مردی برای همه نیروها

علیرضا محمودی

فرامرز قریبیان در فاصله 4دهه حضور در سینمای ایران، به شمایل افسران ارتش (نیروهای3گانه) در تولیدات سینمایی و تلویزیونی‌تبدیل شد. سیما و صدای مناسب این بازیگر پس از موفقیت 2 فیلم جنگی ابتدای کارنامه‌اش («پایگاه جهنمی»/ 1363، ساخته اکبر صادقی و«کانی مانگا»/ 1366، ساخته سیف‌الله داد) او را به بازیگر نقش اول همه پروژ‌هایی تبدیل کرد که بازیگر نقش اولش یک نظامی بود. او در این مدت‌8 بار در فیلم‌ها یونیفرم افسران نیروی زمینی، هوایی و دریایی را برتن کرد. بزرگ‌ترین و نخستین نام پوستر و سردر سینماهای
نمایش‌دهنده چون‌«کمینگاه» (1366)،«منطقه ممنوعه»(1373) ساخته رضا جعفری،« دایره سرخ» (1374) ساخته جمال شورجه،«ارابه مرگ» (1375)‌ساخته رضا قهرمانی و«تارهای نامرئی»(1376) ساخته حبیب‌الله بهمنی، فرامرز قریبیان بود. اغلب این فیلم‌ها برپایه روایت‌های قهرمانی نیروهای ارتشی در طول 8سال جنگ تحمیلی اول در بخش خصوصی ساخته شده بودند. سازندگان این فیلم‌ها قصد داشتند که بر مبنای موفقیت تجاری فیلم‌های عملیاتی در دهه 1360و 1370مخاطبان را به سالن‌ها بکشانند. فیلم‌هایی مانند « دایره سرخ» و«تارهای نامرئی» که توسط نهاد‌های نظامی تولید شده بودند‌گرچه سازوکار تولیدی دیگری داشتند، اما آنها نیز بر محبوبیت فرامرز قریبیان تأکید داشتند. فرامرز قریبیان در کنار جمشید هاشم‌پور از معدود بازیگران سینمای ایران هستند‌ که تماشاگران ایرانی در طول 4دهه گذشته کنش قهرمانانه آنها را پذیرفته بودند. فیلم‌ها بخش عمده‌ای از همذات‌پنداری خود را مدیون پذیرش پرسونای قریبیان توسط مخاطبان بودند. قریبیان کارنامه متنوعی دارد که فیلم‌های جنگی آن می‌تواند تفسیر مشخصی از نگرش مردم به جایگاه ارتش در تاریخ جنگ تحمیلی اول باشد.‌