطزیست، تخلیه پسماند، نشت مواد آلاینده، فعالیتهای غیرقانونی یا هر اقدامی که به اکوسیستم منطقه آسیب بزند میتواند مصداق نقض عبور بیضرر تلقی شود.
پول عوارض صرف چه میشود؟
هدف از دریافت این مبالغ، صرفاً کسب درآمد نیست، بلکه تامین منابع مالی برای حفاظت و احیای محیطزیست خلیجفارس است.
مبنای حقوقی نظامنامه
معاون بینالملل سازمان حفاظت محیطزیست هم در توضیح مبنای حقوقی این تصمیم گفت: «تنگه هرمز بهطور کامل در آبهای سرزمینی ایران و عمان قرار دارد و در تمام طول خود (حتی در وسیعترین نقطه آن) در دریای سرزمینی یا در منطقه نظارت 2کشور ایران و عمان واقع شده است. 2کشور براساس حقوق بینالملل بر آن حاکمیت دارند و به همین دلیل، تصمیمهای جدید پیشبینیشده نیز با حقوق بینالملل سازگار است.»آرمان خورسندی ادامه داد: «برخلاف ادعای برخی کشورها و برخی سازمانهای بینالمللی که از نظام عبور ترانزیتی سخن میگویند، این برداشت از نظر حقوقی قابل دفاع نیست. حتی بر مبنای کنوانسیونهای موجود نیز میتوان اثبات کرد که نظام حاکم بر تنگه هرمز، نظام عبور بیضرر است.»او با بیان اینکه سازوکار نظامنامه نیز بهطور طبیعی میان جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان تنظیم خواهد شد، گفت: «این پیشنویس پس از بررسی در شورای معاونان و تأیید رئیس سازمان حفاظت محیطزیست به مراجع ذیربط ارسال خواهد شد.»
