راوی تاریخ اجتماعی شهر ری

سمیرا محبعلی؛ خبرنگار

 وقتی به او لقب پدر علم قنات ایران را دادند، در جمع مهمانان رو به مقنی‌های پا به سن گذاشته کرد و گفت: «اگر لقب پدر علم قنات ایران را به من داده‌اید، این استاد حسین سرمقنی، جد قنات است.»استاد جواد صفی‌نژاد، مردی که عاشق قنات و کاریز بود، در نخستین روزهای سرد دی‌ماه درگذشت. ‌زاده ری بود. پدرش محمداسماعیل کربلایی‌صفی، در یک باغ اجاره‌ای  در شهرری مشغول سبزی‌کاری بود و او هم تا کلاس ششم در ری ماند. دبیرستان را در چهارراه سرچشمه تهران تمام کرد و مدرک کارشناسی ارشدش را از دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران گرفت. جالب اینکه موضوع پایان‌نامه‌اش اماکن مقدس ری بود؛ کتابی که آن سال‌ها بسیار مورد توجه قرار گرفت. او در همه حال از ری سخن می‌گفت و درباره ری می‌نوشت و آخرین اثرش تحت عنوان کتاب «شهر ری، بررسی درونی جامعه انسانی از قاجار تا جمهوری اسلامی» برای تاریخ ری به یادگار ماند. هر جا نام ری را می‌شنید کنجکاو می‌شد و همیشه همراه و مشوق دانشجویانی بود که درباره ری می‌نوشتند.مرحوم جواد صفی‌نژاد سال‌ها در حوزه آموزش و تدریس مبانی جغرافیای انسانی، مردم‌شناسی ایران، سبزی‌کاری شهرری، پیشینه شمال استان خراسان، فرهنگ لرهای ایران، اطلس ایلات کهگیلویه و... تحقیقات گسترده‌ای انجام داد. به دلیل فعالیت و تحقیق در زمینه کشاورزی سنتی ایران (بنه) و کاریز(قنات)‌های کشور بود که به او  لقب «پدر علم قنات ایران» دادند؛ لقبی که خود آن را شایسته مقنی‌های زحمت‌کشیده می‌دانست و باور داشت برکت این شغل بیش از آن چیزی است که مردم می‌پندارند. او در عمر بابرکت ۹۶ ساله خویش تحقیقات و پژوهش‌های بی‌شماری را به سرانجام رساند. کتاب مونوگرافی روستای «طالب‌آباد» که در ۱۵ کیلومتری شهرری قرار دارد، یکی از آثار برجسته صفی‌نژاد است که درباره شیوه زندگی و آداب و رسوم و کشاورزی این روستا نوشت. همین کتاب باعث شد نام روستای طالب‌آباد جهانی شود. استاد صفی‌نژاد دوم دی‌ماه 1404 چشم از جهان فرو بست و از میان ما رفت.