نظم اجتماعی در مقابل بینظمی جنگ
مدیرکل اجتماعی استانداری تهران از نقش سرمایه اجتماعی در حل مشکلات جامعه میگوید
چندماه گذشته بهدلیل بحــرانهای گوناگون، نظم ساختار اجتماعی کشور دچار خلل شد. اگرچه جامعه ایران نشان داد که مانند همیشه در مقابل بحران مقاوم است اما آسیبهایی دید که آثار برخی از آنها به لایه زیرین و کمتر مشاهده شده جامعه میرسد. برخی از هموطنان ما شغل یا خانه خود را از دست دادند. اعضای خانواده و نزدیکانشان به شهادت رسیدند و ارتباطهای اجتماعی آنها گسسته شد. هنوز نمیتوان معیار مشخصی برای این تخریب پیدا کرد اما مسئولان از لزوم «آمادهباش» در مقابل آسیب واردشدن به نظم جامعه، میگویند. بهگفته وزیرکار، از آغاز جنگ 40روزه تا پایان اردیبهشت ۲۳۰هزار نفر از کارگرانی که شغلشان را از دست دادند برای بیمه بیکاری ثبتنام کردهاند اما این تنها بخشی از مشاغل آسیبدیده در جنگ است. قسمت زیادی از آسیب وارد شده به کسبوکارها و درنتیجه نظام اجتماعی کشور هنوز قابل ارزیابی نیست.
آماده باش اجتماعی
مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری تهران با اشاره به ضرورت حفظ نظم و پایداری اجتماعی در شرایط بحرانی به همشهری میگوید:« هجمه نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی که باعث شهادت هموطنانمان شد برخی از شاخصهای نظم اجتماعی ما را دچار تغییر کرد؛ از مشکلات اقتصادی گرفته تا تبعات تعطیلی مدارس و دانشگاهها که دامنه تحمل اضطراب، پایداری خانوادهها و روابط بین فردی را دچار مشکلاتی کرده است.»
عبدالرضا چراغعلی با اشاره به اینکه استانداری در حال رصد دائمی شاخصهای اجتماعی است، بیان کرد: «همین الان موضوع بیکاری جمعی از هموطنان بهدلیل وضعیت اقتصادی باعث عوارض اجتماعی زیادی شده است تا جایی که میتوان گفت شرایط جنگی شاخصهای مثبت را به عقب رانده است.»
او طی سخنانی در نیمه اردیبهشت امسال از «اعلام آمادهباش اجتماعی» در سطح دستگاههای استان تهران خبرداده و تأکید کرده بود که حتی درصورت پایان کامل جنگ، کشور بهطور طبیعی در دوران پساجنگ با چالشهایی مانند تورم بالا، افزایش بیکاری، کسری بودجه و محدودیت منابع مواجه خواهد شد و اینجاست که نقش مدیران در همراهی با مردم و مدیریت بحرانها برجسته میشود. چراغعلی با شرح موضوع آمادهباش اجتماعی به همشهری میگوید:«منظور از آماده باش بیش از اینکه بر محور نقش دولت یا سازمانها باشد درباره سرمایههای اجتماعی است؛ زیرا دستگاههای دولتی به تنهایی نمیتوانند مشکلات اجتماعی را حل کنند. در واقع نظم اجتماعی و همراهی مردم میتواند بینظمی پساجنگ را مهار کند.»
روانشناسی در همسایگی
از ابتدای شروع جنگ گروههای مختلف مردمی آمادگی خود را برای کمک به دیگران اعلام کردند و برخی از آنها با استفاده از زیرساختهای موجود مانند سراهای محله شهرداری سازماندهی شدند. تأثیر این کمکها در مقابل حجم مشکلات جامعه مشخص نیست اما یکی از نتایج آن تقویت سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی خواهد بود. علیرضا چراغعلی میگوید: «الان به خیرینی نیاز داریم که در حوزه روانشناسی به ما کمک کنند. خیلی از خانوادهها پولی برای مراجعه به روانشناس ندارند. حتی وقتی با موضوع نگران کنندهای مانند خودکشی روبهرو شوند. الان در چارچوب محله محوری در منطقه 17تهران با گروهی از روانشناسان هماهنگ کردیم تا اعلام کنیم که رایگان به شهروندان مشاوره بدهند. قرار است با تمرکز بر محله محوری در 700محله شهر تهران اقدامات مشابه انجام شود تا شاید بتوانیم از این راه به همسایگان خود کمک کنیم.»