گزارش
هزار راه تجاری
ایران مشکلی در مسیرهای جایگزین تجارت خارجی ندارد و فقط باید زیرساختها را تقویت کند
گروه اقتصادی
محاصره دریایی کشوری که با 7کشور مرز زمینی دارد و در بزرگترین دریاچه جهان(دریای مازندران) صاحب بنادر فعال است، معنا ندارد. این محاصره گرچه میتواند زحمت بازرگانان ایرانی را افزایش دهد، اما بهواسطه وفور مسیرهای جایگزین بنادر جنوب نمیتواند آنها را در تأمین نیازهای کشور در بنبست قرار دهد.به گزارش همشهری، فضای جنگی بنادر جنوب و محاصره دریایی ایران توسط آمریکا لزوم توجه به مسیرهای جایگزین و احتیاطی برای تداوم تجارت و تأمین نیازهای کشور را ضروری کرده و تنوع مرزهای گسترده کشورمان دست متولیان امر را برای جایگزینی مسیرها باز گذاشته است. البته نکته مهم این است که مشکل ایران نبود راه نیست، بلکه بیش از هر چیز حجم و سنگینی کالاهای اساسی است که به لجستیک بسیار گستردهتری نیاز دارد و حلوفصل آن تمهیدات ویژهای میطلبد.
رونق در بنادر شمالی
بندر انزلی، مهمترین بندر جنوبی دریای مازندران که به شبکه ریلی سراسری متصل است، میتواند کالاهای وارداتی از روسیه، قزاقستان و ترکمنستان و کالاهای ترانزیتشده به این کشورها را به داخل کشور منتقل کند. بنادر امیرآباد و نوشهر نیز برای این منظور قابل استفاده هستند و نقش پررنگی در تأمین نیازهای کشور خواهند داشت.محدودیت اصلی در این بنادر آبخور کمعمق آنها در قیاس با بنادر جنوبی است که اجازه نمیدهد ظرفیت تخلیه آنها از حدود 3میلیون تن در سال فراتر برود، درحالیکه واردات سالانه نهاده و کالاهای اساسی ایران حدود 8تا 10میلیون تن است.ناگزیر این ایراد باید با جایگزینی مسیرهای ریلی و زمینی بینالمللی برطرف شود، بهویژه در 2نقشه شمال شرقی و شمال غربی کشور.
ورود پاکستان به ترانزیت ایران
پاکستان همواره یک گزینه جدی اما به دلایل مختلف مغفولمانده در ترانزیت ایران بوده است. بنادر این کشور، بهویژه گوادر و کراچی با فعال شدن کریدور شرق-غرب(از گوادر تا ریمدان و تفتان) میتواند دروازه ورود کالاهای اساسی به داخل کشور و انتقال آن از طریق جاده و ریل به همه شهرها باشد.شنیدهها حاکی از این است که در رایزنیهای ترانزیتی ایران و پاکستان، طرف پاکستانی اجازه ترانزیت میوههای گرمسیری خود به روسیه از مسیر ایران را پیدا کرده و در مقابل، ایران نیز از ظرفیت لجستیکی بنادر پاکستان بهره خواهد برد.
البته زیرساخت جادهای و ریلی طرف پاکستان محدود است و مهندسان ایرانی باید بهسرعت برای تأمین زیرساخت مورد نیاز اقدام کنند تا امکان انتقال درصد بالایی از واردات در این مسیر میسر باشد.
مرز ریلی و جادهای سرخس
مرز سرخس در خراسان رضوی که به کریدورهای بینالمللی نیز دسترسی دارد، قابلیت تبدیل به یکی از مبادی ترانزیت کالا از ترکمنستان، ازبکستان، قزاقستان و فراتر از آن به داخل را داراست. این مسیر هرچند برای کالاهای غیراساسی گزینه مناسبتری است، اما میتواند قطارهای فلهبر را نیز میزبانی و بخشی از بار را از بنادر شمالی به سمت خود منتقل کند.
دروازههای اروپا در آذربایجان
مرزهای بازرگان و سرو از طریق جاده و ریل به ترکیه متصلند؛ مرزهایی که میزبان ترافیک قابل توجه تجارت ایران و ترکیه هستند و با تسهیلگری میتوانند چند برابر ظرفیت فعلی پذیرای محمولههای تجاری باشند.ایران از همین مسیر میتواند برای ورود کالا استفاده کند. در کنار این مرزها، بخش کمی از بار تجارت با ترکیه نیز میتواند به اقلیم کردستان عراق و مرزهای غربی کشور منتقل شود.