سنندج، شهر هزار پیکر
امروز، روز «سنه» یا روز «سنندج» است؛ شهری که قدمتش به قبل از میلاد مسیح برمیگردد. سنندج بر اثر تحولات سیاسی مانند جنگهای متعدد و همچنین حوادث طبیعی نظیر زلزله چندینبار آسیب دید و در سال ۱۰۴۶ قمری به فرمان سلیمان خان اردلان باز تاسیس شد. 40 سال پس از تاسیس سنندج، شهر مهاباد توسط بداغ سلطان مکری، حاکم مکریان بنیان نهاده و سلیمانیه هم تقریبا 150سال پس از این توسط ابراهیم پاشای بابان ساخته شد.
به مناسبت روز احداث اینشهر بود که شورای فرهنگ عمومی استان کردستان در سال ۱۳۹۷، ششم اردیبهشت را بهعنوان روز سنندج یا روز سنه نامگذاری کرد. سنندج بهعنوان یکی از پایتختهای موسیقی جهان، پایتخت دف جهان و «شهر هزار تپه» شناخته میشود. «شهر هزار پیکر» هم یکی از لقبهای این شهر است؛ مجسمههای آزادی، انقلاب، کودک، کوزه به دوش، بسیج، کوهنورد، ملا مصطفی بیسارانی، شهید صیاد شیرازی، برادران شهید نمکی، مستوره اردلان، مولوی کرد، چوپان، مجسمه مقاومت (بزرگترین مجسمه ایران)، اوراز، ماموستا عثمان هورامی و مجسمههای مشاهیر از پیکرههایی است که در این شهر نصب شده.
میراثفرهنگی سنندج بهعنوان مرکز ایالت کردستان در ادوار صفویه و قاجار، یکی از غنیترین ذخیرهگاههای معماری و شهرسازی در غرب ایران بهشمار میرود؛ بافتی که براساس الگوهای توپوگرافیک منحصربهفرد شکل گرفته و فراتر از مجموعهای از ابنیه منفرد، یک «بافت زنده شهری» با لایههای متراکم، تمدنی از حکمرانی اردلانها تا اواخر قاجار است. مسجد جامع سنندج، مجموعه پارک تفریحی آبیدر، بازار سنندج، خانه کرد (عمارت آصف)، موزه سنندج، عمارت خسروآباد، عمارت وکیل، عمارت مشیر دیوان، حمام خان، امامزاده هاجرهخاتون، امامزاده پیر عمر، امامزاده پیرمحمد، قرآن نگل، دریاچه و قلل مرتفع از جاذبههای سنندج است که برخی از آنها طی جنگ تحمیلی سوم آسیب دیدهاند. در این رخداد، ۱۳ بنای شاخص تاریخی شامل عمارتهای دیوانی و خانههای اعیانی در محلههایی چون میانقلعه، سرتپوله، قطارچیان، قلعه چوارلان و محدوده خسروآباد، بیشترین آسیب را متحمل شدهاند.