بورس انرژی بستر عرضه انواع فرآوردههای نفتی است. در بین این فرآوردهها حلالی با عنوان ۴۰۲ یا وایت اسپریت به چشم میخورد که قیمت آن در بورس بالاتر از قیمت بازار است و با این حال رقابت سختی برای خرید آن در بورس وجود دارد و این رقابت برای خرید کالایی که میتوان آن را در بازار ارزانتر خرید، امری عجیب و تاملبرانگیز است.
به گزارش اقتصاد آنلاین، ماجرا از آنجا جالب میشود که برخی خریداران به جای صادرات این فرآورده نفتی، آن را در بازار داخل عرضه میکنند و حتی در مواردی که در بازار متقاضی زیادی وجود نداشته باشد، حاضرند آن را با قیمتی پایینتر از قیمت خرید و حتی بهصورت مدتدار به مصرفکنندگان که کارخانههای تولید رنگ و رزین هستند، بفروشند. بررسی مقاصد صادراتی 402نشان از آن دارد که عمده خریداران، آن را به هند، کردستان، افغانستان، پاکستان، عمان و قطر صادر میکنند، اما نکته مهم این است که در بین این کشورها برخی یا خودشان دارای 402هستند و یا اساسا نیاز به واردات 402ندارند؛ موضوع این است که خریداران این فرآورده نفتی از مجوز صادراتی که صرفا برای صادرات 402صادر میشود، سوءاستفاده کرده و از آن برای قاچاق گازوئیل یارانهای که شباهت زیادی به 402یا وایت اسپریت دارد استفاده میکنند.
در واقع تفاوت قیمت گازوئیل در بازار داخلی با مقاصد صادراتی موجب میشود که برخی با هدف کسب سود دست به قاچاق این فرآورده نفتی بزنند. درحالیکه قیمت گازوئیل سهمیهای 300و گازوئیل آزاد 600تومان است این فرآورده نفتی با قیمت حدود 80سنت یا حدود 3هزار و 200تومان قاچاق میشود و این در حالی است که اگر فروشنده وایت اسپریت آن را با قیمتی پایینتر از قیمت خرید هم در بازار فروخته باشد، با محاسبه سر انگشتی به ازای هر لیتر بیش از 1000تومان سود بهدست میآورد.
نکته قابل توجه دیگر این است که پالایشگاههای کرمانشاه، تبریز، شیراز، اصفهان و بندرعباس ازجمله پالایشگاههایی هستند که 402را در بورس انرژی عرضه میکنند اما بررسیهای میدانی نشان از آن دارد که 402هایی که قیمت و کیفیت پایین تری دارند در بورس متقاضی بیشتری دارند چرا که خریدارانی که هدفشان قاچاق گازوئیل است بهدنبال آن هستند که 402ارزانتر را خریداری کنند تا درصورتی که مجبور شدند آن را با قیمت حداقلی در بازار عرضه کنند، ضررشان کمتر شود.