اصطلاح موشکگیجه تهرانیها در جنگ تحمیلی اول چه بود؟
در جنگ تحمیلی رژیم بعثی عراق علیه ایران و به ویژه در روزهای موشکباران تهران، اصطلاحات تازهای وارد ادبیات عامه تهرانیها شد. آن روزها در گفتوگوهای مردم پس از موشکباران دشمن، اصطلاح «موشک گیجه» بین تهرانیها رایج شده بود.
آخرین و پرتنشترین فصل موشکباران شهرها در سالهای دفاع مقدس، زمانی رقم خورد که تهران و شهرهای مرکزی ایران مستقیماً هدف حملات موشکی عراق قرار گرفتند. این دوره از دهم اسفند ۱۳۶۶ آغاز شد و تا اردیبهشت ۱۳۶۷ ادامه یافت؛ روزهایی که خاطرات تلخ آن هنوز در ذهن بسیاری از مردم زنده مانده است. در نیمهدوم دهه60، به دلیل گذشت چند سال از آغاز جنگ پناهگاههای مختلفی در محلههای شهر تهران ساخته شده بود اما گاهی اوقات مردم با شنیدن صدای موتور جنگندهها از خانهها بیرون میآمدند، مسیر حرکتشان را به یکدیگر نشان میدادند و گاهی حدس میزدند موشک در کدام محله تهران فرود خواهد آمد. نمونهاش هم تصویر بالاست، در میدان امامحسین(ع) کنار یک پناهگاه که لحظاتی پیش از اصابت موشک عراقی را در اسفند سال1366 نشان میدهد.
تهرانیها هنوز جزئیات آن شبها و روزها را به یاد دارند؛ شبهایی که حتی با وجود قطعنشدن برق، بسیاری ترجیح میدادند چراغ خانه را روشن نکنند. نگرانی از دیدهشدن نور خانهها یا آغاز حملهای تازه، باعث میشد به جای لامپ، شمع یا چراغ گردسوز روشن کنند. پنجرهها نیز با روزنامه، مقوا یا پتو پوشانده میشد تا نور به بیرون نتابد و اگر انفجاری رخ داد، خردهشیشهها کمتر آسیب برساند.
همان ایام بود که اصطلاحی تازه وارد ادبیات عامه تهرانیها شد؛ اصطلاحی برآمده از دل جنگ و روزهای پراضطراب آن. تهرانیها به موشکهایی که در آسمان سرگردان میماندند و پس از پایان سوخت بیهدف سقوط میکردند، «موشک گیجه» میگفتند.