نانآور تهرانیها در قحطی سال 1320
خیابان «مهماندوست» یکی از خیابانهای فرعی اما پرتردد محله فرمانیه است که برای اهالی قدیمی فرمانیه و حصار بوعلی همچنان یادآور مردی متمول و نیکوکار است که در روزهای سخت جنگ جهانی دوم کنار بیبضاعتان ایستاد. شیخالاسلام محمدحسن مهماندوست از مالکان بزرگ آن دوره بود و املاک گستردهای از خیابان دولت تا اراج، جماران و منظریه داشت. در همان سالها عبدالحسین فرمانفرما، از چهرههای شناختهشده آن دوره، به یکی از باغهای شیخالاسلام علاقهمند شد. نوه او روایت میکند که پدربزرگش برای فروش باغ رقم بالایی پیشنهاد داد اما فرمانفرما این مبلغ را پرداخت و در سال ۱۳۲۰ همزمان با اواخر حکومت پهلوی اول و آشفتگی شدید اقتصادی کشور این باغ را خرید. با آغاز قحطی و سهمیهبندی گندم ، نان به قوت اصلی مردم، بهویژه طبقات پایین، تبدیل شد. شیخالاسلام که از وضعیت مردم آگاه بود، با پول حاصل از فروش باغ، حواله گندم خرید. او گروهی را ساماندهی کرد و به خانهاش آورد تا گندمها را آرد کنند و نان بپزند. با تدبیر شیخالاسلام این نانها بهصورت رایگان میان مردم توزیع میشد. پخت و توزیع نان در خانه او حدود 2سال ادامه داشت، تا زمانی که اوضاع اقتصادی کمی سامان گرفت.
علاوه بر این، شیخالاسلام مهماندوست در دورانی که بسیاری از خانوادهها تمایلی به تحصیل فرزندانشان نداشتند، مدارس شبانهروزی ساخت و زمینه ادامه تحصیل شاگردان زیادی را فراهم کرد؛ کسانی که بعدها پزشک و وکیل شدند و به مردم خدمت کردند. او سال ۱۳۲۸ درگذشت اما هنوز هم اهالی قدیمی فرمانیه و حصاربوعلی به خیابان مهماندوست که میرسند از این مرد نیکوکار که روزگاری یاور تهرانیها و شمیرانیها شد یاد میکنند.
